Tài liệu

Địa lý trong ca dao, dân ca Việt Nam

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 722     Tải về: 0     Lượt mua: 0    
Báo lỗi
Bình luận
Nhúng
/ 11
Tài liệu Địa lý trong ca dao, dân ca Việt Nam - tài liệu, sách iDoc.VnĐịa lý trong ca dao, dân ca Việt NamĐịa lý trong ca dao, dân ca Việt Nam Từ xa xưa: Địa lý đã có trong những câu tục ng
Địa lý trong ca dao, dân ca Vit Nam
T xa xưa: Địa lý đã có trong nhng câu tc ng, ca dao, dân ca. đó các mi
quan h gia t nhiên vi t nhiên, gia thiên nhiên vi con người, vi sn xut,
gia con người vi con người...được th hin rt tinh tế.
Địa lý trong tc ng, ca dao, dân ca” là mc đích ca bài viết này. Tôi mnh
dn ghi li mt s hot động mà bn thân đã thc hin trong qúa trình ging dy
địa lí trường THPT."
L.T.A
Tc ng ca dao, dân ca. Mt
loi hình văn hóa độc đáo ca người dân Vit Nam, là nhng sáng tác dân gian
được truyn ming, ph biến rng rãi t đời này qua đời khác, t vùng này qua
vùng khác, được chnh sa cho phù hp vi tng địa phương. Nó th hin mi mt
ca cuc sng. Trong quá trình lao động lý trí ca con người, cm quan thm m
được tôi luyn, th hin nhng quan sát nhng kinh nghim v sn xut, v thi
tiết, v trng trt, chăn nuôi...Mc dù cho đến nay vi s phát trin ca khoa hc,
k thut công ngh hin đại, s hiu biết ca loài người v thế gii đã có nhiu
tiến b, song nhng câu tc ng, ca dao vn còn nguyên giá tr.
1/Mi quan h gia t nhiên vi t nhiên:
Khi dy bài “H qu chuyn động xung quanh mt tri ca trái đất” để khc sâu
kiến thc v hin tượng “Ngày đêm, dài ngn theo mùa”. Tôi đọc câu ca dao:
Đêm tháng năm chưa nm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã ti”
Yêu cu hc sinh vn dng kiến thc mi hc để gii thích.
Hc sinh v hình
Gii thích: Mùa hè na cu Bc (Tháng 5 Vit Nam)
C th 22/6 hàng năm, tia bc x mt tri chiếu vuông góc vi tiếp tuyến b mt
trái đất ti chí tuyến bc (23027B) nên thi gian chiếu sáng na cu Bc (Vit
Nam) dài. Càng v phía Cc Bc ngày càng dài, nên hin tượng ngày dài, đêm
ngn.
Vào ngày 22/12, Mt tri chuyn động biu kiến v chí tuyến Nam và vuông góc
ti b mt đất ti tiếp tuyến 23027N (Chí tuyến Nam) thì Vit Nam hin tượng
đêm dài ngày ngn do đó có câu “Ngày tháng Mười chưa cười đã ti”.
Hay dy bài “Sóng và thy triu” để gii thích hin tượng con nước triu “cường”,
“kém” liên quan đến v trí ca mt trăng, mt tri và trái đất trong không gian, liên
h hin tượng trăng khuyết thi k triu “kém”, ca dao có câu:
“Mng mt lưỡi trai, mng hai lưỡi hái
Mng ba câu liêm, mng bn lim ct”
Mi quan h gia các thành phn t nhiên rt khăng khít, chúng hot động theo
mt quy lut thng nht và hoàn chnh. Ch mt thành phn t nhiên thay đổi s
làm c tng hp th t nhiên thay đổi theo, mà nguyên nhân sâu xa là s thay đổi
ca bc x Mt tri, do “chuyn động biu kiến” t na cu này sang na cu kia
ca Mt tri: Khi Mt tri chuyn động v phía cu nào thì các yếu t: nhit độ,
Liên hệ quảng cáo

khí áp, hướng gió, mưa, s phát trin ca sinh vt s thay đổi to ra cnh quan địa
đặc trưng theo mùa.
Trong các câu tc ng, ca dao đã th hin nhng quan sát tinh tế v mi quan h
ga thi tiết vi sinh vt:
“Chun chun bay thp thì mưa
Bay cao thì nng, bay va thì râm”
Người nông dân ch đúc kết kinh nghim v thay đổi thi tiết ca độ bay cao, thp
ca con chun chun. Còn hc sinh khi hc phn khí hu (khí quyn, khí áp, gió,
mưa...) s gii thích độ cao, thp ca chun chun khi bay vi hin tượng “mưa,
nng” là do yếu t áp sut không khí và độ m...
Cũng là hin tượng thi tiết:
“Gió heo may, chun chun bay thì bão”
Hin tượng “gió heo may” loi gió nh, hơi lnh và khô thường thi vào mùa thu
(đầu đông) vùng Bc b. Thi gian t tháng 9, 10 dương lch. Mùa này thường
không có mưa, nên để ch tính cht ca thi tiết này ông cha ta xưa mi có câu
trên.
Ch cn quan sát s xut hin ca nhng đàn kiến di chuyn cùng vi “lương thc,
thc phm...” t dưới đất lên cao thì s có mưa bão ln.
Vi câu:
“Tháng by kiến đàn
Đại hàn hng thy”
Vào tháng 7, mùa hè ca na Cu Bc (Vit Nam), nhit độ không khí trên lc
địa cao tr thành khu áp thp hút gió (khi khí m) t Thái Bình dương vào gây
nên nhng trn mưa ln cùng vi s xuât hin ca các khí áp thp gây nên mưa
bão Bc b và Bc trung B. Cũng là khi khí m t cao áp Thái Bình Dương
gây nên kiu thi tiết mưa ln bng thc tế trong dân gian có câu:
“Cơn đàng Đông va trông va chy”
Nhưng nếu thy:
“Cơn đàng Nam va làm va chơi”
Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Liên hệ quảng cáo

Địa lý trong ca dao, dân ca Việt Nam
Địa lý trong ca dao, dân ca Việt NamĐịa lý trong ca dao, dân ca Việt Nam Từ xa xưa: Địa lý đã có trong những câu tục ngữ, ca dao, dân ca. Ở đó các mối quan hệ giữa tự nhiên với tự nhiên, giữa thiên nhiên với con người, với sản xuất, giữa con người với con người...được thể hiện rất tinh tế. “Địa lý trong tục ngữ, ca dao, dân ca” là mục đích của bài viết này. Tôi mạnh dạn ghi lại một số hoạt động mà bản thân đã thực hiện trong qúa trình giảng dạy địa lí ở trường THPT." L.T.A
Gửi nhận xét của bạn về tài liệu này
comments powered by Disqus
Tài liệu liên quan
Có thể bạn quan tâm
Khái niệm về tục ngữ,ca dao, dân ca Lượt tải: 3 Lượt xem: 8451
Bàn về Thể thức văn bản Lượt tải: 27 Lượt xem: 8049
Các câu danh ngôn về sách Lượt tải: 13 Lượt xem: 6504
Ca dao tục ngữ về thầy cô Lượt tải: 3 Lượt xem: 4286