Lịch sử văn minh thế giới,Văn minh Lưỡng Hà cổ đại

Số trang: 3
Mã số: 679328
Loại file: PDF
Nhúng
Toàn màn hình
Thích
/ 3
Sao chép
Lch s văn minh thế gii - Đoàn Trung
II. Văn minh Lưỡng Hà c đại
2.1. CƠ S HÌNH THÀNH NN VĂN MINH LƯỠNG HÀ C ĐẠI:
2.1.1. Điu kin t nhiên, dân cư:
Lưỡng Hà là mt vùng bình nguyên nm gia hai con sông TigrơƠphrát thuc Tây Á.
Người Hy Lp c đại gi đây là Mésopotamie, có nghĩa là vùng đất gia hai sông. Tây Á
phn ln là núi và sa mc, vì vy vùng đất phì nhiêu năm gia hai con sông này là nơi
thường xy ra các cuc tranh chp gia các tc người để tìm mnh đất thun li cho cuc
sng.
V cư dân, người Sumer t thiên niên k IV TCN đã ti định cư Lưỡng Hà và xây dng
nên nn văn minh đầu tiên đây. Đầu thiên niên k III TCN người Accat thuc tc Sêmit
t tho nguyên Xyri cũng tràn vào xâm nhp và lp nên quc gia Accát ni tiếng. Cui
thiên niên k III TCN, người Amôrit t phía tây Lưỡng Hà li tràn vào xâm nhp, chính
h đã to nên quc gia c Babilon ni tiếng trong lch s Lưỡng Hà. Ngoài ra còn có mt
s b lc thuc nhiu ng h khác nhau cũng tràn vào xâm nhp trong quá trình lch s.
Qua hàng ngàn năm lch s, các tc người này hoà nhp ln nhau, to ra mt cng đồng
dân cư n định, cùng đóng góp xây dng nên nn văn minh rc r khu vc Tây Á.
2.1.2. Sơ lược quá trình lch s:
Lch s vùng Lưỡng Hà có th chia ra làm các thi kì chính sau:
• Thi kì hình thành nhng thành bang đầu tiên ca người Sumer: t đầu thiên niên k III
TCN đến gia thiên niên k III TCN.
• Hình thành thành bang Accat: cui thế k XXIV đến cui thế k XXIII TCN
• Vương triu III ca Ua: 2132 - 2024 TCN.
• Vương quc c Babilon: đầu thế k XIX TCN đến năm 729 TCN.
• Vương quc tân Babilon và Ba Tư: năm 626 TCN đến 328 TCN.
2.2 NHNG THÀNH TU CH YU CA VĂN MINH LƯỠNG HÀ C ĐẠI:
2.2.1. Ch viết , văn hc:
T cui thiên niên k IV đầu thiên niên k III TCN, người Lưỡng Hà đã sáng to ra ch
tượng hình. Đầu tiên ch viết ca h là nhng hình v, v sau h đơn gin thành nhng
nét vch có ý nghĩa tượng trưng cho mt hình v nào đó. H thường dùng đầu cây sy vót
nhn vch lên nhng tm đất sét còn mm để li du vết như hình nhng chiếc đinh. Vì
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
vy người ta hay gi là ch hình đinh, ch hình góc, hay ch tiết hình. Ngày nay, người
ta còn lưu gi được khong 2200 tm sách bng đất sét nhà bo tàng ca thành ph
Ninivơ ( kinh đô ca đế quc Atxiri xưa kia ).
Ch tiết hình do người Sumer phát minh ra đầu tiên, v sau nhiu dân tc Lưỡng Hà
đều s dng và có biến đổi. Ch tiết hình tr thành th ch để giao tiếp gia các dân tc
Tây Á thi c đại. V sau, người Phênixi, mt dân tc chuyên buôn bán quanh Địa
Trung Hi thi đó đã da vào ch hình góc ca người Lưỡng Hà, mt phn ch tượng
hình ca người Ai Cp c đã đặt ra h thng ch cái A, B ... T ch Phênixi đã hình
thành ra ch Hy Lp c. T ch Hy Lp c đã hình thành ra ch Latinh và ch Slavơ
t đó hình thành nên ch viết ca nhiu dân tc trên thế gii ngày nay.
Các th loi văn hc chính Lưỡng Hà thi c thường là các thn thoi, anh hùng ca.
Tiêu biu là các truyn Khai thiên lp địa, Nn hng thu, Gingamet .
2.2.2. Tôn giáo:
Thi kì đầu người Lưỡng Hà theo đa thn giáo, mi nơi có mt v thn riêng. Có nơi
cùng mt lúc thi nhiu thn. H thi các lc lượng t nhiên như thn Tri ( Anu ), thn
Mt Tri ( Samat ), thn Đất ( Enlin ), thn Bin ( Ea ), thn Ái Tình (Istaro )...V sau,
cùng vi s xác lp quyn lc ti cao ca hoàng đế, thn Macđúc ( Mardouk ) đã tr
thành v thn chung cho toàn đế quc. Thn Samat được coi là con ca thn Mt Trăng
(vì người Sumer cho rng ngày là do đêm sinh ra ), Samat chuyên chu trách nhim v tư
pháp ( Trên ct đá ghi b lut ca Hammurabi có khc hình thn Samat đang trao b lut
cho Hamurabi để vua thay thn tr dân ).
2.2.3. Nhà nước và pháp lut:
Nhà nước ban đầu ca người Sumer được t chc theo chế độ quân ch chuyên chế, đứng
đầu là nhà vua được gi là Patêsi nm tt c các quyn lc ti cao, li nói ca vua là lut
pháp. Đến thi vương quc Hammurabi thì t chc b máy nhà nước tương đối hoàn
thin.
Thế k XVIII TCN, dưới thi Hammrabi ông cũng cho ra đời mt b lut, b lut này
gm 282 điu khon, được khc trên mt tm đá cao 2m25, rng 2m. Đây là b lut c
nht thế gii mà con người ngày nay biết được.
2.2.4. Ngh thut, kiến trúc:
Lưỡng Hà ít g đã, các công trình kiến trúc đây phn ln được xây dng bng gch
nhưng cũng rt nguy nga, hùng vĩ. Ni bt nht trong ngh thut kiến trúc Lưỡng Hà là
thành c Babilon và vườn treo Babilon được xây dng vào khong thế k VII TCN.
Thành Babilon ( phía nam Batđa ngày nay )được xây bng gch có chu vi 16 km, cao 30
m, dày t 6m đến 8,5m và có 7 ca. Cng thành Isơta được bc đồng và trang trí bng
nhng bc phù điêu rt sinh động.
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
Vườn treo Babilon được người Hy Lp c đại xếp vào mt trong by kì quan thế gii.
Đây là mt khu vườn được xây vươn lên tri xanh, cao 77m và gm có 4 tng. Trên mi
tng có trng nhng loi hoa thơm c l sưu tm t Ai Cp ti n Độ. Nước chy róc
rách, cây xanh mát mt, chim hót véo von. Tây Á cnh quan phn ln là núi và sa mc,
nhng đoàn lái buôn trên “ con đường tơ la” khi đi đến đây thì tht là gp cnh thiên
đường dưới h gii.
2.2.5. Khoa hc t nhiên:
V toán hc: Ban đầu người Sumer s dng h đếm cơ s 5, v sau nhiu tc người
Lưỡng Hà s dng đồng thi c cơ s 10 và cơ s 60. Ngày nay, chúng ta còn chu nh
hưởng ca h qua vic chia độ trên vòng tròn và chia thi gian.
V hình hc: Người Lưỡng Hà c đã biết tính din tích các hình hình hc đơn gin, đã
biết v quan h gia 3 cnh trong mt tam giác vuông. H đã biết tính phân s , lu tha,
khai căn bc 2 và căn bc 3; đặc bit là h đã gii được phương trình 3 n s.
V thiên văn hc: Người Lưỡng Hà c lp ra khá nhiu đài để quan sát thiên văn, các
nhà thiên văn hi đó còn là các nhà chiêm tinh hc. H cũng chia bu tri làm 12 cung
hoàng đạo, đã tính trước được nht thc và nguyt thc. H làm ra lch da vào Mt
Trăng, mt năm ca h c mt tháng 29 ngày li mt tháng 30 ngày. Như vy sau 12
tháng ch có 354 ngày, còn thiếu so vi năm dương lch. Để khc phc hn chế này ,
người ta đã biết thêm vào tháng nhun.
V Y hc: Người Lưỡng Hà đã biết cách cha tr các bnh khác nhau v tiêu hoá, thn
kinh, hô hp và đặc bit là bnh v mt. Y hc đã chia thành ni khoa, ngoi khoa, h
cũng đã biết gii phu. Thn bo tr cho Y hc là thn Ninghizita vi hình tượng con rn
qun quanh cây gy mà ngày nay ngành y mt s nước vn ly làm biu tượng.
Tải xuống 5,000₫ (3 trang)
Thông tin tài liệu
Ngày đăng: 2013-04-16 10:39:09
Lịch sử văn minh thế giới - Đoàn Trung II. Văn minh Lưỡng Hà cổ đại 2.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH NỀN VĂN MINH LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI: 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, dân cư: Lưỡng Hà là một vùng bình nguyên nằm giữa hai con sông Tigrơ và Ơphrát thuộc Tây Á. Người Hy Lạp cổ đại gọi đây là Mésopotamie, có nghĩa là vùng đất giữa hai sông. Tây Á phần lớn là núi và sa mạc, vì vậy vùng đất phì nhiêu năm giữa hai con sông này là nơi thường xảy ra các cuộc tranh chấp giữa các tộc người để tìm mảnh đất thuận lợi cho cuộc sống. Về cư dân, người Sumer từ thiên niên kỉ IV TCN đã tới định cư ở Lưỡng Hà và xây dựng nên nền văn minh đầu tiên ở đây. Đầu thiên niên kỉ III TCN người Accat thuộc tộc Sêmit từ thảo nguyên Xyri cũng tràn vào xâm nhập và lập nên quốc gia Accát nổi tiếng.
— Xem thêm —