Tài liệu

Đề 9: Giá trị tư tưởng và nghệ thuật của đoạn văn tả cảnh ông Huấn Cao “cho chữ” trong nhà giam (truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân). Vì sao tác giả cho đó là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”?

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 7780     Tải về: 9     Lượt mua: 0     Định dạng:  
Báo lỗi
Bình luận
Nhúng
/ 3
Tài liệu Đề 9: Giá trị tư tưởng và nghệ thuật của đoạn văn tả cảnh ông Huấn Cao “cho chữ” trong nhà giam (truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân). Vì sao tác giả cho đó là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? - tài liệu, sách iDoc.VnĐề 9: Giá trị tư tưởng và nghệ thuật của đoạn văn tả cảnh ông Huấn Cao “cho chữ” trong nhà giam (truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân). Vì sao tác giả cho đó là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”?,* Gợi ý chi tiết: 1. Nguyễn Tuân trước Cách mạng tháng Tám là một nhà văn duy mỹ. Ông yêu đến say đắm cái đẹp, ngợi ca cái đẹp, tôn…
Chuyên đề: Văn hc lãng mn và
hin thc phê phán 1930-1945 (phn văn)
Đề 9: Giá tr tư tưởng và ngh thut ca đon văn t cnh ông Hun
Cao “cho ch” trong nhà giam (truyn ngn Ch người t ca
Nguyn Tuân). Vì sao tác gi cho đó là “mt cnh tượng xưa nay chưa
tng có”?
* Gi ý chi tiết:
1. Nguyn Tuân trước Cách mng tháng Tám là mt nhà văn duy m. Ông yêu đến say
đắm cái đẹp, ngi ca cái đẹp, tôn th cái đẹp. Theo ông mđỉnh cao ca nhân cách con
người. Ông săn lùng cái đẹp không tiếc công sc. Ông miêu t cái đẹp bng kho ngôn ng
giàu có ca riêng ông. Nhưng nhân vt hin lên trong tác phm ca Nguyn Tuân phi là
hin thân ca cái đẹp. Đó là nhng con người tài hoa hot động trong nhng hoàn cnh,
môi trường đặc bit, phi thường. Ông phát hin, miêu t cái đẹp bên ngoài và bên trong
ca nhân vt. Trong cái đẹp ca ông bao gm cái chânthin. Ông còn kết hp m vi
dũng. Truyn ngn Ch người t (1939) trong tp Vang bóng mt thi là áng văn hay
nht, tiêu biu nht ca Nguyn Tuân. Giá tr tư tưởng và dng công ngh thut ca
Nguyn Tuân được th hin ch yếu trong đon văn t “mt cnh tượng xưa nay chưa
tng có”, cnh tượng mt người t tù cho ch mt viên qun ngc.
2. a. Ông Hun Cao trong truyn Ch người t là mt nho sĩ tài hoa ca mt thi đã
qua nay ch còn “vang bóng”. Nguyn Tuân đã da vào nguyên mu nhà thơ, nhà giáo,
mt lãnh t ca khi nghĩa nông dân là Cao Bá Quát, mt người hết sc tài hoa và dũng
khí phi thường để sáng to ra nhân vt Hun Cao (Cao là h, Hun là dy) Cao Bá Quát
trước khi thành lãnh t nông dân cũng là thy giáo. Nguyn Tuân đã đưa vào hai tính cách
ni bt ca nguyên mu để xây dng nhân vt Hun Cao. Cao Bá Quát người viết ch đẹp
ni tiếng và khí phách lng ly. Xây dng nhân vt Hun Cao, Nguyn Tuân va th hin
lý tưởng thm m ca ông li va tha mãn tinh thn ni lon ca ông đối vi xã hi đen
ti tàn bo lúc by gi.
b. Truyn có hai nhân vt chính, mt là ông Hun Cao có tài viết ch đẹp, mt na là viên
qun ngc say mê ch đẹp ca Hun quyết tìm mi cách để “xin ch treo trong nhà. Lão
coi ch Hun Cao như báu vt.
H đã gp nhau trong mt tình hung oái oăm là nhà ngc. Người có tài viết ch đẹp li là
mt tên “đại nghch” cm đầu cuc khi nghĩa nông dân (triu đình gi là ni lon, “gic”
đang b bt giam ch ngày th hình. Con người mê ch đẹp ca ông Hun Cao li là mt
tên qun ngc đại din cho cái trt t xã hi y. Trên bình din ngh thut h là tri âm tri
k, trên bình din xã hi h hai v trí đối lp. Tình hung ca truyn có tính kch. T tình
hung đầy kch tính y, tính cách ca hai nhân vt được bc l và tư tưởng ch đề ca
truyn được th hin mt cách sâu sc.
Nguyn Tuân thích xây dng nhân vt trong tình hung phi thường. Mt viên qun ngc,
tay sai đắc lc cho b máy thng tr li tha thiết xin ch mt ti phm. Còn Hun Cao là
mt bc anh hùng, mt ngh sĩ đâu có d dàng cho ch mt k tiu nhân đang làm ngh
tàn ác, la lc. Vy mà vic cho ch trong ngc đã din ra.
Hun Cao nói: “Ta nht sinh không vì vàng bc hay quyn thế mà phi ép mình viết câu
đối bao gi. Hun Cao coi thường tin bc và uy quyn, nhưng Hun Cao vui lòng cho
ch viên qun ngc vì con người sng gia chn bùn nhơ này, nơi người ta ch biết sng
bng tàn nhn, bng la lc li có k biết trng người có nghĩa khí, biết tôn quí cái đẹp
ca ch nghĩa. “Ta cm cái tm lòng bit nhn liên tài ca các người. Nào ta có biết đâu
mt người như thy qun đây mà li có nhng s thích cao quí như vy”. Viên qun ngc
cũng không d gì nhn được ch ca Hun Cao. Hn đã b nghi ng, b đui. Có ln hn
mon men vào ngc định làm quen và bit đãi Hun Cao để xin ch thì li b Hun Cao c
tuyt: “Người hi ta mun gì? Ta ch mun có mt điu, là nhà ngươi đừng đặt chân vào
đây”. V sau hiu được tm lòng ca viên qun ngc, ông đã nói mt li sâu sc và cm
động “Thiếu chút na ta đã ph mt tm lòng trong thiên h.
Coi khinh cường quyn và tin bc. Hun Cao ch trng nhng tm lòng biết quí cái đẹp,
cái tài, có s thích cao quí. Nhng con người y theo Hun Cao là còn gi được “thiên
lương”. Ông khuyên viên qun ngc b cái ngh nhơ bn ca mình đi đây khó gi
được thiên lương cho lành vng và ri cũng đến nhem nhuc mt c đời lương thin đi”.
c. Hun Cao còn đẹp khí phách. Ông là mt người t tù gn đến ngày t hình vn gi
được tư thế hiên ngang, đúng là khí phách ca anh hùng Cao Bá Quát. Đêm hôm y, lúc
tri giam tnh Sơn Ch còn tiến mõ vng canh, “mt cnh tượng xưa nay chưa tng có”
đã bày ra. Trong mt bung ti cht hp, m ướt, đầy màng nhn, đất ba bãi phân chut,
phân gián, tác gi c ý miêu t bng cách tương phn gia tính cách cao quí ca Hun Cao
vi cái dơ dáy, bn thu ca nhà tù, mt hình nh thu nh ca xã hi by gi.
V đẹp rc r ca Hun Cao hin lên trong đêm viết ch cho viên qun ngc. Chính trong
tình tiết này, cái m và cái dũng hòa hp “dưới ánh đuc đỏ rc ca mt bó đuc tm
du, mt người tù c đeo gông, chân vướng xing đang gim tô nét ch trên tm la trng
tinh căng trên mnh ván. Người tù viết xong mt ch, viên qun ngc li vi khúm núm
ct nhng đồng tin km đánh ô ch trên phiến lc óng”. Hình nh người t tù tr nên
lng lng. Viên qun ngc và viên thư li tr nên bé nh, b động, khúm núm trước người
t. Nhưng vi cách suy tưởng sâu xa hơn,chúng ta có th hiu được s vĩ đại ca viên
qun ngc.Ta có th ví rng viên qun ngc là mt vì vua anh minh và Hun Cao là mt
tướng tài.Vua gii phi biết dùng tướng tài.
d. Vì sao Nguyn Tuân li nói đây là “mt cnh tượng xưa nay chưa tng có?”.
Cnh tượng này qu là l lùng, chưa tng có vì trò chơi ch nghĩa thanh tao có phn đài
các li không din ra trong thư phòng, thư snh, mà li din ra nơi ngc ti cht hp, bn
thu, hôi hám.
Cnh tượng l lùng chưa tng có bi vì người ngh sĩ có tài viết ch đẹp li tr tài trong
khi c mang gông, chân đeo xing và sáng mai ra pháp trường.
Cnh tượng l lùng chưa tng thy là hình nh tên t tù cho ch thì ni bt lên uy nghi
lng lng, còn viên qun ngc và thư li, nhng k đại din cho trt t xã hi đương thi
thì li khúm núm run run.
Điu đó cho thy rng trong nhà tù tăm ti, hin thân cho cái ác, cái tàn bo đó không phi
cái ác, cái xu đang thng tr mà chính là cái đẹp, cái dũng, cái thin, cái cao c đang làm
ch. Vi cnh cho ch này, cái nhà ngc tăm ti đã đổ sp, bi vì không còn k phm ti
t tù, không còn qun ngc và thư li, ch có người ngh sĩ tài hoa đang sáng to cái đẹp
trước đôi mt ngưỡng m sùng kính ca nhng k liên tài, tt c đều thm đẫm ánh sáng
thun khiết ca cái đẹp, cái đẹp ca thiên lương và khí phách. Cũng vi cnh này, người
tđang đi vào cõi bt t. Sáng mai ông s b t hình, nhưng nhng nét ch vuông vn,
tươi đẹp hin lên cái hoài bão tung hoành c mt đời ca ông trên la bch s còn đó. Và
nht là li khuyên ca ông đối vi tên qun ngc có th coi là li di hun ca ông v đạo
lí làm người trong thi đại nhiu nhương đó. Quan nim ca Nguyn Tuân là cái đẹp gn
lin vi cái thin. Người say mê cái đẹp trước hết phi là người có thiên lương. Cái đẹp
ca Nguyn Tuân còn gn vi cái dũng. Hin thân ca cái đẹp là hình tượng Hun Cao đó,
khí phách lng ly đã sáng rc c trong đêm cho ch trong nhà tù.
Bên cnh hình tượng Hun Cao lng lng, ta còn thy mt tm lòng trong thiên h. Trong
đêm cho ch, hình nh viên qun ngc cũng cm động. Đó là thanh âm trong tro chen
vào gia mt bn đàn mà nhc lut đều hn lon xô b. Cái tư thế khúm núm, ging nói
nghn ngào, cái cúi đầu xin bái lĩnh và c ch run run bưng chu mc không phi là s
quy lu hèn h mà là thái độ chân thành khiến ta có cm tình vi con người đáng thương
này.Nhưng nếu không có người cai ngc biết trân trng tài năng,thì Hun Cao cũng ch
làmt Hun Cao t tù.
e. Đon truyn ông Hun Cao cho chđon văn hay nht trong truyn ngn Ch người
t. Bút pháp điêu luyn, sc so khi dng người, dng cnh, chi tiết nào cũng gi cm,
gây n tượng. Ngôn ng Nguyn Tuân biến hóa, sáng to, có hn, có nhp điu dư ba. Mt
không khí c kính trang nghiêm đầy xúc động, có phn bi tráng toát lên trong đon văn.
3. Ch người t không còn là “ch na, không chm mà thôi, mà “nhng nét ch
tươi tn nói lên nhng hoài bão tung hoành ca mt đời người”. Đây là s chiến thng
ca cái đẹp, cái cao thượng, đối vi s phàm tc nhơ bn, cũng là s chiến thng ca tinh
thn bt khut trước thái độ cam chu nô l. S hòa hp gia m dũng trong hình tượng
Hun Cao là đỉnh cao nhân cách theo lý tưởng thm m ca Nguyn Tuân, theo triết lý
duy m ca Nguyn Tuân.
Bài ging ca: Trung tâm Bi dưỡng văn hóa
và Luyn thi đại hc Vĩnh Vin
Đề 9: Giá trị tư tưởng và nghệ thuật của đoạn văn tả cảnh ông Huấn Cao “cho chữ” trong nhà giam (truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân). Vì sao tác giả cho đó là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”?

* Gợi ý chi tiết:
1. Nguyễn Tuân trước Cách mạng tháng Tám là một nhà văn duy mỹ. Ông yêu đến say
đắm cái đẹp, ngợi ca cái đẹp, tôn thờ cái đẹp. Theo ông mỹ là đỉnh cao của nhân cách con
người. Ông săn lùng cái đẹp không tiếc công sức. Ông miêu tả cái đẹp bằng kho ngôn ngữ
giàu có của riêng ông. Nhưng nhân vật hiện lên trong tác phẩm của Nguyễn Tuân phải là
hiện thân của cái đẹp. Đó là những con người tài hoa hoạt động trong những hoàn cảnh,
môi trường đặc biệt, phi thường. Ông phát hiện, miêu tả cái đẹp bên ngoài và bên trong
của nhân vật. Trong cái đẹp của ông bao gồm cái chân và thiện. Ông còn kết hợp mỹ với
dũng. Truyện ngắn Chữ người tử tù (1939) trong tập Vang bóng một thời là áng văn hay
nhất, tiêu biểu nhất của Nguyễn Tuân. Giá trị tư tưởng và dụng công nghệ thuật của
Nguyễn Tuân được thể hiện chủ yếu trong đoạn văn tả “một cảnh tượng xưa nay chưa
từng có”, cảnh tượng một người tử tù cho chữ một viên quản ngục.
2. a. Ông Huấn Cao trong truyện Chữ người tử tù là một nho sĩ tài hoa của một thời đã
qua nay chỉ còn “vang bóng”. Nguyễn Tuân đã dựa vào nguyên mẫu nhà thơ, nhà giáo,
một lãnh tụ của khởi nghĩa nông dân là Cao Bá Quát, một người hết sức tài hoa và dũng
khí phi thường để sáng tạo ra nhân vật Huấn Cao (Cao là họ, Huấn là dạy) Cao Bá Quát
trước khi thành lãnh tụ nông dân cũng là thầy giáo. Nguyễn Tuân đã đưa vào hai tính cách
nổi bật của nguyên mẫu để xây dựng nhân vật Huấn Cao. Cao Bá Quát người viết chữ đẹp
nổi tiếng và khí phách lừng lẫy. Xây dựng nhân vật Huấn Cao, Nguyễn Tuân vừa thể hiện
lý tưởng thẩm mỹ của ông lại vừa thỏa mãn tinh thần nổi loạn của ông đối với xã hội đen
tối tàn bạo lúc bấy giờ.
b. Truyện có hai nhân vật chính, một là ông Huấn Cao có tài viết chữ đẹp, một nữa là viên
quản ngục say mê chữ đẹp của Huấn quyết tìm mọi cách để “xin chữ” treo trong nhà. Lão
coi chữ Huấn Cao như báu vật.
Họ đã gặp nhau trong một tình huống oái oăm là nhà ngục. Người có tài viết chữ đẹp lại là
một tên “đại nghịch” cầm đầu cuộc khởi nghĩa nông dân (triều đình gọi là nổi loạn, “giặc”
đang bị bắt giam chờ ngày thụ hình. Con người mê chữ đẹp của ông Huấn Cao lại là một
tên quản ngục đại diện cho cái trật tự xã hội ấy. Trên bình diện nghệ thuật họ là tri âm tri
kỉ, trên bình diện xã hội họ ở hai vị trí đối lập. Tình huống của truyện có tính kịch. Từ tìnhhuống đầy kịch tính ấy, tính cách của hai nhân vật được bộc lộ và tư tưởng chủ đề của
truyện được thể hiện một cách sâu sắc.
Nguyễn Tuân thích xây dựng nhân vật trong tình huống phi thường. Một viên quản ngục,
tay sai đắc lực cho bộ máy thống trị lại tha thiết xin chữ một tội phạm. Còn Huấn Cao là
một bậc anh hùng, một nghệ sĩ đâu có dễ dàng cho chữ một kẻ tiểu nhân đang làm nghề
tàn ác, lừa lọc. Vậy mà việc cho chữ trong ngục đã diễn ra.
Huấn Cao nói: “Ta nhất sinh không vì vàng bạc hay quyền thế mà phải ép mình viết câu
đối bao giờ”. Huấn Cao coi thường tiền bạc và uy quyền, nhưng Huấn Cao vui lòng cho
chữ viên quản ngục vì con người sống giữa chốn bùn nhơ này, nơi người ta chỉ biết sống
bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc lại có kẻ biết trọng người có nghĩa khí, biết tôn quí cái đẹp
của chữ nghĩa. “Ta cảm cái tấm lòng biệt nhỡn liên tài của các người. Nào ta có biết đâu
một người như thầy quản đây mà lại có những sở thích cao quí như vậy”. Viên quản ngục
cũng không dễ gì nhận được chữ của Huấn Cao. Hắn đã bị nghi ngờ, bị đuổi. Có lần hắn
mon men vào ngục định làm quen và biệt đãi Huấn Cao để xin chữ thì lại bị Huấn Cao cự
tuyệt: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều, là nhà ngươi đừng đặt chân vào
đây”. Về sau hiểu được tấm lòng của viên quản ngục, ông đã nói một lời sâu sắc và cảm
động “Thiếu chút nữa ta đã phụ một tấm lòng trong thiên hạ”.
Coi khinh cường quyền và tiền bạc. Huấn Cao chỉ trọng những tấm lòng biết quí cái đẹp,
cái tài, có sở thích cao quí. Những con người ấy theo Huấn Cao là còn giữ được “thiên
lương”. Ông khuyên viên quản ngục bỏ cái nghề nhơ bẩn của mình đi “ở đây khó giữ
được thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cả đời lương thiện đi”.
c. Huấn Cao còn đẹp ở khí phách. Ông là một người tử tù gần đến ngày tử hình vẫn giữ
được tư thế hiên ngang, đúng là khí phách của anh hùng Cao Bá Quát. Đêm hôm ấy, lúc
trại giam tỉnh Sơn Chỉ còn tiến mõ vọng canh, “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”
đã bày ra. Trong một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, đầy màng nhện, đất bừa bãi phân chuột,
phân gián, tác giả cố ý miêu tả bằng cách tương phản giữa tính cách cao quí của Huấn Cao
với cái dơ dáy, bẩn thỉu của nhà tù, một hình ảnh thu nhỏ của xã hội bấy giờ.
Vẻ đẹp rực rỡ của Huấn Cao hiện lên trong đêm viết chữ cho viên quản ngục. Chính trong
tình tiết này, cái mỹ và cái dũng hòa hợp “dưới ánh đuốc đỏ rực của một bó đuốc tẩm
dầu, một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang giậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng
tinh căng trên mảnh ván. Người tù viết xong một chữ, viên quản ngục lại vội khúm núm
cất những đồng tiền kẽm đánh ô chữ trên phiến lục óng”. Hình ảnh người tử tù trở nên
lồng lộng. Viên quản ngục và viên thư lại trở nên bé nhỏ, bị động, khúm núm trước người
tử tù. Nhưng với cách suy tưởng sâu xa hơn,chúng ta có thể hiểu được sự vĩ đại của viên
quản ngục.Ta có thể ví rằng viên quản ngục là một vì vua anh minh và Huấn Cao là một
tướng tài.Vua giỏi phải biết dùng tướng tài.
d. Vì sao Nguyễn Tuân lại nói đây là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có?”.
Cảnh tượng này quả là lạ lùng, chưa từng có vì trò chơi chữ nghĩa thanh tao có phần đài
các lại không diễn ra trong thư phòng, thư sảnh, mà lại diễn ra nơi ngục tối chật hẹp, bẩn
thỉu, hôi hám.

Chia sẻ bởi
Lượt xem: 7780     Tải về: 9     Lượt mua: 0     Định dạng:  
Gửi nhận xét của bạn về tài liệu này
Có thể bạn quan tâm
Còn chút gì để nhớ Lượt tải: 1 Lượt xem: 36964
Để học tốt ngữ văn 10 Lượt tải: 184 Lượt xem: 32650
Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu Lượt tải: 61 Lượt xem: 31075