Thành viên idoc2012

Phân tích tấn bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của nhân vật Chí Phèo

- 12 tháng trước
Chia sẻ
/6 trang
Tải xuống miễn phí
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
Tải xuống miễn phí (6 trang)
Thành viên idoc2012

Phân tích tấn bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của nhân vật Chí Phèo

- 12 tháng trước
13,357
Báo lỗi

Phân tích tấn bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của nhân vật Chí Phèo Nhan đề tác phẩm - Đầu tiên, Nam Cao đặt nhan đề : Cái lò gạch cũ.

Nội dung
Microsoft Word - 13.doc

Phân tích tấn bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người

của nhân vật Chí Phèo

PHÂN TÍCH TẤN BI KỊCH BỊ CỰ TUYỆT QUYỀN LÀM NGƯỜI CỦA

NHÂN VẬT CHÍ PHÈO (nẾU ĐỀ RA LÀ GT NHÂN ĐẠO THÌ CŨNG DỰA

THEO DÀN Ý NÀY MÀ LÀM)

Nhan đề tác phẩm

- Đầu tiên, Nam Cao đặt nhan đề : Cái lò gạch cũ. Sau đó – năm 1941- NXB tự ý

đổi tên thành Đôi lứa xứng đôi. Năm 1946, khi in lại trong tập Luống cày, Nam

Cao đã đặt lại tên là Chí Phèo - Ý nghĩa của nhan đề: Chí Phèo, vẽ nên một con

người cụ thể, một số phận cụ thể, cô đơn, cô độc…

1. Hình tượng nhân vật Chí Phèo

a, Sự xuất hiện của hình tượng Chí Phèo

• Mở đầu truyện là một Chí Phèo say rượu và chửi bới:

+ “Hắn vừa đi vừa chửi”

+ Hắn chửi tất cả : từ trời, đời ,cả làng Vũ Đại , “Chửii cha đứa nào không chửi

nhau với hắn” “đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn”=> đối tượng chửi đã được xác

định : xã hội thực dân nửa phong kiến đã sinh ra cái thằng Chí Phèo, đối tượng

chửi qua đó cũng thu hẹp dần > chứng tỏ Chí đang rơi vào ngõ cụt của sự bế tắc.

• Cái mà Chí nhận được là : “ trời có của riêng nhà nào”,“đời là tất cả nhưng

chẳng là ai” , “không ai lên tiếng cả” ,“không ai ra điều” , “nhưng mà biết đứa nào

đã đẻ ra Chí Phèo”. Đáp lại tiếng chửi ấy trớ trêu thay lại là “ tiếng chó cắn lao

xao”.

• Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo:

+ Chí chửi tức là Chí muốn giao tiếp với mọi người nhưng tất cả đều im Chí đã bị

đánh bâtlặng, chỉ có “ba con chó dữ với một thằng say rượu”) ra khỏi xã hội loài

người, tiếng chửi trở nên vật vã, tuyệt vọng.

+ Tiếng chửi của Chí là tiếng nói đau thương của một con người ý thức về bi kịch

của mình: sống giữa cuộc đời nhưng đã mất quyền làm người. Đó chính là sự đau

xót của nhà văn đối với nhân vật của mình.

b. Sự ra đời và quá trình tha hoá của Chí Phèo.

• Khi mới sinh ra Chí bị bỏ rơi bên cạnh chiếc lò gạch cũ, được dân làng nhặt về

nuôi nấng. Tuổi thơ bất hạnh, tủi cực “ hết lang thang đi ở cho nhà người này lại đi

ở cho nhà người khác, năm 20 tuổi thì làm canh điền cho nhà Bá Kiến”

• Chí là một nông dân hiền lành, lương thiện:

+ Bà ba sai bóp đùi, hắn: “vừa làm vừa run” “ thấy nhục chứ yêu đương gì”

+ Chí là một con người có lòng tự trọng: khi bị bà ba sai bóp chân, Chí “thấy nhục

hơn là thích” trước một việc làm mà Chí cho là “không chính đáng”.

+ Có ước mơ giản dị: “ có một gia đình nho nhỏ. Chồng cuốc muốn cày thuê, vợ

dệt vải. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng. Khá giả thì mua dăm ba

sào ruộng làm”

• Xã hội thực dân nửa phong kiến không để yên cho con người tội nghiệp ấy được

sống với những ước mơ và khát vọng, Bá Kiến ngấm ngầm đẩy Chí vào tù. Nhà tù

thực dân đã tiếp tay cho lão cáo già Bá Kiến biến Chí Phèo từ một người nông dân

hiền lành lương thiện thành một kẻ lưu manh, côn đồ khét tiếng . Sau 7, 8 năm tù

ra, Chí đã bị cái xã hội ấy vằm nát cả nhân hình lẫn nhân tính, trở thành một kẻ lưu

manh, một con quỷ dữ.

+ Nhân hình: Bị xã hội lưu manh vằm nát bộ mặt người.

•Gương mặt: “cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất

cơng cơng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết”

•Trang phục: “mặc quần nái đen với cái áo tây vàng”

•Thân thể: “cái ngực phanh, đầy những nét chạm trổ rồng phượng với một ông

tướng cầm chuỳ, cả hai cánh tay cũng thế”.

+ Nhân tính: Hành động và lời nói thể hiện tính cách của một kẻ liều lĩnh, hung

hăng:

• “Hắn về hôm trước, hôm sau đã thấy ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa đến

xế chiều…Rồi say khướt, hắn xách một cái vỏ chai đến cổng nhà Bá Kiến gọi tận

tên tục ra mà chửi”. Chí bộc lộ tính lưu manh cùng đường: “đập cái chai vào cột

cổng”, lăn lộn dưới đất…cào vào mặt”

• Nói với Bá Kiến: “Tao chỉ liều chết với bố con nhà mày đấy thôi”. Trong câu nói

ấy của Chí chất chứa hận thù. Chí vẫn đang còn tỉnh táo để nhận ra kẻ thù của

mình. Đó là ý thức hệ của tầng lớp bị thống trị đối với giai cấp thống trị. Thế

nhưng trước một Bá Kiến cáo già với châm ngôn sống “ Thứ nhất sợ kẻ anh hùng/

Thứ hai sợ kẻ cố cùng liều thân”. Chí phèo đã sa vào bẫy của tên cáo già ấymột

cách thật dễ dàng. Để rồi sau đó hắn trở thành tay sai của BK, đối lập với nhân dân

lao động cần lao. Từ một người nông dân hiền lành lương thiện Chí trở thành

thằng lưu “con quỷ dữ của làng Vũ Đại”. Từ đây chí sống bằng rượu và

máu�manh và nước mắt của biết bao nhiêu người dân lương thiện: “Hắn đã đập

nát biết bao nhiêu cảnh yên vui, làm chảy máu và nước mắt của biết bao nhiêu

người dân lương thiện”. Hắn làm những việc ấy trong lúc say “ ăn trong lúc say,

ngủ trong lúc say, thức dậy vẫn còn say… đập đầu, rạch mặt, giết người trong lúc

say để rồi say nữa say vô tận”. Chưa bao giờ hắn tỉnh để thấy mình tồn tại trên đời

bởi vì “ những cơn say của hắn từ cơn này sang cơn khác thành những cơn dài

mênh mang”.

Giữa lúc Chí đang rơi vào ngõ thẳm đêm đen của tội lỗi thì Nam Cao bằng tấm

lòng nhân đạo sâu sắc đã xuất hiện đúng lúc. Ông mang đến cho Chí một “thiên

sứ” – Thị Nở với hi vọng cữu vãn linh hồn Chí Phèo.

c. Chí Phèo gặp Thị Nở

Cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong một đêm trăng bên bờ suối đã thức tỉnh phần người

của Chí giúp hắn trở về kiếp người. Sự quan tâm, chăm sóc của Thị Nở đã giúp

Chí cởi bỏ phần “quỷ” để sống lại làm người, khát khao hoàn lương, làm người

lương thiện.

- Diễn biến tâm lí, tình cảm của Chí Phèo

+ Từ tỉnh rượu đến tỉnh ngộ

• Tỉnh rượu: lần đầu tiên – từ khi mãn hạn tù – Chí hết say và cảm nhận được thời

gian và âm thanh hằng ngày của cuộc sống. Âm thanh cuộc sống đang từng tiếng

một gõ nhịp vận hành cùng với sự thức tỉnh của Chí Phèo. * “Ở đây (căn lều)

người ta thấy chiều lúc xế trưa và gặp đêm khi bên ngoài vẫn sáng” * “Tiếng chim

hót ngoài kia vui vẻ quá! Tiếng mấy bà đi chợ về, tiếng anh thuyền chài gõ mái

chèo đuổi cá trên sông” . Những âm thanh này ngày nào mà chẳng có, nhưng đây

lại là lần đầu tiên chí mới nhận ra: chao ôi là buồn!

• Tỉnh ngộ : nhận thức và nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ, hiện tại và cả

tương lai * Qúa khứ :“Hắn nao nao buồn” nhớ về một thời hắn đã từng ước mơ

“có một gia đình nho nhỏ, chồng cuốc mướn,…” * Hiện tại: “Hắn thấy hắn già mà

vẫn còn cô độc”, “hắn “đã tới cái dốc bên kia của cuộc đời”, “cơ thể đã hư hỏng

nhiều” * Tương lai: đáng buồn và lo sợ vì nghĩ đến nhiều điều bất hạnh: “tuổi già”,

“đói rét và ốm đau, và cô độc”. Tỉnh ngộ, Chí muốn khóc… Chí Phèo đang thức

tỉnh và bắt đầu hồi sinh về kiếp người.

+ Khát khao hoàn lương và mong ước hạnh phúc

• Chí ngạc nhiên và xúc động “mắt hình như ươn ướt” khi Thị Nở mang “một nồi

cháo hành còn nóng nguyên” vì đây là lần đầu tiên “hắn được một người đàn bà

cho”, “đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi một bàn tay “đàn bà”. Chí lại nghĩ

đến con mụ Bà Ba và lấy làm kinh tởm vì những trò dâm đãng “nó chỉ mong cho

thỏa nó chứ yêu đương gì”.

• Chí “ăn năn”, “thấy lòng thành trẻ con” và “muốn làm nũng với thị như với mẹ”

khi được Thị Nở chăm sóc bằng tình cảm thương yêu.

• Chí trở nên hiền lành đến khó tin: “Ôi sao mà hắn hiền, ai dám bảo đó vẫn là cái

thằng Chí Phèo vẫn đập đầu, rạch mặt đâm chém người?”, “cái bản tính của hắn,

ngày thường bị lấp đi” đã trỗi dậy mạnh mẽ, Chí sống đúng với con người thật của

mình, giống như anh canh điền hiền lành trước đây.

• Chí mong muốn trở lại làm người lương thiện: “Trời ơi ! Hắn thèm lương thiện,

hắn muốn làm hoà với mọi người biết bao !... Họ sẽ lại nhận hắn vào cái xã hội

bằng phẳng, thân thiện của những người lương thiện”

• Chí khát khao hạnh phúc và có một mái ấm gia đình: “Gía cứ thế này mãi thì

thích nhỉ?”, “Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui.” giống như lời cầu

hôn chất phác, giản dị. Qua miêu tả tâm lí hồi sinh của nhân vật Chí Phèo, Nam

Cao cho cho ta thấy được bản tính tốt của con người có ngay trong con người bị

tha hoá. Bản tính ấy sẽ trỗi dậy khi có chất xúc tác. Đó là sự thương yêu, quan tâm.

Từ đó nhà văn kêu gọi chúng ta cần tin vào con người, tin vào bản chất tốt đẹp của

mỗi con người và cần giúp đỡ họ tìm lại những cái tốt đẹp nhất của phần “người”

* Bài học nhân sinh: Con người cần phải quan tâm , chia sẻ tình thương giữa

người với người. Tình thương có khả năng cảm hoá được con người.

d. Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí Phèo

cả�- Nguyên nhân : Thị Nở đã cắt đứt với Chí Phèovì bị bà cô cấm đoán làng Vũ

Đại, cả xã hội ko ai đón nhận linh hồn người vừa trở về của Chí. Định kiến của bà

cô cũng là định kiến của cả xã hội đương thời. - Chí đau đớn và tuyệt vọng:

+ Uống rượu cho thật say nhưng “càng uống lại càng tỉnh ra. Tỉnh ra, chao ôi,

buồn!”

+ “Hắn ôm mặt khóc rưng rức” càng thấm thía nỗi đau khôn cùng của thân phận. -

Phẫn uất, Chí xách dao đi, định đến nhà Thị Nở. Trong ý định, Chí định đến nhà

đam chết con “khọm già”, con “đĩ nở” nhưng sự thức tỉnh ý thức về thân phận và

bi kịch đã đẩy chệch hướng đi của CP dẫn Chí đến thẳng nhà Bá Kiến. Hơn ai hết

lúc này Chí hiểu ra rằng: kẻ đã làm cho mình phải mang lốt quỷ, kẻ đã làm mình

ra nỗng nỗi khốn cùng này chính là BK.

+ Lòng căm thù đã âm ỉ bấy lâu trong con người của Chí càng thấm thía tội ác kẻ

đã cướp đi quyến làm người, cướp đi cả bộ mặt và linh hồn của mình. - Chí Phèo

đến nhà Bá Kiến với tư cách là một nô lệ thức tỉnh, đòi quyền làm người:

+ “ Tao muốn làm người lương thiện”

+ “ Ai cho tao lương thiện?” Đó là những câu hỏi vút lên đầy cay đắng và không

lời giải đáp. Câu hỏi chất chứa nỗi đau của một con người thấm thía được nỗi đau

khôn cùng của bi kịch cá nhân.

• Chí giết Bá Kiến và tự sát. Cái chết của Chí Phèo là bản án tố cáo xã hội thực

dân nửa phong , một cuộc sống mà trong đó, con người muốn sống lương thiện

cũng không được.

III. Tổng kết Nghệ thuật:

- Xây dựng và điển hình hoá nhân vật.

- Miêu tả , phân tích tâm lí nhân vật.

- Trần thuật. - Ngôn ngữ sống động, gắn với lời ăn tiếng nói hằng ngày.

- Giọng điệu phong phú, có sự đan xen lẫn nhau.

- Cốt truyện hấp dẫn, kịch tính và đầy bất ngờ.

- Kết cấu truyện độc đáo.

Thầy Phan Danh Hiếu

Có thể bạn quan tâm
Đơn vị chủ quản: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THIÊN THI
372/10 Điện Biên Phủ, Phường 17, Q.Bình Thạnh, HCM
giấy phép MXH: 102/GXN - TTĐT
Lên đầu trang