Tài liệu

Ôn thi đại học môn văn

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 46430     Tải về: 781     Lượt mua: 5    
Báo lỗi
Bình luận
Nhúng
/ 120
Tài liệu Ôn thi đại học môn văn - tài liệu, sách iDoc.VnTổng hợp kiến thức môn văn THPT 
- 1 -
NguyÔn Ai Quèc - Hå ChÝ Minh
Môc ®Ých:
N¾m ®îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ cuéc ®êi, sù nghiÖp, quan ®m nghÖ thuËt vµ phong c¸ch s¸ng t¸c cña c.
KiÕn thøcn
1. Bµi NguyÔn Ái Qc - Hå ChÝ Minh ®îc ®Æt vµo phÇn ba trong bé s¸ch gi¸o khoa V¨n cÊp PTTH: V¨n häc
®Çu tXX ®Õn c¸ch ng th¸ng T¸m n¨m 1945. Nhng ®©y lµ bµi häc mét t¸c gia sù nghiÖp
v¨n ch¬ng cßn kÐo dµi i mét phÇn ttkØ sau C¸ch ng. V× thÕ, trong bµi nµy, bªn c¹nh viÖc nãi
nh÷ng s¸ng t¸c cña NguyÔn ¸i Quèc - Hå ChÝ Minh tríc 1945, ni häc vÉn n ph¶i häc tËp c¶ vÒ th¬ v¨n
mµ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt trong ti gian sau ®ã. (Còng nh bµi vÒ c¸c t¸c gia Tè H÷u vµ NguyÔn Tu©n
tuy ®îc ®Æt vµo phÇn bèn: V¨n häc tõ sau C¸ch m¹ng th¸ng m 1945 ®Õn 1975, nhng vÉn nãi vÒ nh÷ng
thµnh tùu v¨n ch¬ng cña hai ngêi trong thêi gian tríc ®ã).
2. NguyÔn ¸i Quèc - ChÝ Minh lµ hai tªn kh¸c nhau a mét con ngêi duy nhÊt. §ã B¸c Hå, nhµ c¸ch
m¹ng lín nhÊt, nhµ ¸i quèc vÜ ®¹i nhÊt, danh nh©n v¨na tiªu biÓu nhÊt c gia v¨n häc quan träng bËc
nhÊt trong lÞch sö níc nhµ.
3. Tuy nhiªn, hai n i NguyÔn ¸i Quèc Hå ChÝ Minh l¹i g¾n liÒn víi hai thêi kh¸c nhau trong cuéc
®êi ho¹t ®éng cùc k× phong phó cña B¸c.
a) NguyÔn ¸i Quèc n gäi ®îc biÕt ®Õn nhí ®Õn nhiÒu nhÊt trong sè nhiÒu n B¸c ®· dïng
trong nh÷ng n¨m b«n ba kh¾p n¨m ch©u bèn biÓn ®Ó t×m ®êng gi¶i phãng cho quèc c¸c d©n téc
bÞ ¸p bøc trªn thÕ giíi. Trong khi ®ã, tªn Hå ChÝ Minh chØ ®îc B¸c dïng sau khi trë vÒ ®Êt níc ®Ó
trùc tiÕp l·nh ®¹o ch m¹ng, kh¸ng chiÕn, vµ sau ®ã c«ng cuéc x©y dùng chñ nga x· héi vµ ®Êu
tranh thèng nhÊt níc nhµ.
b) Riªng trong nh vùc ng t¸c n ch¬ng, nãi ®Õn t¸c gi¶ NguyÔn ¸i Quèc nãi ®Õn ngêi ®¹i biÓu
duy nhÊt cho v¨n häc c¸ch m¹ng s¶n ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m 20 cña tnµy, ngêi ®· viÕt
hµng lo¹t nh÷ng truyÖn ng¾n vµ phãng sù - chÝnh luËn ®Æc s¾c, mµ tÊt c¶ ®Òu cã thÓ coi lµ nh÷ng b¶n ¸n
chÕ ®é tc d©n.
Cßn tªn tuæi cña nhµ th¬ Hå ChÝ Minh, nhµ chÝnh luËn Hå ChÝ Minh sÏ gîi nhí ®Õn:
RÊt nhiÒu ¸ng t ®Æc s¾c, cã gi¸ trÞ t tëng vµ gi¸ trÞ nghÖ thuËt cao, nhÊt lµ m¶ng th¬ tr÷ t×nh mµ tËp th¬
NhËt trong tïkÕt tinh ngêi s¸ng nhÊt.
RÊt nhiÒu bµi v¨n chÝnh luËn gi¶n dÞ mµ s©u s¾c, giµunh chiÕn ®Êu
mµ vÉn
nh©n hËu,
khoan hßa, nhiÒu khim hØnh, trong ®ã, thµnh tùu cã tÇm vãc lín lao nhÊt lµ b¶n
4. Quan ®iÓm nghÖ thuËt
a) Nhng kh«ng nªn, ng kh«ng thÓ t¸ch i nv¨n NguyÔn ¸i Quèc - ChÝ Minh khái ch m¹ng
NguyÔn ¸i Quèc - ChÝ Minh. i viÕt v¨n m th¬ - tríc hÕt lµm ttuyªn truyÒn cæ ®éng - víi
B¸c Hå, còng mét hµnh vi c¸ch m¹ng, ®îc tiÕn hµnh ®Ó phôc vô môc ®Ých ®Êu tranh c¸ch m¹ng. Kh«ng
v× nhiÖm vô c¸ch m¹ng, nhiÒu t¸c phÈm n ch¬ng cña B¸c ch¾c ch¾n ®· kh«ng ®îc viÕt ra
Nhng khi ®· c¸ch m¹ng viÕt th× môc tiªu c¸ch m¹ng n ®¹t tíi (viÕt ®Ó lµm g× ?) vµ ®èi tîng c¸ch
m¹ng n t¸c ®éng (viÕt cho ai ?) quyÕt ®Þnh lùa chän i dung (viÕt c¸i ?) vµ h×nh thøc (viÕt nh
thÕ nµo?) cña t¸c phÈm n ch¬ng. thÕ, nÕu ta thÊy t¸c phÈm cña B¸c mang d¸ng dÊp hiÖn ®¹i cña ph-
¬ng T©y hay h¬ng ®iÓn cña ph¬ng §«ng, t×m ®Õn c cò, tr¨ng xa cao nh· hay vÎ gi¶n dÞ nh lêi
¨n tiÕng nãi thêng ngµy th× ph¶i hiÓu ®ã hoµn toµn kh«ng ph¶i sù tïy høng a nh©n cã gèc g¸c
tõ nhu u c¸ch m¹ng.
b) Tuy vËy, còng kh«ng thiÓu mét ch m¸y mãc r»ng, v¨n th¬ cña c chØ ®îc viÕt ra trùc tiÕp phôc
mét nhiÖm vô c¸ch ng cô thÓ. Còng cã khi, vµ kh«ng Ýt khi, c mîn viÖc lµm t®Ó tiªu bít th¸ng ngµy dµi
(NhËt kÝ trong tï), hoÆc lµm th¬ khi viÖc qu©n níc ®· t¹m nhµn mµ lßng l¹i ®ang cã høng. Th¬ chÝnh lµ ngêi. VÎ
®Ñp a nh÷ng bµi th¬ ®îc viÕt ra trong hoµn nh nh thÕ, tríc hÕt chñ yÕu, ph¶n ¸nh ®Ñp cña con
- 2 -
ngêi B¸c: mét trÝ tng l¸ng; mét t©m hån trµn ngËp th¬ng yªu thiªn nhiªn, ®Êt níc, con ngêi; mét ý c
v÷ng m¹nh tíi møc vÉn thanh th¶n, ung dung gi÷a mu«n ngµn gian khã.
5.Phong c¸ch s¸ng t¸c
a) Nh thÓ thÊy ë trªn, phong c¸ch nghÖ thuËt cña B¸c Håcïng ®a d¹ng. Trong v¨n häc ViÖt Nam hn ®¹i,
cha tõng thÊy mét ai b¶n s¾c v¨n ch¬ng phong p thÕ: viÕt v¨n tiÕng Ph¸p rÊt Ph¸p, lµm th¬ c H¸n th×
nhiÒu bµi thÓ ®Æt lÉn cïng t Tèng
t §êng, tuyªn truyÒn cæ ®éng nh©n d©n th× thÓ i nh ca dao tôc
ng÷, mµ nghÞ ln tríc c«ng luËn trong níc quèc th× chÆt chÏ, nhÞ, ®anh thÐp, hïng hån. ViÕt ®îc nh
thÕ chØ cã thÓ mét nv¨n héi ®îc tinh hoa cña nhu nÒn v¨n hãa, m chñ ®îc nhiÒu thñ ph¸p, thÓ tµi,
nhiÒu phong c¸ch ng«n ng÷ vµ lo¹i thÓ v¨n ch¬ng.
b)Tuy nhiªn
,
phong c¸ch NguyÔn ¸i Quèc - Hå ChÝ Minh ®a d¹ng mµ vÉn thèng nhÊt. §ã lµ phong c¸ch cña mét
ngêi hiÓu rÊt môc ®Ých ®èi tîng, mét ngêi v¨n phong lu«n lu«n ®óc, trong ng linh ho¹t, t
ngêi lu«n híng vÒ mÆt tÝch cùc, vÒ sù vËn ®éng tíi ¸nh s¸ng, tíi t¬ng lai, mét ngêi viÕt g× th× sù cao khiÕt
vµ nh©n hËu vÉn cã thÓ c¶m nhËn thÊy bªn díi tõng hµng ch÷.
Hoµn c¶nh s¸ng t¸c cña Vi hµnh
1. Gi÷a n¨m 1922, thùc d©n ph¸p ®a Vua bï nh×n Kh¶i §Þnh sang Ph¸p cc triÓn l·m thuéc ®Þa Vecx©y.
§©y mét ©m mu cña chóng nh»m lõa g¹t nh©n d©n Ph¸p: quèc v¬ng An Nam y ®¹i diÖn cho 1 d©n téc
lín nhÊt ë §«ng D¬ng, sang Ph¸p ®Ó th¸i ®é hoµn toµn quy phôc “mÉu qc” vµ ®Ó c¶m c«ng ¬n khai hãa”
cña u quèc. Nh y t×nh nh §«ng D¬ng æn ®Þnh tèt ®Ñp, nh©n d©n Ph¸p n nhiÖt t×nh ñng cuéc
®Çu tlín vµo §«ng D¬ng ®Ó khai th¸c tµi nguyªn giµu cã ë nµy tiÕp tôc ®em n minh tiÕn ®Õn cho
nh÷ng ngêi d©n ®îc níc Ph¸p b¶o hé.
2. NguyÔn ¸i Quèc viÕt Vi hµnh vµo ®Çu n¨m 1923 ®Ó cïng i kÞch Con rång tre trun ng¾n
Lêi than v·n cña trng tr¾cbµi b¸o Së thÝch ®Æc biÖt “(ViÕt n¨m 1922) lËt tÈy ©m mu nãi trªn cña
thùc d©n Ph¸p. §ång thêi v¹ch trÇn tÝnh chÊt bï nh×n tay sai d¬ d¸y cña Kh¶i §Þnh vµ tè c¸o tÝnh chÊt ®iªu
tr¸ cña nh÷ng danh tõ “V¨n minh, khai hãa” cña chñ nghÜa thùc d©n.
KiÕn thøc c¬ b¶n
I. Giíi thiÖu chung
1. Vi hµnh mét truyÖn ng¾n b»ng tiÕng Ph¸p, ®îc NguyÔn Ai Quèc viÕt ®¨ng ë Ph¸p, trªn b¸o
Nh©n ®¹o ngµy 19 th¸ng 2 n¨m 1923. §©y mét t¸c phÈm ®îc viÕt ra môc ®Ých c¸ch m¹ng. Nã
n»m trong c¶ mét hÖ thèng nh÷ng bµi n, bµi b¸o, vë kÞch mµ NguyÔn ¸ i Quèc ®· viÕt ®Ó tËp trung ®¶
kÝch tªn vua nh×n Kh¶i §Þnh khi y sang Ph¸p cuéc ®Êu x¶o thuéc ®Þa ë Macx©y m 1922. Qua
Vi hµnh, t¸c gi¶ muèn cho c«ng luËn trong ngoµi níc Ph¸p thÊy râ r»ng c¸i kÎ ®ang ®îc ®ãn tiÕp
rïm beng nh lµ thîng kh¸ch kia, thùc chÊt chØ lµ mét tªn hÒ lè l¨ng, hµnh vi lÐn lót vµ mê ¸m mµ gi¸
trÞ kh«ng h¬n mét thø trß gi¶i trÝ rÎ tiÒn.
2. Nhng i dung cña “Vi hµnh” kh«ng chØ giíi h¹n ë ý nghÜa ph¶n phong. T¸c phÈm cßn t tiÕng
nãi lªn ¸n chñ nghÜa thùc d©n, c¸i chÕ ®é ®· th«ng qua bän tay sai lµm cho nh÷ng ngêi d©n thuéc ®Þa
suy nhîc gièng nßi bëi rîu cån thuèc phiÖn, ®· theo dâi, r×nh mß, b¸m lÊy ®Õ giµy cña nh÷ng
ngêi ch©n chÝnh b»ng mét chÝnh ch mËt th¸m ®ª hÌn. ChÕ ®é thùc d©n, do ®ã, cßn i tñi nhôc
cña ngêi b¶n , nhôc ®èi i con ngêi. Nh thÕ, “Vi hµnh còng mét trong nh÷ng
ph¬ng c¸ch mµ NguyÔn ¸ i Quèc dông ®Ó ®¹t tíi môc ®Ých chèng thùc d©n, ®¸nh ®æ phong kiÕn.
ViÖc viÕt “Vi hµnh” còng lµ mét hµnh vi c¸ch m¹ng.
3. Nhng “Vi hµnh” còng mét t¸c phÈm thùc gi¸ trÞ n ch¬ng, t t¸c phÈm v¨n ch¬ng ®Ých
thùc. - ë ®©y, môc ®Ých lµm ch m¹ng kh«ng ng¨n trë, kh«ng Ðp, kh«ng ®èi lËp víi s¸ng t¹o v¨n
ch¬ng. Tr¸i l¹i, môc ®Ých c¸ch m¹ng rÊt cÇn ®Õn s¸ng o v¨n ch¬ng ®Ó thªm søc m¹nh. thÓ
nãi, ë “Vi hµnh” - vµ còng kh«ng chØ ë “Vi hµnh” - nhiÖt t×nh cña nhµ c¸ch ng NguyÔn ¸ i Quèc ®·
th«i thóc tµi n¨ng cña nhµ v¨n NguyÔn ¸ i Quèc. NguyÔn ¸ i Quèc viÕt “Vi hµnhtríc hÕt nh»m vµo
®éc gi¶ ngêi Ph¸p n Pari thÕ ph¶i viÕt cã nghÖ thuËt sö dông bót ph¸p cña ch©u ¢u hiÖn ®¹i ph¶i
®a ra nhiÒu chi tiÕt quen thuéc víi ngêi Pari ph¶i cã th¸i ®é kh¸ch quan tr¸nh lêi ®¶ kÝch ®ao to bóa
lín. LÊy tè c¸o lËt tÈy lµm môc ®Ých tinh thÇn ch©m biÕm ®¶ kÝch ph¶i lµ tinh thÇn cña t¸c phÈm. Tinh
- 3 -
thÇn Êy thÊm s©u vµo toµn c phÈm giäng ®iÖu ®Õn mäi t×nh tiÕt linh ho¹t biÕn ho¸ ®Ó thÓ
®¸nh ®Þch tõ nhiÒu phÝa vµ b»ng nhiÒu c¸ch.
II. Ph©n tÝch: “Vi hµnh” lµ mét t¸c phÈm v¨n ch¬ng víi nhiÒu thñ ph¸p nghÖ thuËt ®éc ®¸o.
1. Tríc hÕt ph¶i kÓ ®Õn sù o ra t×nh huèng truyÖn, t×nh huèng nhÇm lÉn - C¸i tµi cña t¸c gi¶ biÓu hiÖn ë
chç kh¶ n¨ng dån nÐn mét néi dung lín lao, m·nh liÖt o trong mét h cÊu nghÖ thuËt ®¬n gi¶n
®Õn ng: mét kho¶nh kh¾c ng¾n ngñi trªn mét toa xe ®iÖn. VÎn vÑn ba nh©n vËt, trong ®ã, mét
ngêi chØ lÆng lÏ nghe vµ nghÜ ngîi. Cßn l¹i, chØ lµ mét c©u chuyÖn rÝu rÝt cña mét ®«i trai g¸i, mét c©u
chuyÖn pphiÕm, b©ng qu¬, nh thêng vÉn thÕ ë kiÓu chuyÖn trß cña c¸c cÆp t×nh nh©n. Ê y vËy
cµng ®i s©u o truyÖn th× i c¸ch s¾p ®Æt tëng chõng ®¬n gi¶n Êy l¹i cµng lung linh nhiÒu ¸nh s¸ng
bÊt ngê: - Bëi ®©u y? Bëi t¸c gi¶ ®· ®Æt i vµo ®ã mét lo¹t t×nh tiÕt thÕ hiÓu lÇm. Ban ®Çu
nhÇm lÉn cña ®«i t×nh nh©n. Sau ®ã nhÇm lÉn cña d©n chóng Ph¸p cuèi cïng chÝnh phñ Ph¸p
còng kh«ng cßn nhËn ra vÞ thîng kh¸ch cña m×nh:
Ngêi biÕt tiÕng Ph¸p th× coi ch¼ng hiÓu g×. Ngêi ch¼ng ph¶i vua th× i cho Hoµng thîng.
Kh«ng cã Kh¶i §Þnh thËt, mµ Kh¶i §Þnh thËt vÉn cø hiÖn ra, trong mét bøc biÕm ho¹ cã mét kh«ng hai
vÒ mét “anh vua” ®Õn thËt ®óng lóc, ®Ó lµm mét thø trß tiªu khiÓn kh«ng mÊt tiÒn, qu¸ rÎ so víi ®¸m “
vî lÏ nµng hÇu vua Cao Miªn” hay “ s th¸nh xø C«ng g«” , vµo lóc c¸i kho gi¶i trÝ ®ang c¹n r¸o. §Õn
gi÷a truyÖn, t¸c gi¶ ®Ó ®«i trai g¸i xuèng tµu. Tëng chõng víi chi tiÕt ®ã, truyÖn kh«ng cßn kh¶ n¨ng
diÕn tiÕn. VËy hoµn toµn kh«ng ph¶i. Ho¸ ra nh©n t bít ®i, ®èi tho¹i kh«ng cßn, nhng t×nh
huèng nhÇm lÉn vÉn ®îc gi÷ nguyªn, b©y giê c gi¶ tiÕp tôc khai th¸c theo c¸ch kh¸c. Tríc
®ã, “T«i” bÞ lÇm lµ Hoµng ®Õ. B©y giê th× Hoµng ®Õ cã thÓ lµ “ t«i” vµ còng cã thÓ lµ bÊt ngêi ViÖt
nµo trªn ®Êt Ph¸p. Sù phª ph¸n Kh¶i §Þnh cha dõng l¹i. Nhng mét néi dung tè c¸o kh¸c ®· më ra: sù
r×nh mß tõng bíc ch©n cña ngêi d©n thuéc ®Þa; vµ tõ ®ã, c¸i mu«n ngµn lÇn cay ®¾ng mÊt tù do
cña kiÕp ngêi vong quèc. Cã thÓ thÊy, viÖc khÐo trÝ mét t×nh huèng nhÇm lÉn ®· cung p cho cèt
truyÖn mét kh¶ n¨ng biÕn ¶o kh«n lêng. T¹o ra t×nh huèng nhÇm lÉn biÖn ph¸p nghÖ thuËt c¬ b¶n
nhÊt. T×nh huèng Êy lµm cho c©u chuyÖn trë lªn trí trªu hµi híc kÞch tÝnh h¬n. B»ng t×nh huèng nhÇm
lÉn “Vi hµnh” ®· gãp thªm vµo cho kho tµng trµo phóng - vèn ®· kh¸ phong phó cña d©n téc ViÖt Nam
mét tiÕng cêi míi mÎ. §ã lµ mét tiÕng cêi trÝ tuÖ. Nã kh«ng gißn gi· trªn bÒ mÆt th©m trÇm ë
s©u. chØ hiÖn ra, thËt chua ch¸t, mØa mai, sau mét qu¸ tr×nh suy nghÜ ®Ó nhËn ra c¸i tr¸i nhiªn
n»m trong b¶n th©n sù vËt.
2. H×nh thøc viÕt th: Bªn díi nhan ®Ò “Vi hµnh”, t¸c gi¶ ®Æt mét dßng phô ®Ò: TrÝch nh÷ng bøc th göi
em do t¸c gi¶ dÞch tõ tiÕng An Nam. §©y mét h×nh thøc nghÖ thuËt nh»m híng i ®èi tîng
®éc gi¶. C«ng chóng v¨n häc Ph¸p vèn quen thuéc vµ yªu thÝch h×nh thøc kÓ chuyÖn díi d¹ng c th
(th Ba t cña M«ng tex ki¬, Nh÷ng bøc th göi tõ cèi xay giã cña Aph«ngx¬ §« ®ª). MÆt kh¸c, sù
híng tíi ph¬ng §«ng huyÒn xø cña t ®¸nh c¾p, kh¸t khao ®îc hëng thø m gi¸c l¹
ë chèn xa x¨m Êy ng xu thÕ trong v¨n häc ph¬ng T©y kh«ng chØ t thêi. thÕ dßng phô ®Ò
trong truyÖn ®em l¹i Ên tîng thÝch hîp víi khÈu vÞ v¨n ch¬ng cña c«ng chóng Ph¸p. §iÒu ®ã
chøng NguyÔn ¸ i Quèc rÊt trung thµnh víi ph¬ng ch©m s¸ng t¸c cña nh. Ph¶i nhËn thøc râ: viÕt
cho ai ®Ó x¸c ®Þnh ®óng: viÕt c¸i g× vµ viÕt nh thÕ nµo? Bëi vËy, viÕt truyÖn díi h×nh thøc th tõ kh«ng
ph¶i mét biÖn ph¸p ng t¹o míi mÎ. Nhng trong trêng hîp “Vi hµnh” ®· ®¹t hiÖu qu¶ thÈm
®éc ®¸o.
a) Dïng lèi viÕt th NguyÔn ¸ i Quèc thÓ ®æi giäng chuyÓn c¶nh linh ho¹t. Th tõ cho t ngêi
th©n trong quan c¸ nh©n mét thø v¨n t søc do phãng tóng, gióp t¸c gi¶ thÓ ®æi giäng
mét c¸ch tho¶i m¸i nhiªn: giäng tù sù kh¸ch quan thuËt l¹i nh÷ng ®iÒu t thÊy tai nghe trªn tµu
®iÖn ngÇm ®Õn giäng tr÷ t×nh th©n mËt khi nh¾c l¹i niÖm th©n thiÕt víi em hä. thÓ chuyÓn
c¶nh rÊt linh ho¹t: c¶nh ®i xe ®iÖn ngÇm ë Pari, chuyÓn th¼ng tíi c¶nh quª nhµ thuë thiÕu thêi, khi
cßn ngåi v¾t vÎo trªn ®Çu gèi cña «ng B¸c nghe chuyÖn tÝchtõ truyÖn c¶i trang a «ng vua
ThuÊn bªn Tµu, vua Pie bªn Nga, ®Õn chuyÖn vi hµnh cña nh÷ng “«ng hoµng chóa v× nh÷ng lý do Ýt
cao thîng h¬n”.
b) Liªn t ngang so s¸nh tho¶i m¸i :Th thø v¨n rÊt chñ quan cø phãng bót theo ng c¶m nghÜ
do vµ ®éc ®o¸n cña ngêi viÕt. Nhê thÕ t¸c gi¶ cã thÓ tõ c©u chuyÖn vi hµnh cña Kh¶i §Þnh ®a ra ®ñ
Ôn thi đại học môn văn
Tổng hợp kiến thức môn văn THPT 
Chia sẻ bởi
Lượt xem: 46430     Tải về: 781     Lượt mua: 5    
Gửi nhận xét của bạn về tài liệu này
comments powered by Disqus
Tài liệu liên quan
Đề bài : Suy nghĩ của em về tình cảm… Lượt tải: 66 Lượt xem: 62309
Đề bài : Suy nghĩ của em về bài thơ… Lượt tải: 78 Lượt xem: 57472
Ôn thi đại học môn văn Lượt tải: 781 Lượt xem: 46430
Có thể bạn quan tâm