Thành viên thuhuyen1

Sáng kiến kinh nghiệm - môn làm quen văn học

- 12 tháng trước
Chia sẻ
/26 trang
Tải xuống miễn phí
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
Tải xuống miễn phí (26 trang)
Thành viên thuhuyen1

Sáng kiến kinh nghiệm - môn làm quen văn học

- 12 tháng trước
26,365
Báo lỗi

Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học I. ĐẶT VẤN ĐỀ: 1) Yêu cầu của nghành. Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rất quan tâm đến mọi người, nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng. Bác chú trọng từ bửa ăn, giấc ngủ và sự tiến bộ của các cháu. Bác hồ nói: “Trẻ thơ như búp trên cành Biết ăn, biết ngủ, biết học hành ngoan” Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây, hồn nhiên như tờ giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình trăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ, thần tiên.

Nội dung
Microsoft Word - skkn mam non _22_.doc

Sáng kiến kinh nghiệm – môn làm quen văn học

MÔN:LÀM QUEN VĂN HỌC

ĐỀ TÀI

Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn

làm quen văn học

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:

1) Yêu cầu của nghành.

Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rất quan tâm đến mọi người, nhất

là các cháu thiếu niên nhi đồng. Bác chú trọng từ bửa ăn, giấc ngủ và sự tiến bộ

của các cháu.

Bác hồ nói: “Trẻ thơ như búp trên cành

Biết ăn, biết ngủ, biết học hành ngoan”

Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây, hồn nhiên

như tờ giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình trăm sóc giáo

dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ, thần tiên.

Thông qua hoạt động dạy và học dưới hình thức như tạo hình, hoạt động với đồ

vật, môi trường xung quanh… sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách

con người “làm quen văn học” là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ ở

lứa tuổi mầm non, vì thông qua các hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học

là loại hỉnh nghệ thuật, đặc sắc, nghệ thuật nghành từ không thể thiếu được trong

đời sống con người. Đặc biệt nó rất gần gũi với trẻ thơ, từ buổi đầu thơ ấu trẻ đã

sống tran hòa trong không khí lời ru “ầu ơ” đầy yêu thương tận tình của mẹ, bà…

và đó cũng là cánh cửa mở ra chân trời nhận thức cho trẻ.

Từ khi lọt lòng mẹ đến lúc chập chững tập đi, tập nói, đến lúc trẻ biết viết, đọc thì

văn học là chiếc cầu nối, là phương tiện dẫn dắt trẻ. Nói những tiếng nói, đi những

bước đi đầu tiên, ngôn ngữ trau chuốt của trẻ, ca dao, chuyện kể là tấm gương mẫu

mực về lời ăn tiếng nói cho trẻ học tập là phương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục

trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước, tình yêu mến bạn bè, với những

người thân, biết được việc làm tốt, biết yêu càu đẹp, cái thiện, gét cái ác độc, phê

phán những việc xấu, kính yêu Bác Hồ, thật thà, ngoan ngoãn… và còn là phương

tiện hình thành các phẩm chất đạo đức trong sáng, mà đặc biệt ở trẻ, nhà trẻ thì

vốn từ và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ, trẻ nói mạch lạc, nói diễn

cảm, nói day, nói đúng câu, đúng từ và đúng ngữ pháp.

Qua việc cho trẻ làm quen văn học chính là hình thành ở trẻ những tình cảm đạo

đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như: Lòng yêu

thiên nhiên ở quả, cây hoa lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ

những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em. Thông

qua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết của tác phẩm

một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm. Thông qua sự hiểu biết,

trí tưởng tượng của trẻ. Đồng thời trẻ đọc thuộc thơ, kể lại chuyện được. Chính vì

thế để đạt được mục đích của môn học: làm quen với văn học bản thân tôi đã

nghiên cứu suy nghĩ, tìm ra một số biện pháp để giảng dạy tốt môn: Làm quen văn

học.

2) Thực trạng ban đầu.

Qua các năm thực hiện chuyên đề cho trẻ làm quen TPVH- LQCV, giáo viên đã

thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng cao các phương pháp, hình thức cho trẻ

LQTPVH đã chú trọng nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại chuyện,

kể sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú. Song việc dạy trẻ đóng

kịch còn còn có nhiều hạn chế.

Chưa có sáng tạo trong việc chuyển thể từ chuyện kể sang kịch bản sân khấu,

không tạo ra được tính kịch – sự kiện – sự biến, lời thoại còn dài dòng khó hiểu,

giáo viên còn nặng nề trong việc dẫn chuyện làm cho kịch bản trở nên rời rạc –

kém hấp dẫn.

Bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên khả năng còn cảm nhận các tác phẩm văn

thơ chuyện còn hạn chế giọng đọc và cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh

họa chưa bộc lộ cảm xúc hấp dẫn cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp

chưa linh hoạt sáng tạo kết quả trên trẻ chưa cao, trẻ chưa thực sự say mê, hào

hứng, sử dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ học trẻ ít tập trung

chú ý hiệu quả trên tiết học chưa cao.

Hầu hết các vở kịch còn thiếu các yếu tố phụ trợ như: Âm thanh, cảnh trí, trang

phục… làm cho hoạt động đóng kịch không thu hút được sự chú ý của trẻ.

Giáo viên chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóng kịch cho

trẻ – nếu có thì chủ yếu là trong tiết học. Còn trong các giờ chơi, các buổi sinh

hoạt thì hầu như chưa có.

Đối với nghành giáo dục yêu cầu trẻ “học mà chơi, chơi mà học” thông qua các

tác phẩm văn học một cách nhẹ nhàng, gần gũi hơn.

3) Giải pháp đã sử dụng.

Qua áp dụng thực hiện chuyên đề: Làm quen năn học trong trường Mầm non. Đây

là một chuyên đề lớn, không kém phần quan trọng khi thực hiện chuyên đề này

giáo viên cần nghiên cứu kỹ tài liệu chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên tham gia

dự giờ các tiết dạy thơ, chuyện để đúc rút kinh nghiệm cho bản thân.

Từ đó tôi nhận thấy rằng bộ môn làm quen văn học có tầm quan trọng trong việc

phát triển nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ và qua đọc thơ kể

chuyện làm giàu vốn từ cho trẻ, rèn luyện khả năng phát âm và cách diễn đạt mạch

lạc. Các tác phẩm thơ chuyện chỉ có thể phát huy tác

dụng của nó khi cô biết chuyển tải được tư tưởng cảm xúc của tác giả và nội dung

tác phẩm thông qua các hình thức nghệ thật hấp dẫn, phong phú, đa dạng. Qua đó

giúp trẻ phát huy được tính tích cực cá nhân- tự tin- độc lập- sáng tạo- hình thành

tư duy- khả năng ghi nhớ có chủ đích, những tình cảm đạo đức tốt đẹp có khả năng

hoạt động nghệ thuật, sáng tạo.

Thường xuyên nghiên cứu kỹ các bài soạn, soạn bài trước khi giảng dạy.

Làm, mua sắm, sưu tầm đủ đồ dùng, đồ chơi phong phú hấp dẫn với trẻ và đảm

bảo tính khoa học như: Tranh, con rối, vật thật ….

Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờ học tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù hợp,

hấp dẫn như qua tổ chức hội thi: “Bé yêu thơ”; câu đố, tham quan và đặc biệt là

chọn những hình ảnh thật, đẹp và những nhân vật ngộ nghĩnh sáng tạo đưa vào

công nghệ thông tin để trẻ hòa nhập , hóa thân vào các nhân vật trong tác phẩm mà

tôi lồng ghép được. Đề rồi từ chở trẻ trăm chú xem, lắng nghe cô giới thiệu dẫn

đến trẻ nắm bắt được nội dung tiết học một cách chủ động.

Với từng bài dạy, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tính lôgic, để

đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi theo phương trâm: “lấy trẻ làm trung tâm” để

phát huy trí tưởng tượng, những cảm xúc của trẻ, tình liên hệ thực tiễn, sáng tạo

phù hợp với từng nội dung của bài mà trẻ không bị áp đặt một cách gò bó.

Cùng với từng bài dạy, tôi dùng các thủ thuật khác nhau để dẫn dắt vào bài chuyển

hoạt động một cách linh hoạt ví như trông một tiết kể chuyện : “Bác gấu đen và

hai chú thỏ” vào đầu tôi cho trẻ chơi: “Trời nắng, trời mưa”. Hỏi trẻ: “Con gỉ đi

tắm nắng”. Cô giói thiệu chuyện và kể cho trẻ cho trẻ nghe, sau đó cô kể kết hợp

cho trẻ tri giác bẳng tranh, con rối, cho trẻ xem “Chương trình bông hoa nhỏ” từ

đó trẻ dễ nhận thấy, phân tích tính cách nhân vật, biết đâu là thiện – ác, đâu là tốt

đẹp – xấu để trẻ hướng tới cái đích mà trẻ cần làm đó là biết yêu thương, giúp đỡ

như trẻ yêu bạn “thỏ trắng” giúp “Bác gấu đen” (chuyện “bác gấu đen và hai chú

thỏ”). Làm những công việc nhỏ mà có lể giáo như lấy tăm, bưng nước mời ông

bà, giúp cô lau bán, ghế….

- Hay với tiết dạy thơ : Bó hoa tặng cô

- Đầu tiên cô cho trẻ chơi trò chơi “ gieo hạt”

- Bác nông dân vừa trồng vườn hoa rất đẹp mời lớp mình đến thăm quan, nào

chúng mình cùng đi .Các cháu vừa đi vừa làm bác nông dân quốc đất

- Các cháu thấy vườn hoa như thế nào? Khi cho trẻ tham quan vườn hoa giúp trẻ

nhận biết được các loại hoa , cách chăm sóc hoa, ích lợi của hoa.

- Trè vừa được tham quan vườn hoa vừa được nghe cô đọc thơ làm cho trẻ thích

thú. Khi đọc thơ lần 1 cô hỏi

+ Cô vừa đọc bài thơ gí do ai sáng tác?

- Trong bài thơ các bạn nhỏ hái hoa tặng cô nhân nhịp gì? ( 8/3)

- Ngày 8/3 là ngày quốc tế phụ nữ ngày của các bà, các mẹ, các cô, các chị.

- Lớp mình cùng đi hái hoa nào?

- Cô đọc lần 2 theo tranh

+ Trích dẫn nội dung bài thơ

- Lần 3: cô đọc thơ tranh chữ to

- Các cháu ơi trong tháng này có một ngày lễ rất ngày lễ của các thầy cô giáo đó là

ngày gì vậy? ( ngày 20/11)

+ Đàm thoại: Bạn nào trả lời giỏi được thưởng một phần quà

- Các bạn nhỏ trong bài thơ hái hoa tặng ai? Nhân nhịp gì? ( tặng hoa cho cô, nhân

nhịp 8/3)

- Bó hoa của bạn nhỏ có những loại hoa gì? Màu sắc như thế nào?( trẻ trả lời)

- Khi tặng hoa các bạn nhỏ hồi hộp như thế nào?

- Tình thương của cô giáo đối với các bạn nhỏ như thế nào?

- Các cháu sẽ làm gì cho cô giáo vui lòng ( trẻ kể)

- Gíao dục: Các cháu phải học ngoan, vâng lời cô, biết giúp cô những công việc

vừa sức như phụ cô cất đồ dùng, đồ chơi, xếp bàn ghế gọn gành, khi thấy sân

trường có là vàng rơi các cháu nhặt bỏ vào sọt rác

Sau đó cho trẻ đọc thơ

- Các cháu ơi các bạn nhỏ trong bài thơ đã đi hái hoa tặng cô, các cháu đã có gì để

tặng cô chưa ? vậy lớp mình sẽ đi hái hoa tặng cô nhé!

- Chia 2 đội mỗi đội 5 cháu

Đội 1 cháu hái hoa có chữ u

Đội 2 cháu hái hoa có chữ ư

- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh bạn đầu hàng sẽ bật liên tục qua 3 vòng lên hái hoa

theo quy định bỏ vào giỏ của đội mình và chạy về cuối hàng đứng bạn đầu hàng

tiếp tục lên hái hoa

- Khi hái hoa tạo sự hứng thú cho trẻ và còn kết hợp giúp trẻ rèn luyện chữ cái.

Cô giáo khi dạy trẻ đọc thơ, kể chuyện giọng của cô phải chuẩn xác, diễn đạt trôi

chảy phủ hợp với từng bài, cô phát âm không ngọng. Khi dạy trẻ đọc thơ cô chú ý

nghe trẻ đọc và phát hiện ra trẻ nói ngọng, đọc sai để sửa cho trẻ như cô đọc lại để

cho trẻ đọc theo nhiều lần và động viên trẻ “ con đọc gần giỏi rồi”. Thi đua giữa

các tổ với nhau để phát hiện tổ nào đọc tốt hơn để dẫn đến nhiều trẻ đọc tốt.

Dạy trẻ nói đủ câu, cô nói trước và cho trẻ nhắc lại nhiều lần hoặc cho trẻ khác

giúp đỡ các bạn.

Trong giờ học cô luôn chú ý bao quát chung để tìm hiểu đặc điểm của từng trẻ để

gần gũi động viên trẻ giúp đỡ những trẻ còn yếu kém, đưa trẻ vào hoạt động với

các bạn có nề nếp hơn, hứng thú hơn.

Ngoài những hoạt động chung của tiết học Làm quen văn học tôi luôn tạo điều

kiện cho trẻ được tiếp xúc và cũng cố tích lũy những biểu tượng mà cô đã cung

cấp cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi như dạo chơi ngoài trời, trong các môn học khác,

trong vui chơi đồng thời đặt nền móng cho giờ học sau đặt kết quả cao.

Trong lớp học có bảng Làm quen văn học tôi thường gắn các hình ảnh của nội

dung chuyện hoặc bài thơ theo từng giai đoạn để trẻ dễ nhận đó là câu chuyện gí?

Bài thơ nào? Và trẻ có thể đọc, kể với nhau.

Bản thân tôi luôn học hỏi các đồng nghiệp và thực hành, kiến tập các chuyên đề ở

trường, huyện và tự bồi dưỡng mình để có thêm nhiều kinh nghiệm.

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1) Cơ sở lý luận:

Văn học là môn rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện phát triển

ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sữ dụng

từ đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với những từ

ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng

tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ.

Thông qua nội dung các tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành, biết

ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ.

Xuất phát từ những vai trò cụ thể đó cho nên hoạt động dạy trẻ làm quen với văn

học là môn học không thể thiếu trong trương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Ví vậy

việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học là vấn đề quan

trọng trong đỗi mới hình thức tổ chức giáo dục mầm non.

Làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc cho trẻ

tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô giáo. Hoạt

động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội dung, nghệ

thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú dối với văn

học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và

thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như

đọc thơ. Kể chuyện, chơi trò chơi đóng kịch; Cao hơn là tiến tới sáng tạo ra những

vần thơ, câu chuyen5 theo tưởng tượng của mình, góp phần hình thành và phát

triển toàn diện nhân cách trẻ.

Trong mỗi tác phẩm văn học, thề giới mới của cuộc sống thực tại bao gồm thiên

nhiên, xã hội, con người được diển tả, biểu đạt, truyền đạt trong những hình thức

đa dạng độc đáo. Văn học nói về thế giới loài vật, cỏ cây, hoa lá, mọi hiện tượng

thiên nhiên, vủ trụ mà trẻ nhìn thấy được, cũng nói về những gì gần gũi trong môi

trường sống của trẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, phiên chợ, lớp học, khu

phố,…Qua tác phẩm văn học, trẻ bắt đầu nhận ra trong xã hội những mối quan hệ,

những tình cảm gia đình, tình bạn tình cô cháu,…Trẻ cũng dần nhận ra có một xã

hội ràng buộc con người với nhau trong lịch sử đấu tranh cách mạng, trong tình

làng nghĩa xóm. Văn học có thể cần đề cặp đến những lực lượng siêu nhiên như

thần linh, ông bụt, cô tiên, phù thủy, quỷ sứ và cả những phép màu còn tồn đọng

trong tâm thức dân tộc. Đây cũng là đối tượng miêu tả của văn học làm nên sự

phong phú, hấp dẫn của đời sống tinh thần.

Nhờ được nghe, tiếp xúc với một số lượng văn học, có những hiểu biết sơ đẳng về

văn học, đó là khả năng mô tả cuộc sống xung quanh phong phú, hấp dẫn bằng

những dạng thức khác nhau. Bước đầu trẻ sẽ nhận biết được sự khác nhau về nội

dung và hình thức giữa các thể loại thơ, chuyện. Không những giúp trẻ cảm nhận

được cái đặc sắc của cách diễn đạt hình tượng, nhà sư phạm còn cần giúp trẻ phân

biệt được hình tượng nghệ thuật với hiện thực, hình thành một số khái niệm văn

học như: Thơ, chuyện, nhân vật, hình ảnh…, giúp trẻ trao đổi những điều đã được

nghe và bộc lộ những suy nghĩ của mình về tác phẩm, nhằm phát triển đời sống

tinh thần của trẻ.

Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cấn giúp trẻ nhận biết các mối

quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữa lời kể,

lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật; Giữa không khí, âm sắc, giọng

điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học. Chưa yêu cầu trẻ phải

nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chính phụ

trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong các

mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm.

Với truyện kể, ta hãy giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời

thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời

thường (khẫu ngữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính. Qua tác phẩn văn học, trẻ quen

dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới

hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn

muốn truyền đạt.

Khi cho trẻ làm quen với tác phẩn văn học góp phần mở rộng nhận thức, phát triển

trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát triển ở trẻ

hứng thú “đọc sách” kỷ năng đọc và kể tác phẩm.

2) Giả thiết khoa học:

Sức mạnh của tác phẩm văn học thật vô cùng to lớn. Trong quá trình cho trẻ tiếp

xúc với tác phẩm, bằng tài năng sư phạm cùng với nghệ thuật đọc và kể chuyện

văn học, cô giáo ở trường Mầm non sẽ hướng trẻ vào những vẽ đẹp nội dung và

nghệ thuật tác phẩm, gây ấn tượng đầu tiên cho trẻ về hình tượng nghệ thuật được

xây dựng bằng ngôn ngữ dân tộc.

Cấn phải dạy trẻ biết lắng mình với tác phẩm văn học, hòa vào cõi mộng mơ, trau

rồi thói quen đón nhận được các hòa âm tinh tế thoáng qua, bất chợt đến từ các

nguồn sống khác, nghĩa là dạy trẻ tập trung rung động, cái rung động của mính

chứ không phải của ngưới khác.

Tác phẩm văn học thể hiện hiện thực cuộc sống bằng hình tượng nghệ thuật. Bằng

sức mạnh của tính hình tượng, sự biểu cảm của ngôn ngử, những hình tượng con

người, con vật, bức tranh thiên nhiên được vẽ nên bằng ngôn ngữ đã tác động

mạnh mẽ đến trẻ em. Ấn tượng trẻ thu nhận được từ tác phẩm văn học khi nghe

đọc, kể tác phẩm phụ thuộc vào trình độ phát triển nhận thức thẩm mỹ của trẻ, vào

khả năng cảm nhận văn học trong sự thống nhất giữa nội dung và hình thức nghệ

thuật tác phẩm. Chúng ta đều nhận thấy rằng, trẻ mẫu giáo có khả năng cảm nhận

văn học nghệ thuật trong thể hoàn chỉnh, thống nhất giửa nội dung và hình thức

tác phẩm bằng cách nghe người lớn đọc, kể tác phẩm.

Trẻ em nói chung và đặc biệt trẻ 2 tuổi rất thích những tác phẩm vui nhộn, dễ chán

những bài văn buồn và gây sự sợ hãi. Tuy nhiên phản ứng của trẻ trước những

cảnh hoặc chi tiết chứa đựng sự căng thẳng phụ thuộc vào cả cách thể hiện của

người lớn khi đọc, kể tác phẩm lẫn đặc điểm tâm lý cá nhân cũng như sự từng trải

của trẻ.

Trẻ 3-4 tuổi trong khi nghe kể những câu chuyện có tính hài hước đã biểu hiện

hành động điệu bộ cho thấy chúng hiểu không chỉ nội dung mà cả sự bất bình

thường của những tình tiết có tính hài hước của tác phẩm. Qua quan sát, người ta

nhận thấy trẻ ở độ tuổi này rất thích xem chèo và chúng khoái trí cười theo khi

xuất hiện những nói hóm hỉnh, sâu sắc của các nhân vật hề. Người lớn thấy cảnh

đó chắc là ngạc nhiên vì sao một cô, cậu bé lại hiểu được những truyện khôi hài,

khó hiểu dến như vậy. Nhưng rõ ràng là các em có khả năng bẩm sinh hiểu được

sự hài hước.

Đối với trẻ ở tuổi mẩu giáo nhỡ (4-5 tuổi), giáo viên cần chọn và đọc cho trẻ

những tác phẩm có nội dung và hình thức nghệ thuật phức tạp hơn. Trên cơ sở

những gì trẻ tiếp thu được ở giai đoạn trước, ở chúng sẽ tạo ra khả năng xâm nhập

sâu hơn vào nội dung tác phẩm khiến chúng xác định thái độ đối với các nhân vật,

sự kiện phản ánh trong tác phẩm.

Đối với trẻ mẫu giáo (5-6 tuổi), ở giai đoạn này, cảm nhận thẫm mĩ đã có một

bước phát triển trong tiếp nhận văn học. Sự tiếp nhận tác phẩm đầy đủ hoàn thiện

hơn, biểu hiện trước tiên là sự hiểu biết những câu chuyện cổ tích, bài thơ, những

đoạn văn xuôi hay và và sự làm giàu tình cảm qua quá trình tích lũy hình tượng

nghệ thuật.

Đối với trẻ mẫu giáo lớn thì sự quan tâm tới tác phẩm văn học sẽ giúp trẻ hiểu

được nội dung tác phẩm, các nhân vật trong tác phẩm trở nên gần gũi dễ hiểu hơn.

Sự cảm thông với nhân vật, sự lo lắng cho số phận của nhân vật của trẻ đã mang

đặc điểm cá tính hơn. Sự hồi hộp, lo lắng này của trẻ em đã nếm trải ngay cả trong

sự kiện đời sống hàng ngày.

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học nhà sư phạm cần hướng trẻ đến vẻ đẹp

mang “bản chất người” của hình tượng văn học. Vẻ đẹp của tính người trong cá

nhân đơn nhất ở văn học trẻ em có thể nhận ra từ cách cư xử tế nhị, nhân hậu giữa

đồng loại (bác gấu đen và hai chú thỏ), trong sự thành thực đối với bản thân và

người khác, trong cử chỉ biết ơn… Cẩn dạy trẻ nghệ thuật tự đặt mình vào chổ

đứng và tình thế của người khác như hiểu được sự cực nhọc mẹ, nỗi ưu tư của cha,

hiểu sự cô đơn nghèo khó của bạn bè, nỗi bất hạnh của con người, rồi tận tình làm

nhẹ vơi đi gánh nặng đó. Từ những vẻ đẹp nhỏ nhặt thưởng ngày trong cư xử

mang “tính người” ấy sẽ nãy sinh ra những hành động cao thượng nhân ái vì con

người.

Làm quen với tác phẩm văn học còn bao hàm cong việc cô giáo tổ chức để trẻ

hứng thú bước vào hoạt động văn học nghệ thuật một cách tự nhiên như đọc thơ

diễn cãm, kể lại truyện một cách sáng tạo, hóa thân vào các vai diễn trong trò chơi

đóng kịch…Để trẻ trở thành một cách chủ thể hoạt động văn học nghệ thuật một

cách tích cực, sáng tạo.

Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học tuy mới chỉ là như vậy nhưng nó là

việc làm cao cả, có ý nghĩa lớn trog việc hình thành ở trẻ những phẩm chất cao

quý, đẹp đẽ của con người, đặc biệt là tình yêu đối với ngôn ngữ nghệ thuật.

Bản chất giàu xúc cảm và tình cảm là nét tâm lý nổi bật của trẻ thơ khiến trẻ nhanh

tróng bộc lộ cảm xúc, tình cảm khi nghe đọc và nhận thấy sự thể hiện của cô giáo.

Khả năng tự chủ, tự vệ của trẻ rất mong manh cho nên nhũng hình tượng nghệ

thuật tác động đến trẻ vô cùng mạnh mẽ. Tính dễ xúc cảm có thể làm có thể kêu

lên trước một cảnh tượng thương tâm nào đó; Hay mọi hành động của nhân vật,

hình ảnh, tiếng nói có tính hài hước đều gây được sự hứng khởi. Chẳng hạn khi cô

giáo cho trẻ làm quen với truyện “Tấm cám”, những chi tiết thể hiện tiếng khóc

của Tấm trong tác phẩm đều gây cho trẻ cảm xúc mạnh mẽ. Đó là tiếng khóc “nức

nở” khi bị Cám lừa trút sạch giỏ cá, tôm; Lá tiếng “òa lên khóc” khi con bống

người bạn thân, người bạn thân thiết bị mẹ con Cám làm thịt; là tiếng khóc “tức

tưởi” lúc phải nhặt thóc với gạo, là nổi tủi thân tủi phận “Tấm bưng mặt khóc”.

Trẻ thể hiện nỗi lo lắng, thương tâm với nhân vật. Khi cô kể đến đoạn Tấm thử

hài, được về cung làm hoàng hậu, trẻ vui mừng, thốt lên phấn khởi…

Tiếp nhận của trẻ là tiếp nhận ngây thơ, triệt để.Trong tiếp nhận văn học trẻ

thường vận dụng kinh nghiệm trực tiếp và nguyên hợp, không phân biệt sự khác

nhau giửa chúng. Trẻ em không đòi hỏi lí lẽ mà đòi hỏi sự hợp lí về tình cảm trong

khuôn khổ hạn hẹp của mình. Cho nên giáo viên khi giải thích cho trẻ cần nhất

quán vá tạo dựng niếm tin. Với niếm tin ngây thơ trẻ em có tôn giáo của mình.

Chúng luôn đứng về cái thiện, chia sẽ, bênh vực những nhân vật tốt, dũng cảm và

cao cả , những nhân vật nhỏ bé yếu ớt cần được bảo vệ. Chẳng hạn khi cô giáo tổ

chức cho trẻ chơi trò chơi đóng kịch tác phẩm “chú Dê đen” trẻ rất thích nhân vật

chú Dê đen và hứng thú gi nhớ

đó là bởi trẻ tiếp nhận ngây thơ, khjong6 phân biệt thế giới nghệ thuật trong tác

phẩm và hiện thực đời sống.

Tiếp nhận văn học của trẻ em ít bị ràng buộc bởi lí trí và chứa đựng tưởng tượng

mạnh mẽ. Ở trẻ em, tưởng tượng về cái có thật. Do vậy trẻ em rất dễ dễ bị cuốn

hút bởi những hình tượng hoang đường kì vĩ, tác động mạnh vào trí tưởng tượng

của các em như; Hình tượng cậu bé làng gióng vươn vai bỗng lớn thành một tráng

sĩ, những chi tiết về sự hóa thân kì diệu của nhân vật,cô Tấm, phép màu kì lạ của

“Quả Bầu tiên”…, Như vậy trí tưởng tượng phát triển sớm ở trẻ mẫu giáo là một

thứ của trời cho, có tính chất tiên nhiên, là tiền đề để cô giáo thực hiện tốt hoạt

động đọc và kể tác phẩm.

3) Qúa trình thử nghiệm:

Việc nghiên cứu và thử nghiệm các hình thức này được diễn ra song song trong

suốt quá trình thực hiện đề tài.

Đây là hình thức cơ bản cho trẻ làm quen với văn học. Các tác phẫm văn học cho

trẻ làm quen trong hoạt động này thường nằm trong trương trình, có nội dung phù

hợp với chủ đề đang thực hiện. Thời gian hoạt động này thường không nhiều. Vì

vậy trpong giờ hoạt động này tôi sử dụng rất nhiều hình thức khác nhau để gây

hứng thú giúp trẻ nhanh chóng hiểu nội dung chuyện, nhớ chuyện, thuộc thơ và

đọc kể diễn cảm. trong hoạt động này hình thức sử dụng đồ dùng trực quan rất có

hiệu quả. Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, mô hình, rối que, rối bóng, trang

phục, sân khấu…

Ví dụ với bài thơ “Hoa kết trái” Chủ điểm thế giới thực vật

* Hoạt động 1: Dạo chơi công viên

Cô cháu mình cùng đi chơi công viên nhé!

- giáo dục trẻ đi đúng luật lệ giao thông.

- Cô và trẻ vừa đi vừa hát “hoa trong vườn”

- A! ở đây có rất là nhiều loại hoa khoe sắc, c/c có muốn ngắm hoa không nào?

- Cô chỉ vào từng loại hoa cho trẻ quan sát gọi tên và màu sắc của hoa.

- Các loại hoa có vẽ đẹp khác nhau nhưng đều có ích lợi làm đẹp cảnh quang môi

trường, và vì thế mọi người phải biết trồng hoa, chăm sóc hoa đó là việc làm

BVMT.

- Cô có một bài thơ nói về các loại hoa rất hay c/c hãy lắng nghe xem có những

loại hoa gì nhé!

* Hoạt động 2: Hoa gì đẹp thế

- Cô đọc thơ lần 1 tại mô hình

- Cô đọc thơ lần 2 cho trẻ xem tranh và giảng từ khó “tim tím, chói trang, đốm lửa,

trắng tinh, hoa tươi” cho trẻ nhắc lại từ khó.

- Bạn bướm thích đọc thơ nên bạn bướm cũng đến tham gia đọc thơ với lớp mình

nè!

- Cho các cháu đọc thơ theo tranh rời có chữ to.

- Cô chỉ từ trong tranh cho trẻ đọc

+ Trẻ đọc thơ:

- Cho cả lớp đọc hai lần

- Cho hai tổ đọc nối tiếp

- Cho trẻ đọc to đọc nhỏ. Cá nhân đọc

+ Đàm thoại: Trò chơi: Đố vui có thưởng

- Hai đội sẽ thi đua lắc nhịp để trả lời câu hỏi, nếu đúng sẽ được một phần quà.

- Caùc con thấy có những loại hoa nào trong bài thơ?

- Hoa cà có màu gì? Hoa mướp có màu gì?

- Hoa lựu có màu gì? Hoa vừng ntn?

- Hoa đỗ làm sao? Hoa mận có màu gì?

- Tác giả nhắc các bạn nhỏ điều gì?

Vì sao các bạn nhỏ đừng nên hái hoa tươi?

* GD: Các cháu đừng hái hoa vì hoa làm đẹp cho môi trường, hoa còn kết trái để

có quả chín cho các con ăn nữa, các con phải biết chăm sóc cây để cây cho nhiều

hoa thêm nữa.

* Hoạt động 3: Trò chơi

- TC: Hái hoa

- Ôi có nhiều hoa nở quá các chú bướm tung tăng bay đi tìm hoa c/c hãy hái hoa

tặng cho các chú bướm nha!

- Để hái hoa được nhiều chúng ta sẽ thi đua nhé!

- Cô sẽ chọn ra ba đội.

Đội 1 hái hoa mang chữ chữ l

Đội 2 hái hoa mang chữ chữ n

Đội 3 hái hoa mang chữ chữ m

- Nhận xét và đếm kết quả chơi của 3 đội.

* KẾT THÚC: NX- TD

- Khi giải thích từ khó tôi thường dẫn chứng bằng vật thật như từ “trắng tinh” tô

đã cho trẻ quan sát hoa mận thật.

Với từ “rung rinh” tôi đã cầm cành cây nhỏ lắc nhẹ để cho trẻ cảm nhận được sự

lay nhẹ của cành cây.

* Đối với tiết chuyện trình tự dạy cũng như tiết thơ và tôi thường xuyên cho trẻ

tham gia đóng kịch.

Với trẻ mầm non hoạt động chung chiếm một thời gian rất ngắn so với thời gian

của các hoạt động khác. Do đó tôi đã tận dụng thời gian đón trẻ, trả trẻ, hoạt động

ngoài giờ, hoạt động vui chơi hay trong hoạt động chuyển tiếp để giới thiệu hay ôn

luyện các bài thơ, bài đồng dao, câu chuyện.

4) Hiệu quả mới

Quan điểm giáo dục trẻ theo hướng đổi mới giáo viên là người hướng dẫn, tạo cơ

hội cho trẻ hoạt động vui chơi tìm tòi khám phá. Trẻ hoạt động không bị áp đặt để

phát huy năng lực bản thân, được trao đổi, được nhận xét nên trẻ trở nên năng

động hơn.

Sau khi thực hiện chuyên đề LQVH bản thân tôi không ngừng phấn đấu học tập,

học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp. Qua các tiết học trẻ rất hứng thú tham gia vào

các hoạt động học tập, ngôn ngữ của trẻ trở nên mạch lạc hơn so với trước đây.

Kết quả Số lượng trẻ Khi chưa áp dụng Sau khi áp dụng

hình thức đỗi

hình thức đổi mới mới

- Đọc diễn cảm 30 50% – 60% 70% – 80%

- Thuộc nhiều, nhanh 30 70% – 75% 85% – 90%

- Phát triển ngôn ngữ,

diễn đạt tốt

30 65% – 70% 80% – 90%

III. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:

1) Kinh nghiệm cụ thể.

Nhìn chung, trẻ em trước tuổi đến trường phổ thông có những đặc tính tâm lí như

sau: Dể tiếp thu, dễ xúc cảm, hồn nhiên và dễ tin, tư duy mang tính chất cụ thể và

biểu cảm. Những đặc tínhđó của lứa tuổi nhỏ đã giúp cho việc dạy học diễn ra rất

dễ dàng. Tính hồn nhiên dễ tiếp thu, xúc cảm và tính cụ thể của tư duy các em đã

tạo nên cơ sở tuyệt vời để phát triển trí tưởng tượng tái hiện và sáng tạo. Đặc tính

này khiến cho chúng ta dễ dàng khiêu gợi những cảm xúc của các em, kích thích

các em đọc một cach1thich1 thú những bài thơ những bài thơ mà các em đã được

học.

Trong bất kì trường hợp nào, cô giáo cũng cần phải biết lựa chọn những tác phẩm

có yếu tố ngôn ngữ có tính biểu cảm, đồng thời phải làm cho chúng tiếp thu một

cách dễ dàng tùy theo lứa tuổi. Các kỉ năng đọc diễn cảm vẫn cần được cũng cố và

hoàn thiện trong suốt những năm ở trường mầm non.

Không khí lớp học có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chính không khí chung của

lớp học đã tạo ra hoàn cảnh thuận lợi cho việc đọc diễn cảm.

Phân tích bằng diễn xuất đọc giáo viên phải sửa lổi đọc kịp thời và cho các cháu

nhận xét, tập phê bình cách đọc của bạn. Việc sửa chữa những thiếu sót của các

cháu còn phụ thuộc vào đặc điểm của giờ học. Điều đặc biệt quan trọng là phải

chú ý đến cái mới, cái sáng tạo mà các cháu có được.

Việc cho các cháu tự đánh giá mình đọc sẽ giúp các cháu tự điều chỉnh cách đọc

của mình đạt đến mục đích của việc đọc diễn cảm. Như đã nêu ở trên, trong quá

trình các em đọc diễn cảm, cơ giáo cần phải đánh giá việc đọc của trẻ, tìm ra

những thiếu sót trong cách đọc của trẻ và nêu lên biện pháp khắc phục những thiếu

sót đó. Việc làm đó của cô giáo vừa giúp trẻ đọc tiến bộ hơn lại vừa giúp trẻ tập

nhận xét đánh giá và phê bình cách đọc của bạn.

Để giúp cho trẻ có khả năng đó, cô giáo nên tiến hành cho trẻ nhận xét việc đọc

của bạn sau mỗi lần bạn đọc ( về sự trơn tru, diễn cảm, sáng tạo ). Nhưng cũng cần

lưu ý thêm rằng việc cho trẻ nhận xét bạn đọc là một việc lam rất tế nhị, những lời

động viên, khen gợi, khích lệ là rất cần thiết, điều dó sẽ giúp trẻ tự tin, phấn khởi

để đọc ngày một hay hơn.Đặc biệt trong quá trình nhận xét,cô giáo cần tránh lỗi áp

đặt đúng, sai và phải sửa chữa ngay sai sót của các em về cách đọc không diễn

cảm, hoặc đọc không đúng.Điều quan trọng là trẻ nhận ra được những thiếu sót và

sửa chữa ngay thành cách đọc đúng, diễn cảm.

Chú ý từng cá nhân phải được đọc thì giọng đọc cần thiết của trẻ qua đọc sẽ được

rèn luyện kiểm tra cụ thể.Việc dạy bất cứ một loại hình nghệ thuật nào trong đó có

cả việc đọc diễn cảm cũng đòi hỏi cô giáo chú ý đến việc học tập của túng cá

nhân.Mặc dù tất cả các em trong lớp điều đọc nhưng chỉ khi từng cá nhân đọc toàn

bộ tác phẩm hay một đoạn thì giọng nói,phong cách cần thiết của một người đọc

diễn cảm mới được rèn luyện và mới được kiểm tra một cách thật sự.Nếu cô giáo

nắm vững đặc điểm cá nhân của các em, biết được trình độ đọc diễn cảm của các

em thì có thể dụa vào chất lượng đọc của các em mà xác định được mức độ hiểu

biết của trẻ về tác phẩm đó.Sự thể hiện giọng điệu, ngữ điệu,dấu ngắt câu,điệu bộ

và cử chỉ của mỗi em có thể cho chúng ta đánh giá sự hiểu biết sâu sắc của em về

tác phẩm đó hơn là những câu trả lời.

Chúng ta cần phát triển hứng thú, năng lực của mỗi cá nhân và đọc cá nhân là một

hình thức của giờ học đọc, trong đó có tính đến những đặc điểm khả năng của từng

em. Việc đọc của từng cá nhân đặc biệt quan trọng ,nhờ đó, cô giáo có thể tác

động đến từng cá nhân.

Để dạy trẻ học và đọc thuộc bài thơ có tình cảm, để bài thơ làm rung động tâm hồn

trẻ, cô giáo phải gây hứng thú để trẻ bước vào hoạt động văn học nghệ thuật, gợi

lại cho trẻ ấn tượng về bài thơ, tác giả, tác phẩm bằng việc mở cuộc thi đọc thơ có

giải thưởng hoặc tạo một sân khấu nhỏ để lần lượt các em lên đọc thơ.

Sau đó, cô giáo cô giáo đọc lại bài thơ thật diễn cảm, nghệ thuật để gợi cảm xúc

thẩm mĩ, hướng trẻ vảo ghi nhớ, học thuộc lòng và đọc lại diễn cảm.

Dạy trẻ học thuộc lòng bằng truyền khẩu, cô giáo đọc bài thơ, trẻ đọc theo cô đến

khi thuộc. Mỗi bài bài thơ là một chỉnh thể nghệ thể nghệ thuật, thơ có âm thanh,

nhịp điệu, vần điệu, câu nọ gọi câu kia. Khả năng bắt trước và khả năng ghi nhớ

máy móc là năng lực kì diệu của trẻ, nó gắn với tư duy trực quan hành động và tư

duy trực quan hình tượng. Cần tận dụng thế mạnh đó để dạy trẻ học thuộc lòng

thơ.

Học thuộc lòng bao giờ cũng gắn với việc đọc diễn cảm và cũng phải là một quá

trình sáng tạo. Sự sáng tạo được bắt đầu bằng sự cố gắng tưởng tượng những hình

ảnh miêu tả trong bải thơ. Trẻ nắm được cách đọc các bài thơ văn đó và chú ý đến

cấu trúc của nó. Có nghĩa là chúng đã chú ý đến tính chất hợp lí của các giai điệu,

đến sự liên kết của các hình ảnh, đến sắc thái biểu cảm của mỗi đoạn thơ và cuối

cùng là trẻ đã tìm kiếm những phương tiện ngữ điệu thích hợp để diễn đạt nội

dung đó. Như thế chính là trẻ đã sáng tạo trong việc học thuộc lòng.

Trong khi dạy trẻ học thuộc lòng diễn cảm, cô giáo chú ý sửa chữa cách đôc và

khắc phục những khuyết điểm trong khi đọc cho trẻ (thường thường trẻ hay đọc

đều đều, còn thở hổn hển khi đọc, chưa biết ngắt nghỉ, lấy hơi đúng chỗ).

Điều quan trọng nhất trong việc dạy trẻ đọc diễn cảm thơ là không kìm hãm sự

phát triển tự nhiên của trẻ trong việc bộc lộ cảm xúc của mình thước tác phẩm.

Trong lúc học thuộc lòng, trẻ đã tham gia từ tự phát đến tự giác vào quá trình cảm

hiều thơ.

Khi đã thuộc, đã cảm hiểu được phần nào chất thơ với những xúc động mảnh liệt

và lời thơ, vời trò chơi ngôn ngữ, cô giáo khéo léo tổ chức cho trẻ “học mà chơi,

chơi mà học”, đưa trẻ vào hoạt động mang màu sắc văn học nghệ thuật rõ nét.

Tổ chức cho trẻ đọc thuộc bài thơ theo tổ, nhóm, từng cá nhân mà trẻ bắt đầu

thuộc một cách diễn cảm và tập cho trẻ nhận xét, đánh giá (về sự chính xác, lưu

loát, diễn cảm, nét mặt biểu cảm, điệu bộ…). Qúa trình nghe bạn đọc, nhận xét

bạn đọc, chính là những lúc cũng cố việc đọc của mình. Cô giáo cần khích lệ trẻ

thi đua đọc trước lớp một cách tự tin và ngày càng hay hơn: “Cháu thấy bạn đọc

bài thơ đã hay chưa? Vì sao? Cháu có thể đọc hay hơn bạn được không, cháu đọc

cho cả lớp nghe xem nào? Cô thấy bạn đọc rất hay rồi đấy, lại sáng tạo nữa”…(cô

giáo thể hiện lại, nhấn vào biểu cảm, chỉ ra sự sáng tạo trong thể nghiệm nghệ

thuật của trẻ).

Dạy tẻ đọc thuộc diễn cảm thơ là một quá trình sư phạm được xây dựng trên cơ sở

cùng hợp tác hành động của tập thể trẻ với cô giáo. Qúa trình dạy thơ, cô giáo cần

phát tiển ở trẻ thái độ có ý thức với hoạt động đọc thuộc diễn cảm bài thơ, chú ý

quá trình từ bắt trước người lớn được thể hiện tính tích cực sáng tạo ở trẻ, kĩ năng

biết nghe chính bản thân mình. Để biết đọc diễn cảm, trẻ cần có một mức độ nhất

định những cảm giác, tri giác, tư duy, tình cảm, tưởng tượng, các kĩ năng chuyên

biệt, hệ thống các kĩ năng kĩ xảo. Như vậy dạy trẻ đọc diển cảm thơ cũng là một

quá trình sư phạm có hệ thống. Năng lực của trẻ tong lỉnh vực này có thể còn hạn

chế nhưng ý nghĩa giáo dục của vấn đề này lại rất đáng kể.

Ví dụ câu chuyện “ Cây tre trăm đốt” Chủ điểm “Thế giới thực vật”

- Vào bài cho trẻ hát bài : « Em yêu cây xanh»

- Các con vừa hát bài hát gì? Trong bài hát nói đến điều gì?

- Các con nhìn xem cô có bức tranh vẽ cây gì nào ?

- Cây tre có những gì ? Trồng cây tre để làm gì?

- Chúng mình sẽ cùng đến tham quan vườn tre cổ tích nhé !

- Có một câu chuyện cũng nói về cây tre, muốn biết c/c hãy lắng nghe cô kể nha!

- Cô mở máy lần 1 tại mô hình rối .

- Cô kể lần 2 kết hợp xem tranh minh họa, giảng nội dung

- Câu chuyện nói về một anh nông dân chăm chỉ lao động thật thà bị lão nhà giàu

tham lam keo kiệt lừa hết lần này đến lần khác nhưng cuối cùng anh nông dân

cũng được giúp đỡ để chiến thắng lão địa chủ vì anh là người tốt.

- Trong câu truyện này có những nhân vật nào?

Lão nhà giàu là người như thế nào?

- Lão địa chủ đã nghĩ ra mưu kế gì để khỏi phải trả tiền công cho anh nông dân ?

- Anh nông dân phải làm việc như thế nào?

- Khi đến thời hạn gả con gái cho anh nông dân thì lão địa chủ lại lừa anh làm gì?

- Anh nông dân có tìm được cây tre trăm đốt không? Ai đã giúp anh nông dân?

- Khi muốn đốt tre kết thành cây tre trăm đốt ông lão đã đọc như thế nào?

- Khi muốn cây tre rời ra ông lão đã đọc như thế nào?

- Khi thấy anh nông dân gánh tre về lão địa chủ nói gì?

- Lão địa chủ đã bị trừng trị thế nào?

- Nghe xong câu truyện này các con phải làm gì?

+ Cho trẻ đặt tên chuyện.

- À đúng rồi! Các con ơi phải biết giúp đỡ mọi người và chăm sóc cây cối thì

chúng ta sẽ được hưởng hạnh phúc giống như anh nông dân nhà nghèo.-

+ Tập đóng kịch:

- Cô phân vai cho trẻ đóng kịch,

- Cô hướng dẫn trẻ đóng kịch, thể hiện ngữ điệu của nhân vật. Cô là người dẫn

chuyện cháu đóng kịch.

+ GD: Các con phải siêng năng, chăm chỉ, hiền lành, biết giúp đỡ mọi người khi

gặp khó khăn hoạn nạn, thì sẽ được

2)Kết luận và kiến nghị:

* Kết luận:

Làm quen với tác phẩm văn học là một hoạt động quen thuộc ở nhà trường mầm

non. Thuật ngữ náy đã chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc cho trẻ tiếp xúc

với TPVH qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô giáo. Hoạt động này nhằm dẫn

dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội dung, nghệ thuật phong phú trong

tác phẩm văn học, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với văn học, có ấn

tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và thể hiện sự

cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như đọc thơ, kể

chuyện, chơi trò chơi đóng kịch, cao hơn nữa là tiến tới sáng tạo ra những vần thơ,

câu chuyện theo trí tưởng tượng của mình, góp phần hình thành và phát triển toàn

diện nhân cách trẻ.

Thật vậy, đến với văn học là trẻ em được biết thế giới loài vật, cây cỏ, hoa lá cùng

mọi hiện tượng thiên nhiên, vũ trụ và những gì gần gũi trong môi trường sống của

trẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, hiên chợ, lớp học, khu phố,…Qua TPV,

trẻ bắt đầu nhận ra có một VH ràng buộc con người với nhau trong lịch sử đấu

tranh cách mạng, trong tình làng nghĩa sóm.

Làm quen với một số lượng VH đáng kể trẻ nhận biết được sự khác nhau về nội

dung và hình thức giữ các loại thề thơ, truyện, phân biệt được hình tượng nghệ

thuật vời hiện thực; hình thành một số khái niệm VH như: thơ, truyện, nhân vật,

hình ảnh; nhận biết các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái tình

huống và nhân vật; Giữa lời kể, lời thuật, lời bạch chữ tình và ngôn ngữ ngân vật;

Giữa không khí âm sắc giọng điệu của TPVH và hành động văn học. Qua TPVH

trẻ quen dần tính chất nhiều nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn học dần dần

tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà

văn muốn truyền đạt.

Đóng kịch là một trò chơi được trẻ em ở trường mầm non rất thích thú. Để hoạt

động này đạt được hiệu quả trong quá trình cho trẻ làm quen với TPVH, hướng

dẫn trẻ nhập vai chơi một cách sáng tạo là một trong những vấn đề cần đặt ra cho

cô giáo. Sau đây là những bước, những công việc cụ thể để hướng dẫn trẻ nhập vai

chơi:

Cô giáo cho trẻ làm quen với kịch bản. Cô đọc diễn cảm kịch bản và trò chuyện

với trẻ về các nhân vật trong kịch bản để các em đưa ra nhận xét của mình, hình

dung đúng đắn những hình tượng trong tác phẩm, xác định thái độ của mình với

nhân vật. Cô giáo cho trẻ tự nhận vai diễn. trẻ thường từ chối vai phản diện, cô

giáo phải giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của tất cả các vai trong vỡ kịch để trẻ thoải

mái nhận vai. Để hổ trợ trẻ vào vai, cô có thể cho trẻ xem lại tranh minh họa. Cô

có thể làm mẫu cho trẻ bắt trước hoặc trẻ khá trể hiện cho trẻ yếu hơn quan sát. Cô

động viên trẻ tự nhận xét bạn và mình và khích lệ những cố gắng của trẻ. Cô dạy

trẻ phối hợp trong vở diễn, sắp xếp đội hình, chuyển cảnh…Để vở kịch được tiếp

nối liền mạch. Cô cho trẻ luyện tập trong các thời điểm thích hợp, cũng có thể cho

trẻ xem vở kịch để cũng cố và làm cho trẻ say mê thêm cách diễn.

* Kiến nghị:

Để thực hiện tốt đề tài này chúng tôi là những người làm công tác giáo dục trực

tiếp giảng dạy ở những nơi có hoàn cảnh khó khăn, phụ huynh chưa quan tâm đến

tình hình học tập của các cháu. Để trẻ tiếp thu văn học ngày càng tốt hơn, hứng thú

hơn. Rất mong muốn lãnh đạo cấp trên quan tâm nhiều hơn nữa trong việc bổ sung

thêm thiết bị, đồ dùng cho môn văn học nói riêng để trẻ có thêm nhiều đồ dùng để

phục vụ cho tiết dạy.

Bản thân giáo viên chúng tôi sẽ luôn cố gắng và cố gắng hơn nữa làm thêm đồ

dùng đồ chơi, tạo mọi điều kiện để trẻ tiếp thu bài được tốt hơn.

Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này, mặc dù được sự quan tâm giúp đỡ của

các chị em đồng nghiệp và đặc biệt của giáo viên chủ nhiệm lớp. Nhưng không

tránh khỏi những thiếu sót rất mong được sự đóng góp ý kiến của ban lảnh đạo cấp

trên và các bạn đồng nghiệp để sáng kiến ngày càng tốt hơn.

Tân Hòa, ngày 26 tháng 02 năm 2010

XÁC NHẬN Người viết

Nguyễn thị phương

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.

- Phương pháp dạy trẻ học nói như thế nào

Tác giả Kha – Hai – Nơ – Đích. NXBGD 1990.

- Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ từ 3-5 tuổi.

- Bồi dưỡng thường xuyên

- Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua bộ môn LQVH.

- WWW. Mầm non. Com.

Đơn vị chủ quản: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THIÊN THI
372/10 Điện Biên Phủ, Phường 17, Q.Bình Thạnh, HCM
giấy phép MXH: 102/GXN - TTĐT
Lên đầu trang