Chia sẻ Download
Tài liệu Bài 1: ĐỊNH LƯỢNG ĐƯỜNG KHỬ, ĐƯỜNG TỔNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUẨN ĐỘ OXY HÓA KHỬ VỚI FERRYCYANURE
/23 trang
Thành viên idoc2012

Bài 1: ĐỊNH LƯỢNG ĐƯỜNG KHỬ, ĐƯỜNG TỔNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUẨN ĐỘ OXY HÓA KHỬ VỚI FERRYCYANURE

- 12 tháng trước
4,001
Báo lỗi

Bài 1: ĐỊNH LƯỢNG ĐƯỜNG KHỬ, ĐƯỜNG TỔNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUẨN ĐỘ OXY HÓA KHỬ VỚI FERRYCYANURE I. Nguyên tắc: Khi cho ferrycyanure K3Fe(CN)6 phản ứng với đường khử, sản phẩm thu được là ferrocyanure. Dựa vào phản ứng này, ta có thể suy ra lượng đường khử có mặt trong dung dịch cần xác định. Việc chuẩn độ được tiến hành trong môi trường kiềm NaOH, khi đun nóng với chỉ thị xanh metylen (methylen blue). Phương trình phản ứng: CH2OH-(CHOH)4-CHO + K3Fe(CN)6 + 2NaOH CH2OH-(CHOH)4-COONa + NaK3Fe(CN)6 + H2O Phương pháp này đơn giản hơn phương pháp dùng dung dịch kiềm của sulfat đồng do không tạo tủa và phản ứng kết thúc rõ ràng. Kết quả tính toán không dựa vào phương trình lý thuyết, mà dùng công thức thực nghiệm. Độ

Nội dung
Microsoft Word - HOA_HOC_TP_-_Dai_Hoc_new-1.doc

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 1

BAØI 1:

ÑÒNH LÖÔÏNG ÑÖÔØNG KHÖÛ, ÑÖÔØNG TOÅNG BAÈNG

PHÖÔNG PHAÙP CHUAÅN ÑOÄ

OXY HOÙA KHÖÛ VÔÙI FERRYCYANURE

I. Nguyeân taéc:

Khi cho ferrycyanure K3Fe(CN)6 phaûn öùng vôùi ñöôøng khöû, saûn phaåm

thu ñöôïc laø ferrocyanure. Döïa vaøo phaûn öùng naøy, ta coù theå suy ra löôïng

ñöôøng khöû coù maët trong dung dòch caàn xaùc ñònh. Vieäc chuaån ñoä ñöôïc

tieán haønh trong moâi tröôøng kieàm NaOH, khi ñun noùng vôùi chæ thò xanh

metylen (methylen blue). Phöông trình phaûn öùng:

CH2OH-(CHOH)4-CHO + K3Fe(CN)6 + 2NaOH

CH2OH-(CHOH)4-COONa + NaK3Fe(CN)6 + H2O

Phöông phaùp naøy ñôn giaûn hôn phöông phaùp duøng dung dòch kieàm

cuûa sulfat ñoàng do khoâng taïo tuûa vaø phaûn öùng keát thuùc roõ raøng. Keát quaû

tính toaùn khoâng döïa vaøo phöông trình lyù thuyeát, maø duøng coâng thöùc

thöïc nghieäm. Ñoä chính xaùc cuûa keát quaû phuï thuoäc nhieàu yeáu toá, nhöng

trình töï tieán haønh vaø thao taùc laø quan troïng nhaát.

Taát caû monosacarit vaø moät soá oligosacarit laø ñöôøng khöû. Caùc

oligosacarit vaø polysacarit deã bò thuûy phaân thaønh monosacarit vì vaäy coù

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 2

theå ñònh löôïng ñöôïc ñöôøng khöû tröôùc vaø sau thuûy phaân ñeå tính haøm

löôïng cuûa chuùng.

II. Hoaù chaát-duïng cuï:

1. Duïng cuï:

Beáp ñieän, keïp, löôùi amiang, noài caùch thuûy

Pheãu, oáng ñong, bình ñònh möùc, becher, erlen, burette, pipette

2. Hoùa chaát:

K3Fe(CN)6 1%

Ñöôøng glucoza 0,5% (w/v)

NaOH 5%; 2,5N

HCl 5%

CCl3COOH 10%

Methyl red 1%

Methylen blue 0,04%

III. Tieán haønh:

1. Xöû lyù nguyeân lieäu:

� Nguyeân lieäu khoâng chöùa nhieàu tinh boät hoaëc inulin

Duøng nöôùc noùng trích ly ñöôøng. Caân 1–2g maãu neáu laø nguyeân lieäu

khoâ (caây, laù hoaëc quaû khoâ) hoaëc 5 – 10g neáu laø nguyeân lieäu töôi coù haøm

aåm cao (rau, quaû töôi). Cho vaøo coái söù nghieàn thaät nhoû vôùi boät thuûy tinh

hay caùt saïch vaø 30mL nöôùc caát noùng 70 – 80oC. Trích ly nhieàu laàn baèng

nöôùc noùng. Chuyeån löôïng dòch vaøo bình ñònh möùc, boû phaàn baõ ñaõ trích

heát ñöôøng.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 3

� Nguyeân lieäu giaøu protein (moâ ñoäng vaät, ñaäu)

Keát tuûa protein vaø caùc taïp chaát baèng dung dòch acid tricloacetic

10%, sau ñoù trung hoøa baèng dung dòch NaOH 5% vôùi chæ thò methyl red

(maøu ñoû chuyeån sang vaøng).

Theâm nöôùc caát tôùi vaïch ñònh möùc, loïc qua giaáy loïc vaøo coác hay

bình khoâ. Nöôùc qua loïc laø dung dòch ñònh löôïng ñöôøng khöû.

� Nguyeân lieäu chöùa nhieàu tinh boät hay inulin (khoai lang, saén, khoai

taây…)

Trích ly ñöôøng baèng röôïu 70 – 80o. Ñun caùch thuûy hoãn hôïp trong bình

coù laép oáng sinh haøn khoâng khí. Trong tröôøng hôïp naøy khoâng caàn keát tuûa

protein vì löôïng protein chuyeån vaøo dung dòch khoâng ñaùng keå.

� Nguyeân lieäu chöùa nhieàu acid höõu cô (caø chua, döùa, chanh, kheá,…)

Trong quaù trình trích ly ñöôøng, sacaroza coù theå bò thuûy phaân moät

phaàn do söï coù maët cuûa acid höõu cô coù saün trong nguyeân lieäu, do ñoù khi

caàn xaùc ñònh rieâng ñöôøng khöû vaø ñöôøng sacaroza, phaûi trung hoøa acid

höõu cô baèng dung dòch NaOH 5% hay Na2CO3 baõo hoøa.

Caân chính xaùc khoaûng 10g nguyeân lieäu, nghieàn nhuyeãn nguyeân lieäu

trong coái söù vôùi moät ít nöôùc caát. Nhoû 3 gioït chæ thò metyl ñoû (methyl red)

vaø cho töø töø töøng gioït NaOH 5% vaøo ñeán khi xuaát hieän maøu hoàng nhaït.

Sau ñoù cho hoãn hôïp vaøo bình ñònh möùc 100ml ñeå trích ly, laéc ñeàu trong 10

phuùt, ñònh möùc tôùi vaïch vaø ñem loïc.

2. Ñònh löôïng ñöôøng khöû:

- Sau khi loïc, laáy dung dòch maãu chöùa ñöôøng khöû , cho vaøo burette.

- Cho vaøo bình noùn 10ml dung dòch K3Fe(CN)6 1% vaø 2,5mL dung

dòch NaOH 2,5N.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 4

- Ñun soâi vaø chuaån ñoä ngay treân beáp baèng dung dòch ñöôøng khöû

töø burette, cho töøng gioït moät, laéc maïnh.

- Dung dòch ban ñaàu coù maøu vaøng chanh cuûa ferrycyanure. Ñieåm

döøng chuaån ñoä xaùc ñònh khi maøu vaøng chanh bieán maát, dung dòch

trong suoát khoâng maøu trong khoaûng 30 giaây roài chuyeån sang maøu vaøng

rôm raát nhaït cuûa ferrocyanure. Trong tröôøng hôïp khoù nhaän ñieåm

chuyeån maøu, coù theå kieåm tra ñieåm keát thuùc baèng caùch nhoû moät gioït

chæ thò methylen blue vaø moät gioït ñöôøng thöøa ñaàu tieân seõ laøm maát maøu

xanh cho bieát phaûn öùng ñaõ keát thuùc.

- Keát quaû laàn chuaån ñoä ñaàu tieân chæ coù giaù trò tham khaûo cho laàn

chuaån ñoä thöù hai. Laàn naøy, sau khi ñun soâi dung dòch ferrycyanure, xaû

nhanh löôïng ñöôøng (theo keát quaû laàn chuaån ñoä tröôùc), chæ ñeå laïi

khoaûng döôùi 1mL ñeå chuaån ñoä tieáp tìm chính xaùc ñieåm cuoái.

- Keát quaû tính toaùn chæ söû duïng töø laàn chuaån ñoä thöù hai trôû ñi.

- Laëp laïi thí nghieäm chuaån ñoä 3 laàn.

- Tính keát quaû:

Trong thí nghieäm, Vk mL dung dòch maãu vaø Vg mL dung dòch glucose

0,5% cuøng phaûn öùng vôùi moät dung dòch ferrycyanure ôû moät noàng ñoä xaùc

ñònh. Nhö vaäy, Vk mL dung dòch maãu töông öùng vôùi Vg mL dung dòch

glucose 0,5% coù (0,5 x Vg) / 100 g glucose.

Löôïng ñöôøng khöû ñöôïc tính baèng coâng thöùc:

mVk VVgXk

××

××× =

100 1005,0

Trong ñoù:

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 5

Xk – löôïng ñöôøng khöû, g/100g hay g/100mL

Vg – theå tích dung dòch glucose 0,5% cho chuaån ñoä, mL

Vk – theå tích dung dòch ñöôøng khöû cho chuaån ñoä, mL

V – theå tích bình ñònh möùc, mL

m – löôïng maãu thí nghieäm, g hoaëc mL

3. Ñònh löôïng ñöôøng toång:

Ñöôøng toång bao goàm caùc gluxit hoøa tan trích ly ñöôïc trong nöôùc.

Caân chính xaùc khoaûng 10g nguyeân lieäu, nghieàn nhuyeãn nguyeân lieäu

trong coái söù vôùi moät ít nöôùc caát. Nhoû 3 gioït chæ thò metyl ñoû (methyl red)

vaø cho töø töø töøng gioït NaOH 5% vaøo ñeán khi xuaát hieän maøu hoàng nhaït.

Sau ñoù cho hoãn hôïp vaøo bình ñònh möùc 100ml ñeå trích ly, laéc ñeàu trong 10

phuùt, ñònh möùc tôùi vaïch vaø ñem loïc. Laáy chính xaùc 50 mL dung dòch maãu

cho vaøo bình tam giaùc 250mL . Theâm 20mL dung dòch HCl 5%, vaø ñem ñun

caùch thuûy hoãn hôïp trong 30 – 45 phuùt.

Sau ñoù, laøm nguoäi nhanh vaø trung hoøa hoãn hôïp baèng dung dòch

NaOH 2,5N hoaëc dung dòch Na2CO3 baõo hoøa vôùi chæ thò methyl red (dung

dòch töø maøu ñoû chuyeån sang vaøng). Sau ñoù, cho vaøo bình ñònh möùc

250mL vaø ñònh möùc tôùi vaïch.

Tieán haønh chuaån ñoä töông töï nhö ñònh löôïng ñöôøng khöû.

Haøm löôïng ñöôøng toång ñöôïc tính baèng coâng thöùc:

mVt VVVgXt

×××

×××× =

50100 1005,0 21

Trong ñoù:

Xt – haøm löôïng ñöôøng toång, %

Vg – theå tích dung dòch glucoza 0,5% cho chuaån ñoä, mL

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 6

Vt – theå tích dung dòch ñöôøng toång cho chuaån ñoä, mL

V1 – theå tích bình ñònh möùc cuûa dung dòch xaùc ñònh ñöôøng khöû, mL

V2 – theå tích bình ñònh möùc cuûa dung dòch xaùc ñònh ñöôøng toång, mL

m – löôïng maãu caân thí nghieäm, g hoaëc mL

4. Ñònh löôïng glucose chuaån 0,5%: tieán haønh thí nghieäm töông töï ñoái vôùi

dung dòch ñöôøng chuaån laø dung dòch glucose 0,5%. Thay löôïng ñöôøng

khöû treân burette baèng dung dòch glucose chuaån 0,5% vaø chuaån ñoä töông

töï nhö ñònh löôïng ñöôøng khöû.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 7

BAØI 2:

ÑÒNH LÖÔÏNG NITÔ TOÅNG BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP

MICRO-KJELDAHL

Phöông phaùp Micro – Kjeldahl thöôøng ñöôïc duøng ñeå xaùc ñònh toång

löôïng Nitô trong caùc phaåm vaät coù nguoàn goác vi sinh vaät.

I. Nguyeân taéc:

Khi ñoát noùng phaåm vaät ñem phaân tích vôùi H2SO4 ñaäm ñaëc, caùc hôïp

chaát höõu cô bò oxy hoùa. Carbon vaø Hydro taïo thaønh CO2 vaø H2O. Coøn Nitô

sau khi ñöôïc giaûi phoùng ra döôùi daïng NH3 keát hôïp vôùi H2SO4 taïo thaønh

(NH4)2SO4 tan trong dung dòch. Ñuoåi NH3 khoûi dung dòch baèng NaOH ñoàng

thôøi caát vaø thu NH3 baèng moät löôïng dö H2SO4 0,1N. ñònh phaân löôïng H2SO4

0,1N coøn laïi baèng dung dòch NaOH 0,1N chuaån, qua ñoù tính ñöôïc löôïng

Nitô coù trong maãu nguyeân lieäu thí nghieäm.

II. Duïng cuï thieát bò:

Maùy caát ñaïm baùn töï ñoäng GERHARDT, Tuû Hotte

Bình Kjeldahl 50mL

OÁng ñong 25mL

Pipette 2mL; 10mL

Erlen 500mL

Bình ñònh möùc 100mL

Burette 25mL

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 8

Becher 100mL; 250mL

III. Hoùa chaát:

H2SO4 ñaëc, NaOH 40%, HClO4 tinh khieát

Dung dòch NaOH 0,1N dung dòch chuaån H2SO4 0,1N

Phenolphtalein 1%

IV. Caùch tieán haønh:

1. Voâ cô hoùa maãu: Tieán haønh trong tuû Hotte.

Laáy maãu cho vaøo bình Kjeldahl. Tuøy loaïi nguyeân lieäu nhieàu hay ít chaát

ñaïm, maãu raén caân 0,2 ñeán 0,5g maãu loûng laáy töø 2 ñeán 5mL (nöôùc maém

laáy 2 mL, söõa laáy 5mL). Theâm vaøo töø töø 10 mL H2SO4 ñaäm ñaëc (tæ troïng

1,84). Ñeå taêng nhanh quaù trình voâ cô hoùa (ñoát chaùy) caàn phaûi cho theâm

chaát xuùc taùc. Toát nhaát laø duøng 0,5 g hoãn hôïp K2SO4 : CuSO4 : Se (100:10:1).

Coù theå duøng Se kim loaïi (0,05g) hoaëc duøng hoãn hôïp CuSO4 : K2SO4 (1:3).

Hoãn hôïp xuùc taùc coù taùc duïng taêng nhieät ñoä soâi, laøm taêng vaän toác quaù

trình phaûn öùng. Coù theå duøng xuùc taùc laø axit Perchloric HClO4, giaûi phoùng

O2 cho phaûn öùng Oxyhoùa.

Sau khi theâm caùc chaát xuùc taùc, ñun nheï hoãn hôïp traùnh soâi traøo, vaø chæ

ñun maïnh khi hoãn hôïp ñaõ hoaøn toaøn chuyeån sang dòch loûng. Trong quaù

trình ñun thænh thoaûng laéc nheï, traùng kheùo leùo sao cho khoâng coøn moät veát

ñen naøo cuûa maãu nguyeân lieäu thí nghieäm chöa bò phaân huûy soùt laïi treân

thaønh bình. Ñun cho tôùi khi dung dòch trong bình hoaøn toaøn traéng.

2. Caát ñaïm:

Tieán haønh trong maùy caát ñaïm baùn töï ñoäng GERHARDT cuûa Ñöùc.

Chuaån bò maùy caát ñaïm: caém ñieän, baät maùy, maøn hình seõ hieän leân

“H”, chôø cho ñeán khi maøn hình hieän leân “P”, maùy ñaõ saün saøng laøm vieäc.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 9

Chuyeån toaøn boä dung dòch maãu sau khi ñaõ voâ cô hoùa xong ôû bình

Kjeldahl vaøo bình ñònh möùc 100mL (chuù yù: luùc naøy trong bình Kjeldahl coøn

dö 1 löôïng H2SO4 ñaäm ñaëc trong dung dòch maãu cuûa quaù trình voâ cô hoùa

neân phaûi cho tröôùc 1 ít nöôùc caát vaøo bình ñònh möùc tröôùc khi ñoå dung

dòch maãu vaøo), theâm nöôùc caát cho ñeán vaïch ñònh möùc. Luùc naøy nhieät

toûa ra raát maïnh laøm nöôùc bay hôi moät phaàn. Laøm nguoäi bình ñònh möùc vaø

ñieàu chænh laïi möùc nöôùc ñeå traùnh sai soá, sau ñoù ñoå ra erlen ñeå deã laéc troän

dung dòch maãu ñoàng ñeàu.

- Laáy 10mL dung dòch H2SO4 0.1N cho vaøo erlen 250ml, laép vaøo maùy.

Chuù yù nhuùng ngaäp oáng vaøo dòch loûng.

- Laáy vaøo oáng phaûn öùng 10 mL dung dòch thí nghieäm töø bình ñònh möùc.

Laép vaøo heä thoáng, chuù yù khoâng laép leäch, khí seõ thoaùt ra ngoaøi, maát maãu.

- Khi heát thôøi gian caát ñaïm, laáy erlen ra ñem chuaån ñoä ñeå xaùc ñònh

löôïng H2SO4 01.N thöøa.

3. Ñònh phaân (chuaån ñoä):

Laáy erlen ra khoûi maùy sau khi ñaõ traùng nöôùc caát ñeå laáy heát maãu baùm

treân oáng. Cho vaøo 10 gioït chæ thò Phenolphtalein, vaø ñònh phaân baèng dung

dòch NaOH 0,1N.

4. Xaùc ñònh heä soá hieäu chænh K:

� K laø tyû soá giöõa noàng ñoä thöïc teá vaø noàng ñoä tính toaùn cuûa NaOH.

� Laáy vaøo erlen 10 mL H2SO4 0,1N chuaån, theâm vaøi gioït chæ thò

phenolphtalein 1% vaø ñònh phaân baèng NaOH 0,1N.

� Tính noàng ñoä thöïc teá cuûa NaOH ñem ñònh phaân.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 10

5. Tính keát quaû:

Haøm löôïng phaàn traêm Nitô toång coù trong maãu ñöôïc tính theo coâng

thöùc sau:

Trong ñoù:

N – haøm löôïng Nitô tính baèng phaàn traêm khoái löôïng

a – soá mL dung dòch chuaån H2SO4 0,1N ñem haáp thuï NH3

b – soá mL NaOH 0,1N tieâu toán cho chuaån ñoä

m – khoái löôïng maãu ñem voâ cô hoùa, g.

V- toång theå tích ñònh möùc dung dòch voâ cô hoùa (100mL)

v- theå tích dung dòch voâ cô hoùa duøng chöng caát (10mL)

0,0014 – löôïng gam Nitô öùng vôùi 1mL H2SO4 0,1N

K – Heä soá ñieàu chænh noàng ñoä NaOH 0,1N

mv

VbKaN ×

×××− =

1000014,0)(

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 11

BAØI 3 :

PHAÀN I: ÑÒNH LÖÔÏNG LIPIT TOÅNG THEO

PHÖÔNG PHAÙP SOXHLET

I. Nguyeân taéc:

Duøng dung moâi kî nöôùc trích ly hoaøn toaøn lipit töø nguyeân lieäu ñaõ

ñöôïc nghieàn nhoû. Moät soá thaønh phaàn hoøa tan trong chaát beùo cuõng ñöôïc

trích ly theo bao goàm saéc toá, caùc vitamin tan trong chaát beùo, caùc chaát

muøi… tuy nhieân haøm löôïng cuûa chuùng thaáp. Do coù laãn taïp chaát, phaàn

trích ly ñöôïc goïi laø lipit toång hay daàu thoâ.

Haøm löôïng lipit toång coù theå tính baèng caùch caân tröïc tieáp löôïng daàu

sau khi chöng caát loaïi saïch dung moâi hoaëc tính giaùn tieáp töø khoái löôïng baõ

coøn laïi. Öu ñieåm cuûa caùch tính giaùn tieáp laø coù theå ñoàng thôøi trích ly nhieàu

maãu trong cuøng moät truï chieát.

II. Duïng cuï thieát bò:

Boä Soxhlet (bình caàu, truï chieát, oáng sinh haøn),

Tuû saáy 105oC, caân phaân tích

Coái chaøy söù, bình huùt aåm, giaáy loïc gaáp thaønh tuùi ñöïng nguyeân lieäu.

Moät boùng ñeøn 100w laøm nguoàn nhieät

III. Hoaù chaát:

Dung moâi trích ly lipit: diethyl ether hoaëc ether petrol. Dung moâi ether

phaûi khoâng chöùa peroxyt, nöôùc, röôïu vaø coù ñoä soâi khoaûng 40 – 50oC. Xöû

lyù ether nhö sau:

Ether: 500mL

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 12

Dung dòch NaOH hay KOH 40%: 5mL

Dung dòch KMnO4 4%:50mL

Ñeå trong 24 giôø, thænh thoaûng laéc ñeàu, sau ñoù röûa 4 – 5 laàn nöôùc caát,

loaïi boû nöôùc baèng pheãu chieát, cho theâm 50g Na2SO4 khan vaø ñeå trong 24

giôø, chöng caát ether, baûo quaûn trong chai thuûy tinh maøu.

IV. Tieán haønh trích ly lipit:

Saáy khoâ nguyeân lieäu ñeán khoái löôïng khoâng ñoåi. Caân chính xaùc 5g

nguyeân lieäu ñaõ ñöôïc nghieàn nhoû, cho vaøo bao giaáy ñaõ ñöôïc saáy khoâ vaø

bieát khoái löôïng. Chuù yù goùi maãu phaûi coù beà roäng nhoû hôn ñöôøng kính oáng

truï vaø chieàu daøi ngaén hôn chieàu cao oáng chaûy traøn. Duøng buùt chì vieát leân

bao giaáy khoái löôïng bì vaø maãu. Ñaët bao giaáy vaøo truï chieát. Laép truï chieát

vaøo bình caàu vaø gaén oáng sinh haøn. Qua ñaàu oáng sinh haøn, duøng pheãu

cho dung moâi vaøo truï chieát sao cho moät löôïng dung moâi ñaõ chaûy xuoáng

bình caàu vaø moät löôïng treân pheãu chieát coøn ñuû ngaäp maãu. Duøng boâng

laøm nuùt ñaàu oáng sinh haøn. Môû nöôùc laïnh vaøo oáng sinh haøn. Môû coâng taéc

ñeøn vaø baét ñaàu trích lipit. Ñieàu chænh nhieät ñoä trích sao cho chu kyø hoaøn

löu cuûa dung moâi ñaït töø 5 ñeán 8 laàn trong moät giôø. Chieát trong 8 ÷12h cho

ñeán khi trích ly hoaøn toaøn heát chaát beùo. Thöû baèng caùch laáy vaøi gioït ether

ôû cuoái oáng xiphoâng nhoû leân taám kính hoaëc gaïch men, dung moâi bay hôi

khoâng ñeå laïi veát daàu loang thì keát thuùc.

Cho ether chaûy xuoáng heát bình caàu. Laáy bao giaáy ra, ñaët döôùi tuû

hotte cho bay hôi heát ether ôû nhieät ñoä thöôøng roài cho vaøo tuû saáy, saáy ôû

100 ÷1050C trong 1,5h. Ñeå nguoäi trong bình huùt aåm, caân xaùc ñònh khoái

löôïng.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 13

Hình : Boä Soxhlet

V. Tính keát quaû:

Haøm löôïng phaàn traêm chaát beùo tính theo coâng thöùc:

X = (M1 – M2)x 100/ m

Trong ñoù:

M1: khoái löôïng bao giaáy vaø maãu ban ñaàu, g

M2: khoái löôïng bao giaáy vaø maãu sau khi trích lipit vaø saáy khoâ, g

m: khoái löôïng maãu ban ñaàu, g

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 14

PHAÀN II: XAÙC ÑÒNH CAÙC CHÆ SOÁ CUÛA CHAÁT BEÙO

I. Xaùc ñònh chæ soá axit:

1. Phaïm vi aùp duïng:

Phöông phaùp naøy aùp duïng cho daàu môõ ñoäng, thöïc vaät, khoâng aùp

duïng cho caùc loaïi saùp.

2. Ñònh nghóa:

Chæ soá axit (Av) ñöôïc tính baèng soá mg KOH caàn ñeå trung hoøa heát

löôïng axit beùo töï do coù trong 1 gam chaát beùo.

Chæ soá axit döï baùo veà khaû naêng baûo quaûn saûn phaåm vaø cho bieát möùc

ñoä bò thuyû phaân cuûa chaát beùo.

3. Nguyeân taéc:

Trung hoøa löôïng axit beùo töï do coù trong chaát beùo baèng dung dòch

KOH, phaûn öùng xaûy ra:

RCOOH + KOH RCOOK + H2O

4. Duïng cuï:

Burrette10mL hoaëc 25mL, coù khoaûng chia ñoä 0,05mL, erlen 100mL nuùt

nhaùm, becher 100mL, oáng ñong 25mL

5. Hoùa chaát:

Diethyl ether, röôïu ethylic 960

Dung dòch KOH 0,1N hoaëc KOH 0,05N trong röôïu, ñaõ ñöôïc chuaån bò

tröôùc ít nhaát laø moät ngaøy vaø ñöôïc gaïn vaøo chai naâu ñaäy kín. Dung dòch

phaûi khoâng maøu hay coù maøu vaøng nhaït.

Phenolphtalein (hoaëc thymolphtalein) 1% trong röôïu.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 15

6. Caùch tieán haønh:

Laáy vaøo erlen saïch khoâ chính xaùc khoaûng 5g chaát beùo. Theâm 20mL

hoãn hôïp ether ethylic–röôïu ethylic (1:1) ñeå hoøa tan chaát beùo. Ñoái vôùi maãu

raén, khoù tan coù theå gia nhieät nheï treân noài caùch thuûy, laéc ñeàu.

Chuaån ñoä hoãn hôïp baèng dung dòch KOH 0,05N trong röôïu vôùi 5 gioït

chæ thò phenolphtalein 1% cho ñeán khi dung dòch coù maøu hoàng beàn trong

30 giaây.

Tröôøng hôïp chaát beùo coù maøu thaãm thì duøng chæ thò thymolphtalein

(1mL), keát thuùc chuaån ñoä khi xuaát hieän maøu xanh.

7. Tính keát quaû:

Chæ soá Axit tính theo coâng thöùc:

V – theå tích dung dòch KOH duøng ñònh phaân, mL

T – heä soá hieäu chænh noàng ñoä cuûa dung dòch KOH söû duïng, T = 1 neáu

pha töø oáng chuaån.

m – löôïng maãu thí nghieäm, g

2,8055 – soá mg KOH coù trong 1mL KOH 0,05N

II. Xaùc ñònh chæ soá peroxyt:

(Theo TCVN 6021: 1996 ISO 3960: 1977 )

1. Ñònh nghóa:

Chæ soá Peroxyt (PoV) laø soá mili-ñöông löôïng cuûa oxy hoaït hoùa coù

trong 1 kilogram maãu thöû.

Chæ soá Peroxyt bieåu thò cho möùc ñoä bò oxy hoùa cuûa chaát beùo.

m

TVAV ××= 8055,2

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 16

2. Nguyeân taéc:

Caùc peroxyt taïo thaønh trong quaù trình oâi hoùa cuûa chaát beùo, trong

moâi tröôøng axit coù khaû naêng phaûn öùng vôùi KI giaûi phoùng Iod theo phaûn

öùng:

R1–CH-CH-R2 + 2KI + 2CH3COOH R1-CH-CH-R2 + 2CH3COOK + H2O + I2

O O O

Ñònh phaân Iod taïo thaønh baèng dung dòch thiosulfate natri:

2Na2S2O3 + I2 2NaI + Na2S4O6

Chæ soá peroxyt ñöôïc tính baèng soá mili- ñöông löôïng natri thiosulfate

keát hôïp heát vôùi1öôïng Iod ñöôïc giaûi phoùng.

3. Duïng cuï:

Caân phaân tích, burrette 10mL hay 25mL, chia vaïch 0,1mL, erlen nuùt

nhaùm 100mL, oáng ñong 50mL, pipette 1mL

4. Hoùa chaát:

Cloroform (P). Axit Axetic baêng (P). Dung dòch hoà tinh boät 0,1%

Dung dòch Na2S2O3 0,01N hay 0,002N, ñöôïc pha töø oáng chuaån.

Dung dòch KI baõo hoøa, ñöôïc pha môùi vaø laøm saïch khoûi Iodat vaø I2 töï

do. Ñeå kieåm tra dung dòch KI baõo hoøa, theâm hai gioït hoà tinh boät vaøo 0,5mL

dung dòch KI trong 30mL dung dòch CH3COOH:CHCl3 theo tyû leä 3: 2, neáu coù

maøu xanh maø phaûi theâm hôn moät gioït Na2 S2O3 0,01N thì boû dung dòch KI

naøy vaø chuaån bò dung dòch môùi.

5. Tieán haønh:

Caân vaøo erlen coù nuùt nhaùm chính xaùc khoaûng 3 – 5 g chaát beùo. Hoøa

tan maãu thöû baèng 10mL chloroform (CHCl3), theâm 15mL axit axetic hoaëc

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 17

cho vaøo 15 – 30 mL hoãn hôïp chloroform – axit axetic baêng (tyû leä 1: 2).

Theâm 1mL dung dòch KI baõo hoøa. Ñaäy kín erlen ngay. Laéc trong moät phuùt

vaø ñeå yeân chính xaùc 5 phuùt ôû nôi toái TO= 15 – 25OC (theo ISO) hoaëc laéc vaø

ñeå yeân bình vaøo choã toái 1 phuùt (theo AOCS).

Theâm 30mL nöôùc caát, laéc maïnh, theâm 5 gioït hoà tinh boät 1% laøm chaát

chæ thò. Chuaån ñoä Iod taïo thaønh baèng dung dòch Na2S2O3 0,002N neáu maãu

coù chæ soá Peroxyt nhoû, hoaëc dung dòch Na2S2O3 0,01N cho maãu coù chæ soá

Peroxyt lôùn hôn 12 meq/kg, ñeán khi maát maøu tím ñaëc tröng cuûa Iod. Laëp

laïi thí nghieäm 3 laàn.

Tieán haønh ñoàng thôøi thí nghieäm kieåm chöùng, thay chaát beùo baèng 3 –

5 mL nöôùc caát. Neáu keát quaû cuûa maãu traéng vöôït quaù 0,1mL dung dòch

Na2S2O3 0,01N thì ñoåi hoùa chaát do khoâng tinh khieát.

6. Tính keát quaû:

m

NTVVPoV 1000)( 21 ×××−=

Vôùi:

PoV – chæ soá peroxyt, Meq / Kg

V1 – soá mL Na2S2O3 duøng ñònh phaân maãu thí nghieäm

V2 – soá mL Na2S2O3 duøng ñònh phaân maãu kieåm chöùng

T – heä soá hieäu chænh noàng ñoä cuûa Na2S2O3, T=1 neáu pha töø oáng chuaån

m – khoái löôïng maãu thí nghieäm, g

N – noàng ñoä ñöông löôïng gam cuûa Na2S2O3

Pheùp thöû ñöôïc tieán haønh trong aùnh saùng ban ngaøy khuyeách taùn

hoaëc aùnh saùng nhaân taïo, traùnh tia cöïc tím.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 18

Baøi 4

PHAÀN 1: XAÙC ÑÒNH HOAÏT TÍNH ENZYM AMYLASE

THEO WOHLGEMUTH

I. Nguyeân taéc:

Phöông phaùp döïa vaøo tìm noàng ñoä enzym thaáp nhaát coù theå thuûy

phaân tinh boät ñeán erytrodextrin.

Ñôn vò Wohlgemuth laø löôïng enzym caàn thieát ñeå thuûy phaân 1 mg

tinh boät sau 30 phuùt ôû 370C coù Cl- laøm chaát hoaït hoùa.

II. Duïng cuï vaø hoaù chaát:

11 oáng nghieäm, pipet 1ml (4 caùi), tuû aám, NaCL 0,5%, tinh boät 0,5%,

H2SO4 10%, Iod 0,3% trong KI 3%.

III. Tieán haønh:

1. Chuaån bò dòch chieát amylase.

Caân 10 g malt (haït ñaïi maïch), ñem nghieàn nhuyeãn, chuyeån vaøo

bình ñònh möùc 100ml, ñònh möùc ñeán 100ml, laéc thaát kyõ.

Ngaâm 15 phuùt, thænh thoaûng laéc ñeàu bình ñònh möùc.

Loïc qua 2 tôø giaáy loïc mòn, thu ñöôïc dòch trong suoát chöùa enzym

amylase.

2. Tieán haønh khaûo saùt hoaït tính amylase.

Laáy 10 oáng nghieäm ñaùnh soá thöù töï. Huùt vaøo moãi oáng nghieäm 1 ml

dung dòch NaCl 0,5%. Trong oáng nghieäm 1 cho vaøo 1ml dung dòch

amylase vaø laéc kyõ. Sau ñoù laáy 1 ml töø oáng nghieäm 1 cho vaøo oáng nghieäm

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 19

2, laéc kyõ vaø laép laïi cho tôùi oáng nghieäm 10 thì huùt 1ml vaø boû ñi. Trong moãi

oáng nghieäm cho vaøo 1 ml dung dòch hoà tinh boät 0,5% laéc ñeãu, ñeå vaøo tuû

ñieàu nhieät ôû 370C. Sau 30 phuùt laáy ra, theâm vaøo moãi oáng 1 ml H2SO4 10% vaø

2 gioït iod trong KI laéc ñeàu. Keát quaû ñöôïc theå hieän trong baûng, coù ñaùnh

daáu xanh ( x ), ñoû ( ñ) , naâu ( n ), vaøng (v ).

OÁng

nghieäm 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Ñoä pha

loaõng 2 4 8 16 32 64 128 256 512 1024

Noàng ñoä

enzym n/2 n/4 n/8 n/16 n/32 n/64 n/128 n/256 n/512 n/1024

Maøu

Laáy 1 oáng nghieäm khaùc (oáng thöù 11) cho vaøo 3 ml nöôùc caát, 2 gioït

thuoác thöû Iod vaø so saùnh vôùi maøu cuûa 10 oáng nghieäm treân ñeå xaùc ñònh

oáng coù noàng ñoä enzym amylase thaáp nhaát thuûy phaân hoaøn toaøn tinh boät.

3. Tính keát quaû:

- Löôïng enzym ñöôïc cho vaøo oáng nghieäm (1):

2

1

V Vm

n ×

=

Trong ñoù:

V1- Theå tích dòch chieát enzym cho vaøo oáng nghieäm (1) (1ml)

V2- Theå tích dòch chieát enzym (100 ml )

m- Löôïng maãu caân vaät phaåm chöùa enzym (mg)

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 20

Moät ñôn vò Wohlgemuth (W):

5× =

F nW

Trong ñoù :

F- Ñoä pha loaõng cuûa oáng nghieäm coù noàng ñoä enzym thaáp nhaát thuûy

phaân hoaøn toaøn tinh boät (OÁng nghieäm coù maøu truøng vôùi maøu cuûa oáng

nghieäm 11).

Soá ñôn vò Wohlgemuth coù trong 1 ml dòch chieát enzym ( NW):

WV nNW ×

=

1

PHAÀN 2: XAÙC ÑÒNH HAØM LÖÔÏNG VITAMIN C

I. Nguyeân taéc:

Acid ascorbic (Vitamin C) laø moät hôïp chaát chöa no coù chöùa nhoùm

endiol. Acid ascorbic bò phaù huûy raát nhanh döôùi taùc duïng cuûa caùc chaát

oxy hoùa vaø beàn trong moâi tröôøng acid. Phöông phaùp döïa treân nguyeân

taéc laø acid ascorbic coù khaû naêng oxy hoùa khöû thuaän nghòch nhôø trong

phaân töû cuûa noù chöùa nhoùm endiol.

C C

OHOH

Vì vaäy acid ascorbic ñöôïc xaùc ñònh baèng phöông phaùp chuaån ñoä

vôùi KIO3/KI theo caùc phaûn öùng sau:

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 21

KIO3 + 5KI + 6HCl � 3I2 + 6KCl + 3H2O

O

C

C

C

C

C

OH

OH

H

O

O

C

C

C

C

C

O

O

H

O

CH2OH CH2OH

HO HO HH

+ I2 + 6HI

Acid ascorbic Acid dehydroascorbic

KIO3 + 5KI + 6HCl + 3C6H8O6 � 3C6H6O6 + 6KCl + 3H2O + 6HI

II. Hoaù chaát- duïng cuï:

- Coái chaøy söù

- Bình ñònh möùc 100 ml

- Pheãu thuûy tinh Ф 6 cm

- Pipette 10 ml

- Coác thuûy tinh 100 ml

- Burette 25 ml

- Erlen 50 ml

- HCl 1%

- KIO3/KI 0.001N

- Hoà tinh boät 1%

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 22

III. Tieán haønh:

Caân laáy vaøo coái söù löôïng maãu thí nghieäm ( chanh, cam, sôri, ôùt, caø

chua…) chính xaùc khoaûng 3 g. Theâm moät löôïng HCl 1% vöøa ñuû vaøo coái ñeå

maãu thí nghieäm ñöôïc ngaâm kín hoaøn toaøn trong dung dòch acid. Nghieàn

caån thaän maãu nguyeân lieäu. Chuyeån toaøn boä hoãn hôïp vaøo bình ñònh möùc

100 ml. Ñònh möùc ñeán vaïch baèng dung dòch HCl 1%.

Neáu maãu ôû daïng dòch loûng, khoâng caàn qua giai ñoaïn nghieàn,

chuyeån ngay vaøo bình ñònh möùc.

Laáy vaøo erlen 10 ml dung dòch coù chöùa vitamin C töø bình ñònh möùc

(neáu khoù huùt vì vöôùng baõ thì ñoå dung dòch coù chöùa vitamin C töø bình ñònh

möùc ra coác 100 ml, chôø baõ noåi leân phía treân hoaëc xuoáng döôùi thì ñaët ñaàu

pipet vaøo khoaûng giöõa khoâng vöôùng baõ thöïc hieän huùt maãu), theâm vaøi

gioït hoà tinh boät 1% vaø ñem ñònh phaân baèng KIO3/KI 0.001N tôùi khi xuaát hieän

maøu xanh ñen.

Tieán haønh song song caùc maãu kieåm chöùng. Huùt 10ml dung dòch HCl

1% theâm vaøi gioït hoà tinh boät 1% vaø ñem ñònh phaân baèng KIO3/KI 0.001N tôùi

khi xuaát hieän maøu xanh ñen.

Phaûi tieán haønh ít nhaát hai maãu thí nghieäm, moãi maãu ñònh phaân ba laàn,

keát quaû hai laàn ñònh phaân khoâng ñöôïc sai leäch quaù 0.03 ml.

TH HOÙA HOÏC THÖÏC PHAÅM 2006-2007

Heä Ñaïi Hoïc http://www.ebook.edu.vn 23

IV. Tính keát quaû:

Haøm löôïng vitamin C trong maãu thí nghieäm ñöôïc tính baèng coâng

thöùc:

X = (a - b)x0.088x100x100

10.m

Trong ñoù:

X: Haøm löôïng vitamin C (mg/100g)

a: Soá ml KIO3/KI 0.001N duøng ñònh phaân dòch chieát vitamin C

b: Soá ml KIO3/KI 0.001N duøng ñònh phaân maãu kieåm chöùng

100: Theå tích bình ñònh möùc (ml)

m: Löôïng maãu thí nghieäm (g)

0.088: Soá mg acid ascorbic öùng vôùi 1 ml dung dòch KIO3/KI 0.001N

Đơn vị chủ quản: CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THIÊN THI
Địa chỉ: 41-43 Trần Cao Văn, P6, Q3, HCM
giấy phép MXH: 102/GXN - TTĐT