Thành viên idoc2012

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY MÔN SINH - Bài 26- 27 CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

- 12 tháng trước
Chia sẻ
/5 trang
Tải xuống miễn phí
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
Tải xuống miễn phí (5 trang)
Thành viên idoc2012

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY MÔN SINH - Bài 26- 27 CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

- 12 tháng trước
7,262
Báo lỗi

1. Kiến thức: - Nêu được khái niệm và đặc điểm cảm ứng ở động vật. - So sánh được đặc điểm cấu tạo hệ thần kinh dạng lưới, dạng chuỗi hạch và dạng ống. - Trình bày được khả năng cảm ứng của động vật chưa có tổ chức thần kinh và động vật có tổ chức thần kinh.

Nội dung
GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

Trường Họ và tên GVHDGD:

Lớp: Môn: Sinh Học Tên SV:

Tiết thứ: Mã số:

Ngày: 26/2/2011

Bài 26- 27 CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

MỤC TIÊU BÀI DẠY:

Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng:

Kiến thức:

Nêu được khái niệm và đặc điểm cảm ứng ở động vật.

So sánh được đặc điểm cấu tạo hệ thần kinh dạng lưới, dạng chuỗi hạch và dạng ống.

Trình bày được khả năng cảm ứng của động vật chưa có tổ chức thần kinh và động vật có tổ chức thần kinh.

Kỹ năng:

Quan sát và phân tích hình 26.1, hình 26.2, hình 27.1, hình 27.2 SGK 11 cơ bản.

So sánh khả năng cảm ứng ở thực vật và khả năng cảm ứng ở động vật.

Thái độ:

Vận dụng giải thích các hiện tượng thực tế về cảm ứng của thực vật.

Yêu thích môn học

Kích thích khả năng tìm tòi nghiên cứu khoa học của học sinh.

PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

Phương pháp:

Trực quan hình ảnh, hỏi đáp, hoạt động nhóm.

Đặt câu hỏi gợi mở kích thích học sinh tích cực tư duy tìm ra nội dung bài học.

Phương tiện:

* Giáo viên:

Tranh phóng to hình 26.1, hình 26.2, hình 27.1, hình 27.2 SGK sinh 11 cơ bản.

Phiếu học tập

* Học sinh:

- SGK sinh học 11 cơ bản, tập bài học sinh học 11 cơ bản có soạn bài trước.

NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

Kiểm tra bài cũ:

Không kiểm tra bài do tiết trước là tiết thực hành.

Giới thiệu bài mới: (5 phút)

Mấy hôm nay thời tiết lúc tối và lúc sáng sớm rất lạnh. Tuần trước, ở Cần Thơ còn có hiện tượng sương mù bao phủ khắp thành phố. Có em nào đi học khi trời lạnh mà không mặc áo khoác không? Các em có cảm giác thế nào khi đi ngoài trời lạnh mà không mặc áo khoác? Có phải các em sẽ bị “nổi da gà”, các đầu ngón tay thì tê, có khi chúng ta bị run cả người, hai hàm răng cứ đánh vào nhau. Hiện tượng đó gọi là cảm ứng ở người. Còn cảm ứng ở những động vật khác thì sao? Ví dụ: Khi dùng vật nhọn châm vào chân con cào cào thì nó sẽ có phản ứng như thế nào? (nếu có mẫu vật thì biểu diễn cho học sinh xem thí nghiệm).

Chân cào cào chân rút lại

Các em hãy xem hình cảm ứng của trùng đế giày. Và cho biết trùng đế giày có cảm ứng như thế nào?

Trùng đế giày nơi có nhiều O2

Tất cả các hiện tượng trên gọi là cảm ứng của động vật. Vậy cảm ứng ở động vật là gi? Cảm ứng của động vật có khác gì so với cảm ứng ở thực vật? Khả năng cảm ứng ở động vật chưa có tổ chức thần kinh và có tổ chức thần kinh như thế nào? Để tìm hiểu chúng ta sẽ học bài tiếp theo là bài 26. Cảm ứng ở động vật. Theo phân phối của chương trình thì cô sẽ dạy bài 26 và bài 27 trong 1 tiết.

Dạy bài mới: (33 phút)

Thời gian

Nội dung bài học

Hoạt động giáo viên

Hoạt động học sinh

10

phút

Bài 26. Cảm ứng ở động vật

I. Khái niệm và đặc điểm về cảm ứng ở động vật

1. Khái niệm:

Cảm ứng ở động vật là khả năng phản ứng (trả lời) lại các kích thích từ môi trường sống để tồn tại và phát triển.

2. Đặc điểm:

Phản ứng nhanh, dễ nhận thấy và hình thức đa dạng.

II. Cảm ứng ở các nhóm động vật

1. Động vật chưa có tổ chức thần kinh:

- Chưa có hệ thần kinh

- Đại diện: động vật đơn bào

-Cơ thể phản ứng lại bằng chuyển động hoặc co chất nguyên sinh.

- Cảm ứng hướng động dương

hướng động âm

2. Động vật có hệ thần kinh dạng lưới:

- Tế bào thần kinh nằm rải rác và liên hệ với nhau qua các sợi thần kinh tạo thành mạng lưới tế bào thần kinh.

- Đại diện: ngành ruột khoang

- Co toàn bộ cơ thể ( tiêu tốn nhiều năng lượng

- Phản ứng là phản xạ

3. Động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch:

- Tế bào thần kinh tập trung thành các hạch thần kinh, được nối với nhau bởi dây thần kinh( chuỗi hạch nằm dọc theo chiều dài cơ thể.

- Đại diện: giun dẹp, giun tròn, chân khớp

- Phản ứng định khu, chính xác và tiết kiệm năng lượng

- Phản ứng là phản xạ

4. Động vật có hệ thần kinh dạng ống:

- Gồm: thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên

- Một lượng lớn tế bào thần kinh tập trung ở ống nằm phía lưng: đầu trước ống => não bộ: bán cầu đại não, não trung gian, não giữa, tiểu não và hành não. Phần sau là tủy sống

- Xử lý thông tin tốt hơn, phản ứng mau lẹ, chính xác tinh tế hơn, ít tiêu tốn năng lượng hơn.

- Có thể thực hiện phản xạ đơn giản và phức tạp.

=> Phản ứng trả lời kích thích thông qua hệ thần kinh. Tùy vào mức độ tiến hóa của hệ thần kinh mà phản ứng diễn ra nhanh hơn, ngày càng chính xác hơn.

- Đại diện: cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú

? Từ các ví dụ trên, các em hãy cho biết cảm ứng ở động vật là gì?

- Các em hãy nhắc lại đặc điểm cảm ứng của thực vật.

? Các em hãy xem lại ví dụ ở trên và cho biết cảm ứng ở động vật có khác cảm ứng ở thực vật không?

- Vậy đặc điểm cảm ứng của động vật là nhanh, nhận thấy được và hình thức thì đa dạng

- Diễn giảng: động vật có thể có tốc độ cảm ứng nhanh và dễ nhận thấy vậy là do động vật có tổ chức thần kinh. Và cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh gọi là phản xạ. Phản xạ được thực hiện nhờ cung phản xạ. Mỗi cung phản xạ gồm có ba bộ phận

tiếp nhận kích thích

phân tích-

tổng hợp thông tin

thực hiện phản ứng

Các phản xạ cũng chính là cơ sở thần kinh của tập tính mà chúng ta sẽ được học ở bài tập tính của động vật.

Chân cào cào

chân rút lại

Thủy tức co mình lại

Trùng đế giày nơi có nhiều O2

- Chuyển ý: Tại sao cào cào chỉ rút chân trong khi thủy tức co cả mình lại, trùng đế giày thì lại di chuyển? Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh khác nhau thì khác nhau như thế nào? Để tìm hiểu chúng ta sẽ sang phần II cảm ứng ở các nhóm động vật.

- Chia lớp làm 4 nhóm tìm hiểu SGK và dựa vào hình trùng đế giày, hình 26.1, hình 26.2, hình 27.1, hình 27.2 thảo luận để hoàn thành phiếu học tập trong 5 phút. Mỗi nhóm điền một dạng thần kinh.

- Yêu cầu các nhóm dáng kết quả lên bảng.

- Gọi lần lượt 4 em đại diện 4 nhóm nhận xét và bổ sung kết quả nhóm bạn.

- Dựa vào hình cảm ứng trùng đế giày em hãy cho biết đặc điểm cấu tạo hệ thần kinh của trùng đế giày.

- Nhóm động vật nào chưa có hệ thần kinh? Cho ví dụ

-Khi môi trường có sự chênh lệch nồng độ oxi thì trùng đế giày phản ứng như thế nào?

- Vậy đặc điểm cảm ứng của động vật đơn bào là gì?

- Trùng đế giày thì chuyển động đến nơi có nhiều oxi, còn trùng biến hình thì tránh xa ánh sáng chói. Vậy chuyển động nào là hướng động dương, chuyển động nào là hướng động âm?

- Dựa vào hình 26.1 em hãy cho biết cấu trúc của hệ thần kinh dạng lưới.

- Đại diện của hệ thần kinh dạng lưới là gì? Cho ví dụ.

- Liên hệ ví dụ về cảm ứng của thủy tức và dựa vào đặc điểm hệ thần kinh dạng lưới, em hãy cho biết động vật có hệ thần kinh dạng lưới có đặc điểm cảm ứng như thế nào?

- Phản ứng như vậy có nhược điểm gì?

- Phản ứng đó có được goi là phản xạ không?

-Dựa vào hình 26.2 em hãy cho biết đặc điểm của hệ thần kinh dạng chuỗi hạch.

- Đại diện của hệ thần kinh dạng chuỗi hạch là gì?

- Liên hệ với ví dụ và dựa vào đặc điểm hệ thần kinh dạng chuỗi hạch, em hãy cho biết đặc điểm cảm ứng của động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch.

- Phản ứng có phải là phản xạ không?

- Nhóm 2 em ngồi gần nhau dựa vào hình hệ thần kinh ở người điền tên vào số tương ứng.

- Vậy hệ thần kinh của động vật có hệ thần kinh dạng ống gồm mấy phần?

- Đặc điểm cấu tạo của hệ thần kinh dạng ống là gì?

- Đặc điểm cảm ứng của động vật có hệ thần kinh dạng ống

- Đại diện của nhóm động vật có hệ thần kinh dạng ống là gì?

Cảm ứng của động vật là những phản ứng trả lời kích thích của môi trường

Phản ứng châm, khó nhận thấy, hình thức kém đa dạng.

- Cảm ứng ở động vật có thể nhận thấy được và nhanh hơn ở thực vật

- Lắng nghe và ghi vào tập bài học.

- Lắng nghe

- Các nhóm thảo luận và hoàn thành phiếu học tập

- Dáng kết quả lên bảng

- Đại diện học sinh lân lượt trả lời các câu hỏi để đưa ra nhận xét và bổ sung.

- Chưa có hệ thần kinh

- Động vật đơn bào. Ví dụ: trung roi, trùng đế giày, trùng biến hình,…

- Cả cơ thể chuyển động về phía có nhiều oxi

- Cơ thể phản ứng lại bằng chuyển động của cơ thể hoặc co rút chất nguyên sinh

- Chuyển động của trùng đế giày là hướng động dương, còn chuyển động của trùng biến hình là hướng động âm.

- Tế bào thần kinh nằm rải rác và liên hệ với nhau qua các sợi thần kinh tạo thành mạng lưới tế bào thần kinh.

- Ruột khoang. Ví dụ: thủy tức, san hô, sứa,…

- Phản ứng với kích thích bằng cách co toàn bộ cơ thể.

- Tiêu tốn nhiều năng lượng

- Phản ứng là phản xạ

- Tế bào thần kinh tập trung thành các hạch thần kinh, được nối với nhau bởi dây thần kinh( chuỗi hạch nằm dọc theo chiều dài cơ thể.

- Giun dẹp, giun tròn, chân khớp.

- Phản ứng định khu, chính xác và tiết kiệm năng lượng

- Phản ứng là phản xạ

(1) não (2) tủy (3) hạch thần kinh (4) dây thần kinh

- 2 phần: thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên

- Một lượng lớn tế bào thần kinh tập trung ở ống nằm phía lưng: đầu trước ống => não bộ: bán cầu đại não, não trung gian, não giữa, tiểu não và hành não. Phần sau là tủy sống

- Xử lý thông tin tốt hơn, phản ứng mau lẹ, chính xác tinh tế hơn, ít tiêu tốn năng lượng hơn.

- Có thể thực hiện phản xạ đơn giản và phức tạp.

=> Phản ứng trả lời kích thích thông qua hệ thần kinh. Tùy vào mức độ tiến hóa của hệ thần kinh mà phản ứng diễn ra nhanh hơn, ngày càng chính xác hơn.

- Cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú.

4. Củng cố

*Trả lời các lệnh trang 107: đánh dấu X vào ô ( cho ý không đúng về ưu điểm của hệ thần kinh dạng chuỗi hạch:

- Em hãy cho biết ưu điểm của hệ thần kinh dạng chuỗi hạch.

- Số lượng tế bào thần kinh của động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch như thế nào?

- Xem lại hình và cho biết các hạch thần kinh có nằm gần nhau không? Nếu nằm gần nhau thì khả năng phối hợp giữa chúng như thế nào?

- Dựa vào đặc điểm cấu tạo thần kinh em hãy cho biết cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch có tiêu tốn nhiều năng lượng hay không?

*Trả lời lệnh 1 trang 112:

- Em hãy nhắc lại một cung phản xạ gồm mấy bộ phận?

- Dựa vào hình 27.2 em hãy cho biết các bộ phận tương ứng trong cung phản xạ.

- Từ đó giải thích tại sao khi bị kim nhọn đâm vào ngón tay thì ngón tay co lại?

- Phản xạ đó là phản xạ không điều kiện hay có điều kiện? Tại sao?

- Yêu cầu học sinh đọc phần nội dung chính trong 2 khung in đậm trang 110 và trang 113

5. Dặn dò:

- Về trả lời các câu hỏi SGK

- Đọc mục “ Em có biết” trang 113 SGK

- Đọc trước bài 28 Điện thế nghỉ

PHIẾU HỌC TẬP

Nhóm động vật

Đặc điểm tổ chức thần kinh

Hình thức cảm ứng

Đại diện

Động vật chưa có hệ thần kinh

Động vật có hệ thần kinh dạng lưới

Động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch

Động vật có hệ thần kinh dạng ống

Giáo viên hướng dẫn Ngày 23 tháng 2 năm 2011

Người soạn

Bị kích thích

Di chuyển

Bị kích thích

Bị kích thích

Di chuyển

Đơn vị chủ quản: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THIÊN THI
372/10 Điện Biên Phủ, Phường 17, Q.Bình Thạnh, HCM
giấy phép MXH: 102/GXN - TTĐT
Lên đầu trang