Tài liệu

Giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa Xem Thêm tại: [Bài Giảng] Giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 23124     Tải về: 84     Lượt mua: 0    
Báo lỗi
Bình luận
Nhúng
/ 19
Tài liệu Giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa  Xem Thêm tại: [Bài Giảng] Giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa - tài liệu, sách iDoc.Vn[b]Một trong những nguyên tắc cơ bản của dạy Tiếng Việt là dạy học thông qua giao tiếp. Các hoạt động giao tiếp, đ
SKKN : Mét sè biÖn ph¸p gióp häc sinh líp 5 ph©n biÖt tõ
®ång ©m vµ tõ nhiÒu nghÜa
A. Đ T V N Đ
M t trong nh ng nguyên t c c b n c a d y Ti ng Vi t d y h c thông ơ ế
qua giao ti p. Các ho t đ ng giao ti p, đ c bi t giao ti p b ng ngôn ng làế ế ế
công c c c m nh đ h c sinh ti p c n, rèn luy n phát tri n kh năng s ế
d ng t Ti ng Vi t. Do đó, vi c đ a h c sinh vào các ho t đ ng h c t p trong ế ư
gi Ti ng Vi t đ c giáo viên đ c bi t quan tâm, chú ý. Ngôn ng Ti ng Vi t ế ư ế
c a chúng ta th c s nhi u khía c nh khó, m t trong nh ng n i dung khó đó
là ph n nghĩa c a t .
Trong ch ng trình môn Ti ng Vi t l p 5, n i dung nghĩa c a t đ c t pươ ế ượ
trung biên so n h th ng trong ph n Luy n t câu. Nhi u năm li n trong
quá trình d y h c, tôi th ng nh n th y các em h c sinh d dàng tìm đ c các ườ ượ
t trái nghĩa, vi cm các t đ ng nghĩa cũng không m y khó khăn, tuy nhiên
khi h c xong t đ ng âm và t nhi u nghĩa thì các em b t đ us nh m l n
kh năng phân bi t t đ ng âm t nhi u nghĩa cũng không đ c nh ượ ư
mong đ i c a giáo, k c h c sinh khá, gi i đôi khi cũng còn thi u chính ế
xác. Trăn tr v v n đ này, qua nhi u năm d y l p 5, tôi đã rút ra m t s kinh
nghi m nh v cách h ng d n h c sinh phân bi t t đ ng âm v i t nhi u ướ
nghĩa. th , tôi đã ch n sáng ki n kinh nghi mế ế :” M t s bi n pháp giúp
h c sinh l p5 phân bi t t đ ng âm và t nhi u nghĩa”
B. GI I QUY T V N Đ
I. Th c tr ng h c sinh trong quá trình h c t đ ng âm, t nhi u nghĩa.
1. Nh ng khó khăn mà h c sinh th ng g p ph i ư
- H u h t h c sinh l p 5 khi h c các ti t luy n t và câu v t ế ế ề ừ đ ng âm, t
nhi u nghĩa đ u g p r t nhi u khó khăn. C th là:
- K khăn trong vi c gi i nghĩa các t : h c sinh còn gi i nghĩa t sai, lúng
túng và còn l ng c ng.
-Phân bi t t đ ng âm và t nhi u nghĩa: còn m h , đ nh tính. ơ
- Phân bi t nghĩa g c m t s nghĩa chuy n c a t : h c sinh còn làm sai
đ n 40-45%.ế
- Đ t câu có s d ng t đ ng âm, t nhi u nghĩa: ch a chính xác, ch a hay, ư ư
ch a đúng v i nét nghĩa yêu c u.ư
2, N i dung d y t đ ng âm, t nhi u nghĩa l p 5:
* T đ ng âm : T đ ng âm đ c d y trong 1 ti t tu n 5, các em đ c ượ ế ượ
h c khái ni m v t đ ng âm. Các bài t p v t đ ng âm ch y u giúp h c ế
Gi¸o viªn: Bïi T LÖ H»ng
1
SKKN : Mét sè biÖn ph¸p gióp häc sinh líp 5 ph©n biÖt tõ
®ång ©m vµ tõ nhiÒu nghÜa
sinh phân bi t nghĩa các t đ ng âm, đ t câu phân bi t các t đ ng âmbài
luy n t p v t đ ng âm đã đ c gi m t i, vì th th i l ng còn ít. ượ ế ượ
* T nhi u nghĩa: T nhi u nghĩa đ c d y trong 3 ti t tu n 7 và tu n 8. ượ ế
H c sinh đ c h c khái ni m v t nhi u nghĩa. Các bài t p ch y u phân ượ ế
bi t các t mang nghĩa g c và nghĩa chuy n, đ t câu phân bi t nghĩa, nêu các
nét nghĩa khác nhau c a m t t . D ng bài t p v phân bi t t đ ng âm, t
nhi u nghĩa không có trong khi đó kh năng t duy tr u t ng c a các em còn ư ư
h n ch . ế
3. Th c tr ng c a vi c d y và h c t đ ng âm, t nhi u nghĩa .
* Vi c d y t đ ng âm, t nhi u nghĩa c a giáo viên:
Trong quá trình d y h c các bài h c này, m i giáo viên đ u làm đúng vai trò
h ng d n, t ch c cho h c sinh. Tuy nhiên do th i l ng 1 ti t h c h nướ ượ ế
nên giáo viên ch a l ng ghép liên h phân bi t t đ ng âm t nhi u nghĩaư
trong các bài h c. Do đó, sau các bài h c đó h c sinh ch n m đ c ki n th c ượ ế
v n i dung h c m t cách tách b ch. Đôi khi gi ng d y n i dung này, giáo viên
còn khó khăn khi l y thêm m t s d c th ngoài SGK đ minh ho phân
bi t t đ ng âm và t nhi u nghĩa.
* V vi c h c t đ ng âm, t nhi u nghĩa c a h c sinh:
Trong th c t , h c sinh làm các bài t p v t đông âm nhanh ít sai h n ế ơ
khi h c các bài t p v t nhi u nghĩa, cũng có th do t nhi u nghĩa tr u t ng ư
h n. Đ c bi t khi cho h c sinh phân bi t và tìm các t quan h đ ng âm, cácơ
nghĩa c a t nhi u nghĩa trong m t s văn c nh thì đa s h c sinh lúng túng và
làm bài ch a đ t yêu c u. Ban đ u, khi h c t ng bài v t đ ng âm, t nhi uư ề ừ
nghĩa thì ph n đa các em làm đ c bài, song khi làm các bài t p l ng ghép đ ượ
phân bi t t đ ng âm, t nhi u nghĩa thì ch t l ng bài làm y u h n. ư ế ơ
Đ ki m tra kh năng phân bi t t đ ng âm, t nhi u nghĩa, trong bài ki m
tra th ng xuyên sau ph n h c t đ ng âm, t nhi u nghĩa tôi đã ra đ ki m traườ
( h c sinh l p 5
1,
năm h c 2009 -2010) nh sau: ư
Bài 1:Dòng nào d i đây có t nhi u nghĩa?ướ
a, đàn gà m i n - hoa n - n n cu i
b, vàng om - vàng hoe - vàng t iư ươ
c, th th n - th ca - th ngâyơ ơ ơ
Bài 2: C p t nào d i đây có t đ ng âm? ướ
a, v b - v tay
b, vách đá - đá bóng
Gi¸o viªn: Bïi T LÖ H»ng
2
SKKN : Mét sè biÖn ph¸p gióp häc sinh líp 5 ph©n biÖt tõ
®ång ©m vµ tõ nhiÒu nghÜa
c, m t cá - m t l i ướ
d, l ng núi - đau l ngư ư
Bài 3: Trong các t in đ m d i đây, nh ng t nào có quan h đ ng âm, nh ng ướ
t nào có quan h nhi u nghĩa v i nhau?
Vàng: - Giá vàng n c ta tăng đ t bi n.ướ ế
- T m lòng vàng.
- Ông tôi mua m t b vàng l i đ chu n b cho v đánh b t h i s n.ướ
K t qu : ế
sè §iÓm 9, 10 §iÓm 7,8 §m 5, 6 §iÓm díi 5
28 4 = 14,3% 7 = 25% 14 = 50% 3 = 10,7%
V i k t qu nh trên th c s m t v n đ đáng lo ng i, th tôi đã trăn tr ế ư ế
tìm ra nguyên nhân c a th c tr ng trên. Sau đây là m t s nguyên nhân.
4. Nguyên nhân c a nh ng khó khăn:
* do th nh t : T đ ng âm t nhi u nghĩa đ u đ c đi m hình
th c gi ng nhau, đ c gi ng nhau, vi t cũng gi ng nhau ch khác nhau v ý ế
nghĩa.
d 1: T đ ng âm bàn”(1) trong “cái bàn” bàn trong “bàn công
vi c” xét v hình th c ng âm thì hoàn toàn gi ng nhau còn nghĩa thì hoàn toàn
khác nhau: bàn” (1) là danh t ch m t đ v t có m t ph ng, chân đ ng đ đ
đ c ho c làm vi c, “ bàn” (2) là đ ng t ch s trao đ i ý ki n. ế
d 2: T nhi u nghĩa: bàn”(1) trong “cái bàn” bàn”(2) trong “bàn
phím”. Hai t bàn này, v nh th c ng âm hoàn toàn gi ng nhau còn nghĩa
thìbàn (1) danh t ch m t đ v t m t ph ng,chân dùng đ đi kèm
v i gh làm đ n i th t; ế bàn”(2) b ph n t p h p các phím trong m t s
lo i đàn ho c máy tính. bàn trong “cái bàn” bàn trong “bàn công
vi c”đ u mang nghĩa g c, VD2 bàn trong “cái bàn” mang nghĩa g c còn
bàn” trong “bàn phím” mang nghĩa chuy n.
* do th hai: Trong ch ng trình Ti ng Vi t 5 ch ad ng bài t p ph iươ ế ư
h p c hai ki n th c v t đ ng âm t nhi u nghĩa đ h c sinh rèn năng ế
phân bi t.
* do th ba: HS còn ch a phân bi t nghĩa g c nghĩa chuy n c a tư
nhi u nghĩa.
II. Bi n pháp th c hi n
1. Coi tr ng vi c d y các ti t h c v t đ ng âm, t nhi u nghĩa. ế
a. N m v ng ki n th c v t đ ng âm, t nhi u nghĩa: ế
Gi¸o viªn: Bïi T LÖ H»ng
3
Giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa Xem Thêm tại: [Bài Giảng] Giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa
[b]Một trong những nguyên tắc cơ bản của dạy Tiếng Việt là dạy học thông qua giao tiếp. Các hoạt động giao tiếp, đặc biệt giao tiếp bằng ngôn ngữ là công cụ cực mạnh để học sinh tiếp cận, rèn luyện và phát triển khả năng sử dụng từ Tiếng Việt. Do đó, việc đưa học sinh vào các hoạt động học tập trong giờ Tiếng Việt được giáo viên đặc biệt quan tâm, chú ý. Ngôn ngữ Tiếng Việt của chúng ta thực sự có nhiều khía cạnh khó, một trong những nội dung khó đó là phần nghĩa của từ. Trong chương trình môn Tiếng Việt lớp 5, nội dung nghĩa của từ được tập trung biên soạn có hệ thống trong phần Luyện từ và câu. Nhiều năm liền trong quá trình dạy học, tôi thường nhận thấy các em học sinh dễ dàng tìm được các từ trái nghĩa, việc tìm các từ đồng nghĩa cũng không mấy khó khăn, tuy nhiên khi học xong từ đồng âm và từ nhiều nghĩa thì các em bắt đầu có sự nhầm lẫn và khả năng phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa cũng không được như mong đợi của cô giáo, kể cả học sinh khá, giỏi đôi khi cũng còn thiếu chính xác. Trăn trở về vấn đề này, qua nhiều năm dạy lớp 5, tôi đã rút ra một số kinh nghiệm nhỏ về cách hướng dẫn học sinh phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa. Vì thế, tôi đã chọn sáng kiến kinh nghiệm:” Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa” I. Thực trạng học sinh trong quá trình học từ đồng âm, từ nhiều nghĩa. 1. Những khó khăn mà học sinh thường gặp phải - Hầu hết học sinh lớp 5 khi học các tiết luyện từ và câu về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa đều gặp rất nhiều khó khăn. Cụ thể là: - Khó khăn trong việc giải nghĩa các từ: học sinh còn giải nghĩa từ sai, lúng túng và còn lủng củng. -Phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa: còn mơ hồ, định tính. - Phân biệt nghĩa gốc và một số nghĩa chuyển của từ: học sinh còn làm sai đến 40-45%. - Đặt câu có sử dụng từ đồng âm, từ nhiều nghĩa: chưa chính xác, chưa hay, chưa đúng với nét nghĩa yêu cầu. 2, Nội dung dạy từ đồng âm, từ nhiều nghĩa ở lớp 5: * Từ đồng âm: Từ đồng âm được dạy trong 1 tiết ở tuần 5, các em được học khái niềm về từ đồng âm. Các bài tập về từ đồng âm chủ yếu giúp học sinh phân biệt nghĩa các từ đồng âm, đặt câu phân biệt các từ đồng âmbài luyện tập về từ đống âm đã được giảm tải, vì thế thời lượng còn ít. * Từ nhiều nghĩa: Từ nhiều nghĩa được dạy trong 3 tiết ở tuần 7 và tuần 8. Học sinh được học khái niệm về từ nhiều nghĩa. Các bài tập chủ yếu là phân biệt các từ mang nghĩa gốc và nghĩa chuyển, đặt câu phân biệt nghĩa, nêu các nét nghĩa khác nhau của một từ. Dạng bài tập về phân biệt từ đồng âm, từ nhiều nghĩa không có trong khi đó khả năng tư duy trừu tượng của các em còn hạn chế. 3. Thực trạng của việc dạy và học từ đồng âm, từ nhiều nghĩa. * Việc dạy từ đồng âm, từ nhiều nghĩa của giáo viên: Trong quá trình dạy học các bài học này, mỗi giáo viên đều làm đúng vai trò hướng dẫn, tổ chức cho học sinh. Tuy nhiên do thời lượng 1 tiết học có hạn nên giáo viên chưa lồng ghép liên hệ phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa trong các bài học. Do đó, sau các bài học đó học sinh chỉ nắm được kiến thức về nội dung học một cách tách bạch. Đôi khi giảng dạy nội dung này, giáo viên còn khó khăn khi lấy thêm một số ví dụ cụ thể ngoài SGK để minh hoạ phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa. * Về việc học từ đồng âm, từ nhiều nghĩa của học sinh: Trong thực tế, học sinh làm các bài tập về từ đông âm nhanh và ít sai hơn khi học các bài tập về từ nhiều nghĩa, cũng có thể do từ nhiều nghĩa trừu tượng hơn. Đặc biệt khi cho học sinh phân biệt và tìm các từ có quan hệ đồng âm, các nghĩa của từ nhiều nghĩa trong một số văn cảnh thì đa số học sinh lúng túng và làm bài chưa đạt yêu cầu. Ban đầu, khi học từng bài về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa thì phần đa các em làm được bài, song khi làm các bài tập lồng ghép để phân biệt từ đồng âm, từ nhiều nghĩa thì chất lượng bài làm yếu hơn.[/b]
Chia sẻ bởi
Lượt xem: 23124     Tải về: 84     Lượt mua: 0    
Gửi nhận xét của bạn về tài liệu này
comments powered by Disqus
Tài liệu liên quan
Sáng kiến kinh nghiệm toán lớp 2 Lượt tải: 219 Lượt xem: 68527
71 bài toán ôn tập học kì 1 lớp 4 Lượt tải: 733 Lượt xem: 67195
Hãy tả một loài hoa mà em yêu thích Lượt tải: 37 Lượt xem: 65404
Có thể bạn quan tâm