Chia sẻ Download
Tài liệu Phân tích hình ảnh con sông Đà trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” (Nguyễn Tuân)
/6 trang
Thành viên docx2012

Phân tích hình ảnh con sông Đà trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” (Nguyễn Tuân)

- 12 tháng trước
2,695
Báo lỗi

I. Mở bài:- Là một nhà văn tài hoa, độc đáo, Nguyễn Tuân thích miêu tả những cái gì dữ dội,
mãnh liệt hoặc đẹp một cách tuyệt đỉnh. Những trang viết hay nhất của ông thường
là những trang tả đèo cao, vực sâu, thác nước …- Nguyễn Tuân yêu thiên nhiên tha thiết, ông có nhiều phát hiện tinh tế về vẻ đẹp
của núi sông, cỏ cây trên đất nước mình. Bút kí “Người lái đò sông Đà” đã thể
hiện đậm nét phong cách Nguyễn Tuân. Cảm hứng về dòng sông Đà “hung bạo và
trữ tình” chảy trên trang văn của Nguyễn Tuân biến vùng sông nước ấy thành mộthình tượng nghệ thuật đặc sắc.

Nội dung
Microsoft Word - on van 2012 _116_.doc

Phân tích hình ảnh con sông Đà trong tùy bút “Người lái đò sông Đà”

(Nguyễn Tuân)

DÀN BÀI

I. Mở bài:

- Là một nhà văn tài hoa, độc đáo, Nguyễn Tuân thích miêu tả những cái gì dữ dội,

mãnh liệt hoặc đẹp một cách tuyệt đỉnh. Những trang viết hay nhất của ông thường

là những trang tả đèo cao, vực sâu, thác nước …

- Nguyễn Tuân yêu thiên nhiên tha thiết, ông có nhiều phát hiện tinh tế về vẻ đẹp

của núi sông, cỏ cây trên đất nước mình. Bút kí “Người lái đò sông Đà” đã thể

hiện đậm nét phong cách Nguyễn Tuân. Cảm hứng về dòng sông Đà “hung bạo và

trữ tình” chảy trên trang văn của Nguyễn Tuân biến vùng sông nước ấy thành một

hình tượng nghệ thuật đặc sắc.

II. Thân bài:

1. Khái quát:

- “Người lái đò sông Đà” rút từ tập tùy bút “Sông Đà” của Nguyễn Tuân.

- Tác phẩm là kết quả của nhiều dịp ông đến với Tây Bắc trong thời kỳ kháng

chiến chống Pháp, đặc biệt là kết quả của chuyến đi thực tế Tây Bắc năm 1958.

- Nguyễn Tuân đến với nhiều vùng khác nhau, sống với bộ đội, thanh niên xung

phong, công nhân cầu đường và đồng bào các dân tộc. Thực tiễn xây dựng cuộc

sống mới đã đem lại cho nhà văn nguồn cảm hứng sáng tạo.

- Đến với những tác phẩm của Nguyễn Tuân là ta đang đến với một tâm hồn vô

cùng phong phú, với những phát hiện hết sức tinh tế, độc đáo về quê hương.

Nguyễn Tuân là một nhà văn yêu nước, giàu lòng tự hào dân tộc. Tình yêu nước

ấy cũng chính là tình yêu thiên nhiên tha thiết. Khám phá về sông Đà – dòng chảy

dữ dội của núi rừng Tây Bắc là một thành công đặc sắc của ông. Chỉ có N.T mới

không nhọc công dò đến ngọn nguồn lạch sông, truy tìm đến tận nơi gốc tích khai

sinh ra sông Đà, để biết chỗ phát nguyên của nó thuộc huyện Cảnh Đông và thoạt

kì thủy, dòng sông mang những cái tên Trung Hoa khá thơ mộng: Li Tiên, Bả

Biên Giang. Cũng chưa có nhà văn nào trước N.T có thể kể tên vanh vách 50/73

con thác lớn nhỏ nằm lô nhô suốt một dải sông từ Lai Châu về đến chợ Bờ. Cũng

không có ai như Nguyễn, để có thể hạ bút viết đúng 3 câu về màu sắc nước sông

Đà đã phải có mấy lần bay ngang qua miền sông ấy. Dòng sông Đà trong cảm

nhận của nhà văn có hai nét tính cách đối lập: hung bạo và trữ tình.

2. Phân tích:

a. Sông Đà hung bạo:

- Vách đá “đá bờ sông dựng vách thành” và những bức thành vách đá cao chẹt

chặt lấy lòng sông hẹp. Cái hẹp của lòng sông tác giả tả theo đủ cách:

+ “Mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời”

+ Con hổ con nai có thể vọt qua sông, và chỉ can nhẹ tay thôi cũng có thể ném hòn

đá từ bờ bên này qua bên kia vách…

+ “Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè cũng thấy lạnh, cảm thấy

mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một cái khung cửa sổ nào

trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện”

-> So sánh vừa chính xác, tinh tế, vừa bất ngờ và lạ lùng. Cảm giác như N.T luôn

lục lọi đến tận kiệt cùng cái kho ấn tượng nay ăm ắp để tìm cho được một cách nói

có thể làm kinh động hồn trí con người.

- Gió trên sông Đà: “Dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn

cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm …” -> bằng lối viết tài hoa, những câu văn diễn

đạt theo kiểu móc xích, cấu trúc câu trùng điệp, gợi hình ảnh con sông Đà cuồng

nộ, dữ dằn như lúc nào cũng muốn tiêu diệt con người.

- Những hút nước ở quãng Tà Mường Vát: “nước ở đây thở và kêu như cửa cống

cái bị sặc”, “chỗ giếng nước sâu ặc ặc lên …” những cái hút nước lôi tuột bè gỗ

xuống hoặc hút những chiếc thuyền xuống rồi đánh chúng tan xác” -> Lối so sánh

độc đáo khiến con sông Đà không khác gì loài thủy quái với những tiếng kêu ghê

rợn như muốn khủng bố tinh thần và uy hiếp con người.

- Âm thanh thác nước sông Đà:

+ Nguyễn Tuân như một nhạc trưởng đang điều khiển một dàn giao hưởng chơi

thật hùng tráng bài ca của gió thác xô sóng đá.

+ Ban đầu tác giả mới để cất lên khúc như đang “oán trách”, “van xin”, “khiêu

khích”, “giọng gằn mà chế nhạo”. Thế rồi bất ngờ âm thanh được phóng to hết cỡ,

các nhạc khí bừng bừng thét lên khúc nhạc của một thiên nhiên đang ở đỉnh điểm

của một cơn phấn khích mạnh mẽ và man dại: “nó rống lên như tiếng một ngàn

con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa … rừng lửa cùng

gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng…” -> Sự liên tưởng vô cùng phong phú,

âm thanh của thác nước sông Đà được Nguyễn Tuân miêu tả không khác gì âm

thanh của một trận động rừng, động đất hay nạn núi lửa thời tiền sử. Lấy lửa để tả

nước, lấy rừng để tả sông, N.T quả là đã chơi ngông lắm trong nghệ thuật.

- Bằng thủ pháp nhân hóa, người đọc nhận ra từng sắc diện người trong những

hình thù đá vô tri. Nguyễn Tuân đã dùng sức mạnh điêu khắc của ngôn từ để thổi

hồn vào từng thớ đá: “Cả một chân trời đá … mặt hòn nào trông cũng “ngỗ

ngược”, “nhăn nhúm”, “méo mó” -> Những hòn đá vô tri vô giác nhưng qua cái

nhìn của Nguyễn Tuân chúng mang vẻ du côn của thiên nhiên hoang dại và hung

dữ với ba trùng vi thạch trận.

+ Trùng vi thạch trận thứ I: Bọn đá đứa thì “hất hàm” đứa thì “thách thức”, “mặt

nước hò la ùa vào bẻ gãy cán chèo”, sóng nước “đá trái, thúc gối vào bụng vào

hông thuyền”…

+ Trùng vi thạch trận thứ II: Sông nước bài binh bố trận ở khắp nơi, tăng nhiều

cửa tử, cửa sinh nằm ở phía hữu ngạn…

+ Trùng vi thạch trận thứ III: Sông Đà sắp đặt bên phải bên trái đều là luồng chết,

luồng sống ở ngay giữa.

-> Con sông Đà hung bạo, tàn ác không khác gì “kẻ thù số một của con người”.

Nhưng cũng chính từ hình ảnh con sông ấy lại là kẻ tôn vinh tài năng nghệ thuật

tài hoa, tài tử và cực kì uyên bác của một ngòi bút số một về thể loại tùy bút VN.

b. Sông Đà – trữ tình:

- Dòng sông Đà không chỉ có những “dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế manh

trên sông đá” mà nó còn là bức tranh thủy mặc vương vấn lòng người. Từ trên tàu

bay nhìn xuống “con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc

ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo …”

- Màu sắc dòng sông thay đổi theo mùa:

+ “Mùa xuân xanh màu ngọc bích”, khác với sông Gâm, sông Lô “màu xanh canh

hến”.

+ Mùa thu nước sông “lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa …”

-> Sông Đà mỗi mùa mang một vẻ đẹp riêng, quyến rũ và tình tứ.

- Đến với sông Đà, hăm hở, say mê đến nỗi tác giả như thấy mình như đang “sắp

đổ ra sông Đà”. Nguyễn Tuân nhìn sông Đà như một cố nhân với những cảnh

quan hai bên bờ cực kì gợi cảm: lá non nhú trên những nương ngô, những con

hươu “ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương” …

- Dòng sông Đà như gợi những nỗi niềm sâu thẳm trong lịch sử đất Việt: “Bờ sông

hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi

xưa… lặng tờ “như từ Lí, đời Trần, đời Lê”.

-> Nguyễn Tuân say mê miêu tả dòng sông với tất cả sự tinh tế của cảm xúc, và

bằng một tình yêu thiết tha thiên nhiên đất nước. Lòng ngưỡng mộ, trân trọng,

nâng niu tự hào về một dòng sông, một ngọn thác, một dòng chảy đã tạo nên

những trang văn đẹp hiếm có – Nguyễn Tuân xứng đáng là một cây bút tài hoa bậc

nhất của nền văn học Việt Nam.

III. Kết bài:

Phong cách Nguyễn Tuân độc đáo và phong phú. Ở tùy bút “Người lái đò sông

Đà” chúng ta thấy phong cách giá trị của ông thể hiện rõ nhất là sự nhọn sắc của

giác quan nghệ sĩ đi đôi với một kho chữ nghĩa giàu có và đầy màu sắc, lối văn rất

mực tài hoa. Dòng sông Đà “hung bạo và trữ tình” chảy mãi trong dòng văn học

nước nhà như niềm yêu mến và tự hào về cỏ cây sông núi quê hương của nhà văn

Nguyễn Tuân.

Đơn vị chủ quản: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THIÊN THI
Địa chỉ: 41-43 Trần Cao Văn, P6, Q3, HCM
giấy phép MXH: 102/GXN - TTĐT