Chia sẻ Download
Tài liệu Sinh học lớp 9 - Bài 42: ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật
/11 trang
Thành viên idoc2012

Sinh học lớp 9 - Bài 42: ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật

- 12 tháng trước
10,026
Báo lỗi

MỤC TIÊU. 1, Kiên thức: - Học sinh nắm được những ảnh hưởng của nhân tố ánh sáng đến các đặc điểm hình thái, giải phẫu, sinh lí và tập tính của sinh vật. - Giải thích được sự thích nghi của sinh vật với môi trường. 2.

Nội dung

Sinh học lớp 9 - Bài 42: ảnh hưởng của ánh sáng

lên đời sống sinh vật

I MỤC TIÊU.

1, Kiên thức:

- Học sinh nắm được những ảnh hưởng của nhân tố

ánh sáng đến các đặc điểm hình thái, giải phẫu, sinh

lí và tập tính của sinh vật.

- Giải thích được sự thích nghi của sinh vật với môi

trường.

2. Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng phân tích số liệu và kênh hình.

- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu

vấn đề và giải quyết vấn đề.

- Thảo luận nhóm.

- Vấn đáp, trực quan.

- Làm việc với sách giáo khoa.

3. Thái độ:

- GD ý thức học tập, yêu thích bộ môn.

- Yêu thiên nhiên, yêu khoa học.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

- Tranh phóng to H 42.1; 42.2 SGK.

- Phim trong bảng 42.1 SGK, bảng 42.1 SGV.

- Sưu tầm một số lá cây ưa sáng; lá lúa, lá cây ưa

bóng: lá lốt, vạn niên thanh.

- Thí nghiệm tính hướng sáng của cây xanh.

III. PHƯƠNG PHÁP

- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu

vấn đề và giải quyết vấn đề.

- Thảo luận nhóm.

- Vấn đáp, trực quan.

- Làm việc với sách giáo khoa

IV. HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC.

1. Ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số.

2. Kiểm tra bài cũ

- Môi trường là gì? Phân biệt nhân tố sinh thái? Kể

tên 1 vài nhân tố hữu sinh ảnh hưởng đến con người?

- Kiểm tra bài tập của HS.

3. Bài mới

Khi chuyển 1 sinh vật từ nơi có ánh sáng mạnh

đến nơi có ánh sáng yếu (hoặc ngược lại) thì khả

năng sống của chúng sẽ như thế nào? Nhân tố ánh

sáng có ảnh hưởng như thế nào tới đời sống sinh vật?

Hoạt động 1: Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống

thực vật (14-16,)

Hoạt động của

GV

Hoạt động của

HS

Nội dung

- GV đặt vấn đề. - HS nghiên cứu 1: Ảnh hưởng

- Ánh sáng có

ảnh hưởng tới

đặc điểm nào

của thực vật?

- GV cho HS

quan sát cây lá

nốt, vạn niên

thanh, cây lúa,

gợi ý để các em

so sánh cây sống

nơi ánh sáng

mạnh và cây

sống nơi ánh

sáng yếu. Cho

HS thảo luận và

hoàn thành bảng

42.1

- GV chiếu phim

SGK trang 122

+ Quan sát H

42.1; 42.2.

- HS quan sát

tranh ảnh, mẫu

vật.

- HS thảo luận

nhóm, hoàn

thành bảng 42.1

vào phim trong.

của ánh sáng

lên đời sống

thực vật

của 1 vài nhóm,

cả lớp quan sát.

- Cho HS nhận

xét, quan sát

minh hoạ trên

tranh, mẫu vật.

- GV chiếu kết

quả đúng.

Bảng 42.1: Ảnh hưởng của ánh sáng tới hình thái

và sinh lí của cây.

Những

đặc điểm

của cây

Khi cây sống nơi

quang đãng

Khi cây sống trong bóng

râm, dưới tán cây khác,

trong nhà

Đặc điểm

hình thái

- Lá

+ Phiến lá nhỏ,

hẹp, màu xanh nhạt

+ Phiến lá lớn, hẹp, màu

xanh thẫm

- Thân + Thân cây thấp,

số cành cây nhiều

+ Chiều cao của cây bị

hạn chế bởi chiều cao

của tán cây phía trên, của

trần nhà.

Đặc điểm

sinh lí:

- Quang

hợp

- Thoát

hơi nước

+ Cường độ quang

hợp cao trong điều

kiện ánh sáng

mạnh.

+ Cây điều tiết

thoát hơi nước linh

hoạt: thoát hơi

nước tăng trong

điều kiện có ánh

sáng mạnh, thoát

hơi nước giảm khi

cây thiếu nước.

+ Cây có khả năng quang

hợp trong điều kiện ánh

sáng yếu, quang hợp yếu

trong điều kiện ánh sáng

mạnh.

+ Cây điều tiết thoát hơi

nước kém: thoát hơi

nước tăng cao trong điều

kiện ánh sáng mạnh, khi

thiếu nước cây dễ bị héo.

- Yêu cầu HS rút ra - HS rút ra kết Kết luận:

kết luận.

- ánh sáng có ảnh

hưởng tới những

đặc điểm nào của

thực vật?

- GV nêu thêm:

ảnh hưởng tính

hướng sáng của

cây.

- Nhu cầu về ánh

sáng của các loài

cây có giống nhau

không?

- Hãy kể tên cây ưa

sáng và cây ưa

bóng mà em biết?

- Trong sản xuất

luận.

- Dựa vào bảng

trên và trả lời.

- HS lắng nghe.

- 1 HS trả lời, các

HS khác nhận

xét, bổ sung.

+ Trồng xen kẽ

cây để tăng năng

suất và tiết kiệm

đất.

- Ánh sáng có ảnh

hưởng tới đời

sống thực vật, làm

thay đổi đặc điểm

hình thái, sinh lí

(quang hợp, hô

hấp, thoát hơi

nước) của thực

vật.

- Nhu cầu về ánh

sáng của các loài

không giống nhau:

+ Nhóm cây ưa

sáng: gồm những

cây sống nơi

quang đãng.

+ Nhóm cây ưa

bóng; gồm những

nông nghiệp, người

nông dân ứng dụng

điều này như thế

nào?

cây sống nơi ánh

sáng yếu, dưới tán

cây khác.

Hoạt động 2: Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống

của động vật (12-14’)

Hoạt động của

GV

Hoạt động của HS Nội dung

- GV yêu cầu HS

nghiên cứu thí

nghiệm SGK

trang 123. Chọn

khả năng đúng

- Ánh sáng có ảnh

hưởng tới động

vật như thế nào?

- Qua VD về phơi

- HS nghiên cứu

thí nghiệm, thảo

luận và chọn

phương án đúng

(phương án 3)

- HS trả lời câu

hỏi.

2: Ảnh hưởng

của ánh sáng lên

đời sống của

động vật

Kết luận:

- Ánh sáng ảnh

hưởng tới đời

sống động vật:

+ Tạo điều

nắng của thằn lằn

H 42.3, em hãy

cho biết ánh sáng

còn có vai trò gì

với động vật? Kể

tên những động

vật thường kiếm

ăn vào ban ngày,

ban đêm?

- GV thông báo

thêm:

+ Gà thường đẻ

trứng ban ngày

+ Vịt đẻ trứng ban

đêm.

+ Mùa xuân nếu

có nhiều ánh sáng,

cá chép thường đẻ

- HS nêu.

- HS nghe GV

nêu.

- HS rút ra kết

luận về ảnh hưởng

của ánh sáng.

+ Tạo ngày nhân

kiện cho động vật

nhận biết các vật

và định hướng di

chuyển trong

không gian.

+ Giúp động

vật điều hoà thân

nhiệt.

+ Ảnh hưởng

tới hoạt động, khả

năng sinh sản và

sinh trưởng của

động vật.

- Động vật thích

nghi điều kiện

chiếu sáng khác

nhau, người ta

chia thành 2 nhóm

trứng sớm hơn.

- Từ VD trên em

hãy rút ra kết luận

về ảnh hưởng của

ánh sáng tới động

vật?

- Trong chăn nuôi

người ta có biện

pháp kĩ thuật gì để

gà, vịt đẻ nhiều

trứng?

tạo để gà vịt đẻ

nhiều trứng.

động vật:

+ Nhóm động vật

ưa sáng: gồm

động vật hoạt

động ban ngày.

+ Nhóm động vật

ưa tối: gồm động

vật hoạt động ban

đêm, sống trong

hang, đất hay đáy

biển.

4. Củng cố

- Sắp xếp các cây sau vào nhóm thực vật ưa bóng và

thực vật ưa sáng cho phù hợp: Cây bàng, cây ổi, cây

ngải cứu, cây thài ài, phong lan, hoa sữa, dấp cá, táo,

xoài.

- Nêu sự khác nhau giữa thực vật ưa sáng và thực vật

ưa bóng?

5. Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.

- Làm bài tập 2, 3 vào vở.

- Đọc trước bài 43.

IV. RÚT KINH NGHIỆM:

Đơn vị chủ quản: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THIÊN THI
Địa chỉ: 41-43 Trần Cao Văn, P6, Q3, HCM
giấy phép MXH: 102/GXN - TTĐT