Báo cáo nghiên cứu khoa học: VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY HỌC PHẦN LÍ LUẬN DẠY HỌC ĐỊA LÍ NHẰM PHÁT HUY NĂNG LỰC TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM ĐỊA LÍ

Lượt xem: 140
Số trang: 6
Mã số: 137023
Loại file: PDF
Nhúng
Toàn màn hình
Thích
/ 6
Sao chép
TP CHÍ KHOA HC VÀ CÔNG NGH, ĐẠI HC ĐÀ NNG - S 2(25).2008
101
VN DNG MT S PHƯƠNG PHÁP DY HC
TÍCH CC TRONG GING DY HC PHN
"LÍ LUN DY HC ĐỊA LÍ" NHM PHÁT HUY
NĂNG LC T HC, T NGHIÊN CU CHO
SINH VIÊN SƯ PHM ĐỊA LÍ
APPLYING SOME ACTIVE TEACHING METHODS TO THE
TEACHING OF “GEOGRAPHY TEACHING METHODOLOGY”
COURSE TO PROMOTE THE SELF-STUDY ABILITY OF
STUDENTS OF GEOGRAPHY TEACHER TRAINING
ĐẬU TH HÒA
Trường Đại hc Sư phm - ĐHĐN
TÓM TT
Lí lun dy hc địa lí là hc phn rt quan trng trong chương trình đào to c
nhân sư phm địa lí, nó cung cp cho sinh viên nhng kiến thc cơ bn v lí lun
dy hc b môn. Các kiến thc ca hc phn này va mang tính lí thuyết li va
mang tính kinh nghim và thc hành. Trong xu thế đổi mi phương pháp dy hc
đại hc hin nay, đặc bit là vic áp dng đào to tín ch thì vic vn dng các
phương pháp dy hc tích cc nhm phát huy năng lc t hc, t nghiên cu
ca sinh viên trong ging dy hc phn này là điu rt cn thiết và đây chính là
ni dung ch yếu ca bài viết này.
ABSTRACT
Geography Teaching Methodology is a very important course in the BA in
Geography teacher training programme as it provides students with basic
knowledge of the subject teaching methodology. The knowledge containing in the
course includes theory, experience and practicality. In the present trend of
teaching method innovation, especially with the application of the credit system in
training, the implementation of active teaching methods to promote the self-study
ability of students in teaching this course is very essential and is also the main
content of this paper.
1. 1. Cu trúc ni dung ca hc phn "Lí lun dy hc địa lí"
Hc phn lí lun dy hc địa lí nm trong chương trình đào to c nhân sư phm
địa lí, gm 5 đơn v hc trình (theo chế độ hc phn), 3 tín ch (theo chế độ tín ch),
thường được dy vào hc kì 6 ca khóa đào to. Hc phn này bao gm 9 chương vi
nhng ni dung cơ bn v lí lun dy hc b môn như:
- Đối tượng, nhim v và phương pháp nghiên cu ca môn lí lun dy hc địa lí;
- Vai trò, v trí, nhim v ca môn Địa lí trong nhà trường ph thông;
- H thng tri thc địa lí trường ph thông (PT) và quá trình nm tri thc;
- Vn dng các nguyên tc vào dy hc địa lí trường PT;
- Quá trình dy hc địa lí và các phương pháp dy hc địa lí trường PT;
- Các điu kin và phương tin dy hc địa lí trường PT;
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
TP CHÍ KHOA HC VÀ CÔNG NGH, ĐẠI HC ĐÀ NNG - S 2(25).2008
- Các hình thc t chc dy hc địa lí trường PT;
- Vic ging dy và ch đạo HS hc tp địa lí;
- Kim tra, đánh giá kết qu hc tp địa lí ca hc sinh (HS).
Ni dung hc phn này có liên quan nhiu đến các kiến thc ca Địa lí hc, Tâm
lí hc, Giáo dc hc, Lôgic hc, Tin hc... nên vic dy hc hc phn này cũng có nhiu
nét riêng so vi các hc phn v chuyên môn. Người dy va phi hiu biết sâu v chuyên
ngành, va phi hiu rng c nhng khoa hc liên quan, đồng thi phi có kĩ năng v
nghip v sư phm, có thc tế ph thông để va dy lí thuyết va dy thc hành, thông
qua người dy, sinh viên (SV) có th hc được c kiến thc và phương pháp dy hc, điu
đó không ch mang li hiu qu dy hc mà còn có ý nghĩa ln đối vi SV sư phm sau
khi ra trường thc hin nhim v dy hc ph thông.
2. Vn dng mt s phương pháp dy hc tích cc trong ging dy hc phn "Lí
lun dy hc địa lí" nhm phát huy năng lc t hc t nghiên cu ca SV
2.1. Quan đim v dy hc tích cc và phương pháp dy hc tích cc
Bn cht ca dy hc tích cc là đề cao ch th nhn thc, chính là phát huy tính
t giác, ch động ca người hc. Tích cc là mt nét quan trng ca tính cách, theo
Kharlanôp: "Tích cc trong hc tp có nghĩa là hoàn thành mt cách ch động, t giác, có
ngh lc, có hướng đích rõ rt, có sáng kiến và đầy hào hng, nhng hành động trí óc và
tay chân nhm nm vng kiến thc, kĩ năng, kĩ xo, vn dng chúng vào hc tp và thc
tin." [3]. Như vy tích cc là mt đức tính quý báu rt cn thiết cho mi quá trình nhn
thc, là nhân t quan trng to nên hiu qu dy hc.
Phương pháp dy hc tích cc là nhng phương pháp dy hc theo hướng phát huy
tính ch động, độc lp và sáng to, hướng ti vic hot động hóa, tích cc hóa hot động
nhn thc ca người hc. Phương pháp dy hc tích cc có nhng đặc trưng cơ bn là:
- Người hc tp trung cao độ trong hc tp, ch động tìm tòi khám phá ni dung
hc tp, ch động gii quyết các vn đề phù hp vi kh năng hiu biết ca mình, đề xut
các ý tưởng sáng to và t nguyn trình bày, din đạt các ý kiến ca mình. Theo lí thuyết
kiến to, phương pháp dy hc tích cc chính là giúp cho "người hc t xây dng nhng
cu trúc trí tu riêng cho mình v nhng tài liu hc tp, la chn nhng thông tin p
hp, gii nghĩa thông tin da trên vn kiến thc đã có và nhu cu hin ti, b sung thêm
nhng thông tin cn thiết để tìm ra ý nghĩa ca tài liu mi" (Shuell, 1993) [3], người hc
chính là ch th ca quá trình nhn thc.
- Người dy: linh hot, mm do, luôn to cơ hi để người hc tham gia và làm
ch hot động nhn thc. Người dy xây dng được nhng môi trường có kh năng thúc
đẩy người hc t điu khin hot động hc tp, cung cp nhng nhim v hc tp có mc
độ phù hp vi tng SV, to điu kin cho tng SV được phép la chn, t lp kế hoch,
t đưa ra mc đích hot động, t mình hoc hp tác để thc hin nhim v hc tp, cui
cùng t nhn xét đánh giá kết qu hc tp ca bn thân. Người dy ch là người t chc và
hướng dn quá trình nhn thc.
- Ni dung bài dy không đi sâu vào tng chi tiết c th mà sp xếp thành các vn
đề liên kết hoc sp xếp theo nguyên lí cơ chế để kích thích tư duy và tính ch động sáng
to trong cách gii quyết các vn đề ca người hc.
Trong Lut Giáo dc ca nước ta, điu 36b cũng nêu rõ: "Phương pháp giáo dc
đại hc phi coi trng vic bi dưỡng năng lc t hc, t nghiên cu, to điu kin cho
102
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
TP CHÍ KHOA HC VÀ CÔNG NGH, ĐẠI HC ĐÀ NNG - S 2(25).2008
103
người hc phát trin tư duy sáng to, rèn luyn kĩ năng thc hành tham gia nghiên cu,
thc nghim, ng dng", s dng các phương pháp dy hc tích cc trong dy hc đại
hc chính là thc hin lut Giáo dc.
2.2. Vn dng mt s phương pháp dy hc tích cc trong dy hc hc phn "Lí lun
dy hc địa lí"
Trong quá trình dy hc hc phn Lí lun dy hc địa lí, giáo viên có th s dng
nhiu phương pháp dy hc. bài viết này chúng tôi ch trình bày vic vn dng mt s
phương pháp dy hc nhm phát huy năng lc t hc và t nghiên cu ca SV.
2.2.1. Phương pháp hướng dn SV t hc, t nghiên cu bài hc
T hc, t nghiên cu là hình thc hot động ca cá nhân người hc nhm nm
vng h thng tri thc và kĩ năng ca môn hc. Hot động t hc, t nghiên cu do chính
SV tiến hành trên lp, ngoài lp hoc nhà. T hc có liên quan cht ch vi quá trình
dy hc, nhưng có tính độc lp cao, nó được coi là chìa khóa vàng ca giáo dc trong thi
đại tri thc nhân loi tăng lên như vũ bão ngày nay.
- T hc thc cht là hot động độc lp ca SV vi các ngun tri thc có sn như
các tài liu, giáo trình, các bn đồ, biu đồ... dưới s hướng dn, ch đạo ca giáo viên, SV
tìm tòi, khám phá hoc chn lc, b sung, h thng hóa các kiến thc cn nm, rèn luyn
mt s kĩ năng ngh nghip cn thiết. T hc cá nhân thường được tiến hành trong các
trường hp: ni dung bài hc tương đối đơn gin, ni dung đã được trình bày khá rõ ràng
trong giáo trình, các kĩ năng ngh nghip đã được giáo viên hướng dn.
- T nghiên cu cũng là nhng hot động độc lp ca sinh viên, nhưng vi các
ngun tri thc có th có sn, cũng có th phi tìm kiếm hoc phi điu tra, kho sát ngoài
thc tế ph thông. T nghiên cu SV phi hot động nhiu hơn, s dng nhiu thao tác tư
duy để tìm tòi, khám phá tri thc mi, hc tp nhng kĩ năng mi và s hướng dn ca
giáo viên kĩ lưỡng hơn: hướng dn tìm ngun tài liu, hướng dn điu tra, kho sát thc tế
các trường PT, hướng dn cách thc khai thác các ngun tri thc, hướng dn cách x
và cách h thng thông tin... Vic t nghiên cu thường được tiến hành ngoài lp hoc
nhà, vi thi gian dài hơn và ni dung khó hơn.
Để hướng dn SV t hc, t nghiên cu giáo viên cn vn dng các phương pháp
sau đây:
a) Cu trúc ni dung kiến thc, kĩ năng ca hc phn thành các vn đề theo trình
t lô gic liên kết
Ni dung hc phn không chia thành chương mc mà sp xếp li thành các vn đề
có mi quan h cht ch vi nhau v lô gic, mi vn đề là nhng nhim v nhn thc.
Trong hc phn lí lun dy hc địa lí, chúng tôi sp xếp thành 5 vn đề ln:
- Môn Địa lí trong nhà trường PT và h thng tri thc địa lí trường PT.
- Các nguyên tc và phương pháp dy hc địa lí trong trường PT.
- Các điu kin và phương tin dy hc địa lí trong trường PT.
- Các hình thc t chc dy hc địa lí trong nhà trường PT.
- Các công vic ca người giáo viên để thc hin nhim v dy hc trường PT:
công vic thiết kế bài dy, công vic t chc, ch đạo và hướng dn hc sinh hc tp, công
vic kim tra đánh giá kết qu hc tp ca hc sinh.
Các vn đề này có mi quan h cht ch vi nhau, giúp SV va hiu được các
nhim v nhn thc, va hiu được vai trò và v trí ca tng nhim v, qua đó sinh viên
cũng có th nm được nhim v nào là quan trng nht đối vi bn thân.
Tải xuống 5,000₫ (6 trang)
Thông tin tài liệu
Ngày đăng: 2012-10-28 20:57:31
Lí luận dạy học địa lí là học phần rất quan trọng trong chương trình đào tạo cử nhân sư phạm địa lí, nó cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về lí luận dạy học bộ môn. Các kiến thức của học phần này vừa mang tính lí thuyết lại vừa mang tính kinh nghiệm và thực hành. Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học ở đại học... Lí luận dạy học địa lí là học phần rất quan trọng trong chương trình đào tạo cử nhân sư phạm địa lí, nó cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về lí luận dạy học bộ môn. Các kiến thức của học phần này vừa mang tính lí thuyết lại vừa mang tính kinh nghiệm và thực hành. Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học ở đại học... TẠP CHÍ KHOA H ỌC VÀ CÔNG NGH Ệ, ĐẠI HỌC ĐÀ N ẴNG - S Ố 2(25).2008 101 VẬ N D ỤNG M ỘT SỐ PHƯƠ NG PHÁP D ẠY H ỌC TÍCH C ỰC TRONG GI ẢNG D ẠY H ỌC PH ẦN "LÍ LU ẬN DẠ Y HỌC ĐỊA LÍ" NH ẰM PHÁT HUY N ĂNG L ỰC T Ự H ỌC, T Ự NGHIÊN C ỨU CHO SINH VIÊN S Ư PH ẠM ĐỊA LÍ APPLYING SOME ACTIVE T EACHING METHODS TO THE TEACHING OF “GEOGRAPHY TEACHING METHODOLOGY” COURSE TO PROMOTE THE SE LF-STUDY ABILITY OF STUDENTS OF GEOGRAPHY TEACHER TRAINING ĐẬU TH Ị HÒA Trường Đại học S ư ph ạm - ĐHĐN TÓM TẮ T Lí lu ận dạ y học địa lí là h ọc ph ần r ất quan tr ọng trong ch ương trình đào t ạo c ử nhân s ư ph ạm địa lí, nó cung c ấp cho sinh viên nh ững ki ến th ức cơ bản v ề lí lu ận d ạy h ọc b ộ môn. Các ki ến th ức củ a họ c phần này v ừa mang tính lí thuy ết l ại v ừa mang tính kinh nghi ệm và th ực hành. Trong xu th ế đổ i mớ i phương pháp d ạy h ọc ở đại h ọc hi ện nay, đặc bi ệt là vi ệc áp d ụng đào t ạo tín ch ỉ thì việc v ận dụ ng các phươ ng pháp d ạy h ọc tích c ực nh ằm phát huy n ăng l ực t ự h ọc, t ự nghiên c ứu c ủ a sinh viên trong gi ảng dạ y học ph ần này là điề u r ất c ần thi ết và đây chính là n ội dung ch ủ y ếu c ủa bài vi ết này. ABSTRACT Geography Teaching Methodology is a very important course in the BA in Geography teacher training programme as it provides students with basic knowledge of the subject teaching methodology. The knowledge containing in the course includes theory, experience and practicality. In the present trend of teaching method innovation, especially with the application of the credit system in training, the implementation of active teaching methods to promote the self-study ability of students in teaching this course is very essential and is also the main content of this paper. 1. 1. C ấu trúc n ội dung c ủa h ọc ph ần "Lí lu ận dạ y học địa lí" H ọc ph ần lí luậ n dạy học đị a lí n ằm trong ch ương trình đào tạ o cử nhân s ư phạ m đị a lí, g ồm 5 đơ n vị học trình (theo ch ế độ h ọc ph ần), 3 tín ch ỉ (theo ch ế độ tín ch ỉ), th ườ ng được d ạy vào họ c kì 6 của khóa đào tạ o. Học ph ần này bao g ồm 9 ch ương vớ i nh ững n ội dung c ơ b ản về lí lu ận dạ y học b ộ môn nh ư: - Đối tượ ng, nhi ệm v ụ và phươ ng pháp nghiên c ứu c ủa môn lí lu ận dạ y học đị a lí; - Vai trò, v ị trí, nhi ệm v ụ c ủa môn Đị a lí trong nhà trườ ng phổ thông; - H ệ th ống tri thứ c đị a lí ở trườ ng ph ổ thông (PT) và quá trình nắ m tri thức; - V ận dụ ng các nguyên t ắc vào d ạy h ọc đị a lí ở trườ ng PT; - Quá trình d ạy họ c đị a lí và các ph ương pháp d ạy h ọc đị a lí ở trườ ng PT; - Các điề u ki ện và ph ương ti ện dạ y học đị a lí ở trườ ng PT; TẠP CHÍ KHOA H ỌC VÀ CÔNG NGH Ệ, ĐẠI HỌC ĐÀ N ẴNG - S Ố 2(25).2008 - Các hình th ức t ổ ch ức d ạy họ c đị a lí ở tr ườ ng PT; - Vi ệc giả ng dạ y và ch ỉ đạ o HS họ c tập đị a lí; - Ki ểm tra, đánh giá k ết qu ả h ọc t ập đị a lí c ủa h ọc sinh (HS). N ội dung h ọc ph ần này có liên quan nhi ều đế n các ki ến th ức củ a Đị a lí h ọc, Tâm lí h ọc, Giáo d ục h ọc, Lôgic h ọc, Tin h ọc... nên việ c dạy h ọc h ọc ph ần này c ũng có nhi ều nét riêng so v ới các h ọc ph ần về chuyên môn. Ng ười dạy vừ a phải hi ểu bi ết sâu v ề chuyên ngành, v ừa ph ải hi ểu r ộng c ả nhữ ng khoa ...
— Xem thêm —
Bình luận