Tài liệu

DỊCH TỂ HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG 1 TONG QUAN VÊ DỊCH TỂ HỌC

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 1412     Tải về: 2     Lượt mua: 0     Định dạng:  
Báo lỗi
Bình luận
Nhúng
/ 6
Tài liệu DỊCH TỂ HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG 1 TONG QUAN VÊ DỊCH TỂ HỌC - tài liệu, sách iDoc.VnDỊCH TỂ HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG 1 TONG QUAN VÊ DỊCH TỂ HỌC,DỊCH TỂ HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG 1 TONG QUAN VÊ DỊCH TỂ HỌC
1
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ DỊCH TỄ HỌC
1. Định nghĩa về dịch tễ học
Dịch tễ học trong tiếng Anh epidemiology. Thuật ngữ y nguồn gốc từ
tiếng Hy lạp bao gồm: “epi” (upon) nghĩa dựa trên, “demos” nghĩa quần thể hay
dân số, “logos” nghĩa môn khoa học. Cách phân tích thuật ngữ như trên cho thấy
phần nào về định nghĩa của môn học. Đó chính môn học nghiên cứu các vấn đề liên
quan đến sức khỏe ở cấp độ quần thể.
Trước đây người ta định nghĩa dịch thọc môn học nghiên cứu về mối liên
quan giữa tác nhân y bệnh, yếu tố truyền lây, môi trường và vật chủ. Đây có thể nói
định nghĩa chung về dịch tễ nhưng chưa cho thấy sự khác biệt giữa môn học này
những môn khoa học khác chẳng hạn như sinh thái bệnh, bệnh truyền nhiễm, sinh
bệnh. Chính vì vậy mà dịch tễ học hiện nay được định nghĩa rõ ràng hơn, trong đó người
ta nhấn mạnh vai trò của thống sinh học trong việc xác định mối quan hệ của các
yếu tố cấu thành bệnh.
Theo Last (1995), dịch tễ học môn học nghiên cứu về bệnh (hoặc một trạng
thái liên quan đến sức khỏe), về sự phân bố của bệnh, và các yếu tố quyết định bệnh trong
một quần thể, từ đó ng dụng để kiểm soát dịch bệnh. Các thành phần trong định nghĩa
này được giải thích như sau:
- Bệnh (hoặc một trạng thái liên quan đến sức khỏe): là mục tiêu chính của nghiên
cứu dịch tễ học. Thông thường người ta hay đcập đến bệnh, tuy nhiên mở rộng
hơn thể nói bất cứ tình trạng nào liên quan đến sức khoẻ được quan tâm
nghiên cứu. Trong các phần trình bày dưới đây, chúng tôi vẫn dùng từ “bệnh” để
mô tả vấn đề liên quan đến sức khỏe để người đọc dễ hình dung.
- Sự phân bố bao gm phân bố theo thời gian, không gian, nhóm... của thú mang
bệnh.
- Các yếu tố quyết định bệnh (determinants): các yếu tố như sinh lý, sinh học,
môi trường, xã hội... thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến tần sxuất
hiện bệnh. Các yếu tố này bao gồm cả yếu tố về mầm bệnh, vật chủ, các yếu tố
nguy cơ có liên quan đến bệnh.
Mục tiêu của dịch tễ học được thể hiện thành các ý như sau:
1. Xác định mức độ của bệnh trong quần thể;
2. Xác định các yếu tố nguy cơ liên quan đến khả năng mắc bệnh;
2
3. Nghiên cứu về lịch sử bệnh và những tiên lượng bệnh;
4. Đánh gcác phương pháp phòng trị bnh hiện tại cũng như thử nghiệm các
phương pháp mới;
5. m sở cho việc ban hành chính sách những quy định của quan nhà
nước trong việc kiểm soát dịch bệnh.
Hình 1.1 Biếm họa về định nghĩa dịch tễ học
2. Lịch sử ngành dịch tễ học
Cùng với sự ra đời của nhiều ngành khoa học khác, dịch tễ học có lẽ xuất hiện
từ rất lâu. lẽ tthời Hippocrates (năm 400 trước công nguyên) đã có những khái
niệm về những yếu tnào đó phân bố trong ớc, không khí gây bệnh lây truyền cho
con người. Tuy nhiên đây chỉ những ý tưởng mở đầu trong việc định hướng phát triển
một ngành khoa học mới nghiên cứu về các tác nhân liên quan đến bệnh tật.
Cùng với sự phát triển của các ngành khoa học khác đặc biệt vi sinh vật học,
ý niệm về dịch tễ học được định hình ràng hơn, đó là môn khoa học nghiên cứu v
phân bố bệnh nguyên nhân y bệnh. Dịch tễ học giai đoạn y được gọi dịch t
học cổ điển. Đến những năm 1854, việc John Snow phát triển phương pháp duy toán
học để xác định nguồn gốc của bệnh dịch tả London đã trở thành nền tảng đầu tiên của
môn dịch tễ học hiện đại.
Đến những m đầu của thế kỷ 20, các nhà khoa học đã ng dụng toán học và
thống học vào dịch tễ học trong việc xác định mối liên quan giữa yếu tố nguy
bệnh tật. thể kể đến Ronald Ross, Anderson Gray, McKendrick những nhà khoa
học đi tiên phong mở đường cho sự phát triển của dịch tễ học hiện đại. Richard Doll
Austin Bradford Hill vào năm 1954 đã xuất bản một nghiên cứu về mối quan hệ giữa
thuốc lá và ung thư phổi. Đây được xem là nghiên cứu cơ bản và điển hình nhất của dịch
Liên hệ quảng cáo

3
tễ học hiện đại với sự kết hợp của toán học trong việc giải quyết vấn đề về bệnh học của
môn dịch tễ học. Ngày nay dịch tễ học hiện đại sự kết hợp nhiều ngành khoa học khác
nhau từ sinh học cho đến kỹ thuật tin học để nhằm mục đích xác định các mối liên
quan trong việc gây bệnh, từ đó ngăn ngừa bệnh tật cho con người và gia súc.
3. Phân loại các nghiên cứu dịch tễ học
Để thực hiện được những mục tiêu đặt ra của môn học, nhiều ngành khoa học
khác nhau đã được đưa vào ứng dụng. Mỗi ứng dụng ngày càng được chuyên sâu tạo
nên một loại hình nghiên cứu mới về dịch tễ học. thể chia c loại hình nghiên cứu
như sau:
3.1 Dịch tễ học số lượng (quantitative epidemiology)
Đây có thể nói là nền tảng scủa môn dịch tễ học. Việc shóa đđịnh
lượng bệnh các mối liên quan làm cho dịch tễ học trở thành một môn khoa học độc
lập. Trong đó người ta thể chia thành dịch tễ học tả (descriptive epidemiology) và
dịch tễ học phân tích (analytic epidemiology).
- Dịch tễ học mô tả các nghiên cứu phục vụ cho mục tiêu đầu tiên ca dịch tễ
học. Các nghiên cứu này thường xoay quanh việc diễn biến của một bệnh nào đó.
dụ, mức độ bệnh nhiều hay ít, phân bố theo thời gian địa điểm như thế
nào... Các nghiên cứu này cho biết được mức đthiệt hại mà ngành chăn nuôi
hay sức khỏe cộng đồng cần quan tâm.
- Dịch tễ học phân tích là những nghiên cứu dùng các phương pháp thống kê và các
cách bố trí quan sát hoặc nghiên cứu dịch tễ học để phục vụ cho mục tiêu thứ hai,
nghĩa là xác định được mối liên quan giữa các yếu tố nguy cơ tình trạng
bệnh. Mối liên quan này được thể hiện qua các thông số toán học.
Các bước đi trong dịch tễ số lượng:
1. Diễn đạt các thông số - quan sát
2. Thí nghiệm - thử nghiệm giả thuyết
3. Phân tích - kết luận về mặt thống kê
Hình 1.2
John Snow – Nhà khoa học người
Anh - cha đẻ của ngành dịch tễ học hiện đại
Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

DỊCH TỂ HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG 1 TONG QUAN VÊ DỊCH TỂ HỌC

DỊCH TỂ HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG 1 TONG QUAN VÊ DỊCH TỂ HỌC

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 1412     Tải về: 2     Lượt mua: 0     Định dạng:  
Gửi nhận xét của bạn về tài liệu này
comments powered by Disqus
Tài liệu liên quan
Giáo trình khuyến nông Lượt tải: 184 Lượt xem: 19559
Kỹ thuật trồng Ớt Sừng Vàng - Châu Phi Lượt tải: 29 Lượt xem: 19205
Có thể bạn quan tâm