Tài liệu

Giải phẫu người Hệ tiêu hoá

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 12973     Tải về: 27     Lượt mua: 0     Định dạng:  
Báo lỗi
Bình luận
Nhúng
/ 9
Tài liệu Giải phẫu người Hệ tiêu hoá - tài liệu, sách iDoc.VnGiải phẫu người Hệ tiêu hoá,I- ÐẠI CƯƠNG VỀ QUÁ TRÌNH TIÊU HÓAII- CẤU TRÚC CỦA HỆ TIÊU HÓA CỦA NGƯỜI1- Xoang miệng     2- Thực quản và dạ dầy    3- Ruột…
H tiêu hóa
Gs. Bùi Tn Anh - Võ Văn Bé - Phm Th Nga
I- ÐẠI CƯƠNG V QUÁ TRÌNH TIÊU HÓA
II- CU TRÚC CA H TIÊU HÓA CA NGƯỜI
1- Xoang ming
2- Thc qun và d dy
3- Rut non
4- Rut già
5- H tiêu hóa đng vt nhai li
III- S TIÊU HÓA BNG ENZIM NGƯỜI
1- S tiêu hóa carbohydrat
2- S tiêu hóa protein
3- S tiêu hóa lipid
4- S tiêu hóa acid nhân
Các sinh v t d d ng (trong đó có con ng i) không th t t o ra nh ng h p ch t cao năng l ng t các ưỡ ườ ể ự ượ
nguyên li u vô c . Chúng ph i thu nh n các ch t giàu năng l ng có s n đ duy trì và tăng tr ng. ơ ượ ưở
Có b n nhóm sinh v t d d ng chính: các vi khu n không quang h p, n m, nguyên sinh đ ng v t không ưỡ
quang h p và đ ng v t. Vi khu n và n m không có h tiêu hóa bên trong nên ph ng th c dinh d ng chính c a ươ ư
chúng h p thu. Chúng th s ng ho i sinh (saprophytic) ho c sinh (parasitic). Ng c l i nguyên sinh ượ
đ ng v t và đ ng v t có ph ng th c dinh d ng chính là thu nh n th c ăn. Chúng có th là nh ng đ ng v t ăn ươ ưỡ
c (herbivore), ăn th t (carnivore) ho c ăn t p (omnivore).
Ch ng n y s ch đ c p đ n nh ng nét đ i c ng v quá trình tiêu hóa, c u trúc c a h tiêu hóa và sươ ế ươ
tiêu hóa b ng các enzim ng i. ườ
I. ÐẠI CƯƠNG V QUÁ TRÌNH TIÊU HÓA
Giai đo n đ u tiên c a quá trình tiêu hóas thu nh n th c ăn (ingestion). Giai đo n th hais tiêu
hóa (digestion). Ðó quá trình phá v th c ăn thành nh ng phân t nh đ cho c th h p thu. Kh i v t li u ơ
h u c trong th c ăn th protein, lipid, carbohydrat, acid nhân. M c nh ng đ i phân t n y nh ng ơ
nguyên li u thích h p nh ng đ ng v t không th tr c ti p s d ng chúng vì hai do. M t các đ i phân t ư ế
quá l n không th đi qua màng đ o bên trong t bào. Hai là các đ i phân t c u trúc nên m t đ ng v t không ế
gi ng v ic đ i phân t trong th c ăn. Tuy nhiên trong vi c xây d ng các đ i phân t cho chính b n thân, t t
c các đ ng v t đ u s d ng các đ n phân gi ng nhau. Vì v y, s tiêu hóa s c t các đ i phân t thành các đ n ơ ơ
phân đ ng v t th s d ng chúng đ t o ra các phân t riêng cho mình. Carbohydrat đ c c t thành các ể ạ ượ
đ ng đ n, lipid đ c tiêu hóa thành glycerol và acid béo, protein b th y phân thành các acid amin và acid nhânườ ơ ượ
b c t thành các nucleotid.
C n nh l i r ng, khi m t t bào t ng h p m t đ i phân t b ng ch liên k t các đ n phân v i nhau, ế ế ơ
chúng th ng ph i tách m t phân t n c khi thành l p m t liên k t hóa tr . S tiêu hóa đi ng c l i quá trìnhườ ư ế ượ
n y b ng cách b gãy liên k t và thêm vào m t phân t n c. Quá trình n y đ c g i là s th y phân và c n có ế ướ ượ
s tham gia c a các enzim. Các enzim th y phân xúc tác cho s tiêu hóa c a t ng lo i đ i phân t có trong th c
ăn. S tiêu hóa hóa h c n y th ng x y ra sau s tiêu hóa c ườ ơ h c. Trong s tiêu hóa c h c, th c ăn b phá v ơ
thành nh ng m nh nh h n làm ơ tăng b m t ti p xúc c a chúng v i d ch tiêu hóa ch a các enzim th y ế
phân. Ð ng v t ph i tiêu hóa th c ăn trong m t s ngăn đã đ c chuyên hóa đ các enzim th y phân th tác ượ
kích vào các đ i phân t th c ăn mà không gây nguy hi m cho các t bào. ế
Hai giai đo n cu i cùng c a quá trình tiêu hóa x y ra sau khi th c ăn đã đ c tiêu hóa. Giai đo n th ba ượ
s h p thu (absorption), các t bào đ ng v t thu nh n các phân t nh nhu acid amin, đ ng đ n, acid béo... ế ườ ơ
t các ngăn tiêu hóa. Sau cùng, s th i b (elimination) x y ra, các v t li u không tiêu hóa đ c đ a ra kh i ượ ư
các ngăn tiêu hóa.
II. CU TRÚC CA H TIÊU HÓA NGƯI
ng i m t đ ng v t ăn t p, tiêu th c đ ng v t l n th c v t nên h th ng tiêu hóa c a ng i đãườ ườ
đ c chuyên hóa thích nghi v i nhi u lo i th c ăn khác nhau. H th ng tiêu hóa c a ng i đ c minh h a trongượ ườ ượ
hình 1. Nó bao g m m t ng dài g i là ng tiêu hóa cùng v i các c quan có liên quan nh gan và t y. ộ ố ơ ư
Hình 1. H th ng tiêu hóa c a ng i ườ
ng i tr ng thành, ng tiêu hóa là m t ng dài kho ng 9m. Su t chi u dài, thành ng đ c t o thành ườ ưỡ ư
Liên hệ quảng cáo

b i 4 l p mô: m t l p màng nh y trong cùng; m t l p d i ướ
màng nh y g m các mô liên k t có nhi u m ch máu; m t l p c ; ế ơ
m t l p mô liên k t m ng ngoài cùng ti p giáp v i các l p màng ế ế
trong xoang c th (Hình 2). M c dù 4 l p n y đ u hi n di n su tơ
chi u dài c a ng nh ng chúng b bi n đ i nh ng ph n khác ư ế ổ ở
nhau.
Hình 2. B n l p mô c a ng tiêu hóa đ ng v t có x ng s ng ươ
1. Xoang ming
Ngăn đ u tiên c a ng tiêu a xoang mi ng. Trong xoang mi ng các răng gi nhi m v tiêu hóa c h c ơ
b ng cách nghi n th c ăn. Răng ng i nhi u lo i khác nhau, m i lo i thích nghi v i m t ch c năng riêng. ườ
Phía tr c là các răng c a dùng đ c n th c ăn, n m hai bên là các răng nanh đ c chuyên hóa đ nh th cướ ư
ăn. Ti p theo các răng ti n hàm và các răngm. Chúng b m t r ng, nhi u n p g p đ nghi n th c ănế ế
(Hình 3).
Răng c a các loài đ ng v t đ c chuyên hóa theo nhi u cách khác nhau th hoàn toàn khác v i ượ
răng ng i v s l ng, c u trúc, cách s p x p ch c năng. Thí d : răng c a r n r t mãnh, nh n th ngườ ố ượ ế ườ
cong v phía sau. Chúng gi ch c năng b t m i nh ng không tiêu hóa c h c vì r n không nhai th c ăn mà nu t ư ơ
toàn b con m i. Răng c a thú ăn th t nh chó và mèo th ng nh n h n răng ng i, các răng nanh dài, răng ti n ư ườ ơ ườ
hàm không có b m t r ng đ nhai vì chúng thích nghi v i vi c c t và xé th c ăn. Ng c l i, các đ ng v t ăn c ư
nh bò, ng a l i thi u răng nanh, có răng ti n hàm l n và răng hàm có nhi u g . ư ế
C n l u ý r ng răng nh n, s c, ít thích nghi v i vi c nhai, d ng nh đ c tr ng cho nhi u loài ăn th t ư ườ ư ư
nh r n, chó, mèo trong khi răng có b m t r ng, thích nghi cho s nhai, d ng nh đ c tr ng cho các đ ng v tư ườ ư ư
ăn c . Ng i m t đ ng v t ăn t p do đó răng, v c c u trúc ch c năng, đ u nh ng đ c đi m chuyên ườ
hóa cao nh đ ng v t ăn c và ăn th t. T ng t , các c hàm c a m i loài cũng ti n hóa phù h p v i nhu c uư ươ ơ ế
dinh d ng c a chúng.ưỡ
Bên c nh ch c năng c a răng, xoang mi ng còn có nh ng ch c năng khác. đây, h ng v c a th c ăn ươ
đ c nh n c m (ho t đ ng r t quan tr ng trong vi c ch n l c th c ăn). Ð ng th i, th c ăn cũng đ c tr n v iượ ượ
n c b t do các tuy n n c b t ti t ra. N c b t hòa tan m t vài lo i th c ăn và tác đ ng nh m t ch t bôi tr n,ư ế ư ế ướ ư ơ
giúp th c ăn đi qua các ph n khác c a ng tiêu hóa. N c b t c a ng i có các enzim tiêu hóa tinh b t. Nó cũng ư ư
ch a các tác nhân kháng khu n (ion thiocyanate) giúp tiêu di t các vi khu n h i xâm nh p theo đ ng ườ
mi ng.
Các c l i s đi u khi n th c ăn trong quá trình nhai và làm cho nó tr thành m t kh i, g i là viên th cơ ưỡ
ăn (bolus). Sau đó viên th c ăn đ c nu t vào y t h u, qua th c qu n. ượ ế
2. Thc qun và d dày
Th c qu n m t ng dài ch y t mi ng xu ng phía d i qua c h ng n i v i d dày trong ph n ộ ố ướ
trên c a xoang b ng.
Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Gửi nhận xét của bạn về tài liệu này
comments powered by Disqus
Tài liệu liên quan
SINH LÝ TIM MẠCH Lượt tải: 67 Lượt xem: 43509
Dược thư quốc gia Việt Nam Lượt tải: 348 Lượt xem: 36504
Giải phẫu người Thực hành Hệ cơ Lượt tải: 116 Lượt xem: 20092
MẠCH MÁU CHI TRÊN (Giải phẫu học) Lượt tải: 143 Lượt xem: 17755
Giải phẫu người Hệ tiêu hoá Lượt tải: 27 Lượt xem: 12973
Có thể bạn quan tâm
Giải phẫu người Hệ tiêu hoá Lượt tải: 27 Lượt xem: 12973
SINH DỤC NAM (Giải phẫu học) Lượt tải: 118 Lượt xem: 12807
GIÁO TRÌNH HÓA DƯỢC - DƯỢC LÝ Lượt tải: 123 Lượt xem: 12027
HỆ TIM MẠCH Lượt tải: 80 Lượt xem: 10167
SINH LÝ HỆ TIÊU HOÁ Lượt tải: 47 Lượt xem: 9865