Giáo trình Văn học Việt Nam giai đọan nửa cuối thế kỷ XIX 2 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM GIAI ĐỌAN NỬA CUỐI THẾ KỶ XX – ĐẦU THẾ KỶ XX Văn học Việt Nam chặng cuối thế kỷ XIX đến những năm đầu thế kỷ XX được coi là giai đọan văn học có tính chất chuyển tiếp,

Lượt xem: 2156
Số trang: 94
Mã số: 114258
Loại file: PDF
Nhúng
Toàn màn hình
Thích
/ 94
Sao chép
Nguyn Phong Nam - Giáo trình Văn hc Vit Nam giai đọan na cui thế k XIX
1
GIÁO TRÌNH
VĂN HC VIT NAM
GIAI ĐON NA CUI TH K XIX
Người biên son:
Nguyn Phong Nam
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
Nguyn Phong Nam - Giáo trình Văn hc Vit Nam giai đọan na cui thế k XIX
2
KHÁI QUÁT
VĂN HC VIT NAM GIAI ĐỌAN
NA CUI TH K XX – ĐẦU TH K XX
Văn hc Vit Nam chng cui thế k XIX đến nhng năm đầu thế
k XX được coi là giai đọan văn hc có tính cht chuyn tiếp, giao thi.
Mc dù ch din ra trong na thế k, khong thi gian ngn ngi so vi mt
nghìn năm văn hc trung đại, nhưng đây là giai đon có nhiu s kin văn
hóa, văn hc quan trng. Vă
n hc giai đọan này có din mo, đặc đim
riêng, vi nhiu nét khác bit so vi các chng trước và sau đó.
Đặc đim d nhn thy trước tiên là s gn bó cht ch gia văn hc
đời sng xã hi. T nhng biến c lch s, nhng s kin chính tr cho
đến không khí thi đại, tâm lý cng đồng..., tt c đề
u được lưu gi trong tác
phm. Không nhng thế, chính văn chương cũng tác động mt cách tích cc,
góp phn to nên s sôi động ca đời sng xã hi lúc này.
Biến c quan trng, có nh hưởng mnh m nht đối vi s vn động
ca văn hc giai đon này chính là cuc chiến tranh xâm lược do thc dân
Pháp phát động nhm vào Vit Nam năm 1858. Nó đánh d
u mt bước
ngot ca lch s dân tc, đồng thi cũng kéo theo nhng xáo trn, nhng
đổi thay sâu sc và toàn din trên mi lĩnh vc đời sng, k c hat động văn
hc.
Thc ra, dã tâm thôn tính Vit Nam ca thc dân Pháp vn đã có t
trước. Ngay t thế k XVIII, nhà cm quyn Pháp trong quá trình giao lưu
vi các vua chúa bn x, đã chun b
âm mưu này rt c th. Thm chí,
nhng toan tính v vic m rng th trường thuc địa còn xut hin sm hơn
na, t khi các nhà truyn đạo Thiên chúa mi đặt chân đến vùng đất này.
LIÊN HỆ QUẢNG CÁO 0906.345.800
Nguyn Phong Nam - Giáo trình Văn hc Vit Nam giai đọan na cui thế k XIX
3
Tuy vy, trong khong thi gian dài hàng thế k đó, người Pháp ch hin
din trong vai trò ca nhng s thn, khách thương, cha c... nghĩa là chưa
nh hưởng gì đáng k đối vi vương quc vn đang “bế quan ta cng”
này.
Đối vi ch nghĩa tư bn, trong quá trình phát trin ca nó, th trường,
thuc địa luôn là vn đề có ý nghĩa sng còn. Nhân lo
i tng chng kiến
nhng cuc đại chiến quy mô toàn cu gia các cường quc để tranh chp
thuc địa. Đến thế k XIX thì cuc chy đua ca các nước Phương Tây như
Anh, Hà Lan, B Đào Nha, Tây Ban Nha.... để có mt ti vùng vin đông đã
tr nên vô cùng gay cn, quyết lit. Trong bi cnh đó, cuc xâm lược vũ
trang mà người Pháp nhm vào Vit Nam là đi
u khó tránh khi.
Cuc chiến tranh xâm lược Vit Nam không th n ra sm hơn là bi
nhiu nguyên nhân. V phía nước Pháp, nhng biến động chính tr, nhng
đổi thay trong ni b triu đình cùng nhng rc ri trên phương din đối
ngoi vi các nước lân bang... khiến chính quyn không đủ t tin để phát
động mt cuc vin chinh cách xa hàng vn dm được. Mt khác, chính
cung cách ng x c
a các vua Nguyn cũng khiến Pháp tr nên chn ch,
phi mt thi gian kiếm c, chưa th ra tay sm hơn.
Các v vua triu Nguyn, k t Gia Long tr đi đều nhìn thy rt rõ
nguy cơ tim n trong quan h vi Pháp. Ngay ti thi đim mà mi bang
giao còn suôn s thì các vua Nguyn cũng đã thc hin chính sách hai mt:
luôn cnh giác, dè chng nhưng cũng đồng th
i rt biết cách t ra nhún
nhường, phi chăng, không để người Pháp pht lòng. Nhìn b ngoài, Nguyn
Ánh là người gn bó vi Pháp rt khăng khít. Ngay t khi đang ln trn s
truy đui ca Nguyn Hu, ông đã gi con trai sang Pháp làm con tin; cho
phép các giáo sĩ được t do truyn đạo. Đổi li, người Pháp cũng đã dành
cho ông hoàng đang lâm cnh cùng khn này s tr giúp không nh (c vũ
khí l
n thanh thế). Đến khi lên ngôi, ông còn làm mt điu chưa tng có
trong lch s triu chính nước Vit: b nhim người Pháp vào hàng ngũ quan
chc ca mình, cho h tham gia vào công vic quc gia (1). Như vy, xét v
bn cht đây đúng là mi ràng buc gia "ch n" và "con n". Cũng chính
vì thế mà có v như ngay t khi ký kết hip ước để cu vin s tr giúp ca
người Pháp vào năm 1787 nhm chng li Quang Trung Nguyn Hu, bn
thân Nguyn Ánh cũng đã cm nhn được tính cht phiêu lưu ca nước c
thế mà mình phi g trong tương lai. Càng v sau, ông càng thm thía tình
Tải xuống 5,000₫ (94 trang)
Thông tin tài liệu
Ngày đăng: 2011-09-26 16:24:44
Văn học Việt Nam chặng cuối thế kỷ XIX đến những năm đầu thế
kỷ XX được coi là giai đọan văn học có tính chất chuyển tiếp, giao thời.
Mặc dù chỉ diễn ra trong nửa thế kỷ, khoảng thời gian ngắn ngủi so với một
nghìn năm văn học trung đại, nhưng đây là giai đoạn có nhiều sự kiện văn
hóa, văn học quan trọng. Văn học giai đọan này có diện mạo, đặc điểm
riêng, với nhiều nét khác biệt so với các chặng trước và sau đó.
Đặc điểm dễ nhận thấy trước tiên là sự gắn bó chặt chẽ giữa văn học
và đời sống xã hội. Từ những biến cố lịch sử, những sự kiện chính trị cho
đến không khí thời đại, tâm lý cộng đồng..., tất cả đều được lưu giữ trong tác
phẩm. Không những thế, chính văn chương cũng tác động một cách tích cực,
góp phần tạo nên sự sôi động của đời sống xã hội lúc này. Văn học Việt Nam chặng cuối thế kỷ XIX đến những năm đầu thế kỷ XX được coi là giai đọan văn học có tính chất chuyển tiếp, giao thời. Mặc dù chỉ diễn ra trong nửa thế kỷ, khoảng thời gian ngắn ngủi so với một nghìn năm văn học trung đại, nhưng đây là giai đoạn có nhiều sự kiện văn hóa, văn học quan trọng. Văn học giai đọan này có diện mạo, đặc điểm riêng, với nhiều nét khác biệt so với các chặng trước và sau đó. Đặc điểm dễ nhận thấy trước tiên là sự gắn bó chặt chẽ giữa văn học và đời sống xã hội. Từ những biến cố lịch sử, những sự kiện chính trị cho đến không khí thời đại, tâm lý cộng đồng..., tất cả đều được lưu giữ trong tác phẩm. Không những thế, chính văn chương cũng tác động một cách tích cực, góp phần tạo nên sự sôi động của đời sống xã hội lúc này. Nguyễn Phong Nam - Giáo trình Văn học Việt Nam giai đọan nửa cuối thế kỷ XIX 1 GIÁO TRÌNH VĂN HỌC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX Người biên soạn: Nguyễn Phong Nam Nguyễn Phong Nam - Giáo trình Văn học Việt Nam giai đọan nửa cuối thế kỷ XIX 2 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM GIAI ĐỌAN NỬA CUỐI THẾ KỶ XX – ĐẦU THẾ KỶ XX Văn học Việt Nam chặng cuối thế kỷ XIX đến những năm đầu thế kỷ XX được coi là giai đọan văn học có tính chất chuyển tiếp, giao thời. Mặc dù chỉ diễn ra trong nửa thế kỷ, khoảng thời gian ngắn ngủi so với một nghìn năm văn học trung đại, nhưng đây là giai đoạn có nhiều sự kiện văn hóa, văn học quan trọng. Vă n học giai đọan này có diện mạo, đặc điểm riêng, với nhiều nét khác biệt so với các chặng trước và sau đó. Đặc điểm dễ nhận thấy trước tiên là sự gắn bó chặt chẽ giữa văn học và đời sống xã hội. Từ những biến cố lịch sử, những sự kiện chính trị cho đến không khí thời đại, tâm lý cộng đồng..., tất cả đề u được lưu giữ trong tác phẩm. Không những thế, chính văn chương cũng tác động một cách tích cực, góp phần tạo nên sự sôi động của đời sống xã hội lúc này. Biến cố quan trọng, có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đối với sự vận động của văn học giai đoạn này chính là cuộc chiến tranh xâm lược do thực dân Pháp phát động nhằm vào Việt Nam năm 1858. Nó đánh d ấu một bước ngoặt của lịch sử dân tộc, đồng thời cũng kéo theo những xáo trộn, những đổi thay sâu sắc và toàn diện trên mọi lĩnh vực đời sống, kể cả họat động văn học. Thực ra, dã tâm thôn tính Việt Nam của thực dân Pháp vốn đã có từ trước. Ngay từ thế kỷ XVIII, nhà cầm quyền Pháp trong quá trình giao lưu với các vua chúa bản xứ, đã chuẩn bị âm mưu này rất cụ thể. Thậm chí, những toan tính về việc mở rộng thị trường thuộc địa còn xuất hiện sớm hơn nữa, từ khi các nhà truyền đạo Thiên chúa mới đặt chân đến vùng đất này. Nguyễn Phong Nam - Giáo trình Văn học Việt Nam giai đọan nửa cuối thế kỷ XIX 3 Tuy vậy, trong khoảng thời gian dài hàng thế kỷ đó, người Pháp chỉ hiện diện trong vai trò của những sứ thần, khách thương, cha cố... nghĩa là chưa có ảnh hưởng gì đáng kể đối với vương quốc vốn đang “bế quan tỏa cảng” này. Đối với chủ nghĩa tư bản, trong quá trình phát triển của nó, thị trường, thuộc địa luôn là vấn đề có ý nghĩa sống còn. Nhân loạ i từng chứng kiến những cuộc đại chiến quy mô toàn cầu giữa các cường quốc để tranh chấp thuộc địa. Đến thế kỷ XIX thì cuộc chạy đua của các nước Phương Tây như Anh, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha.... để có mặt tại vùng viễn đông đã trở nên vô cùng gay cấn, quyết liệt. Trong bối cảnh đó, cuộc xâm lược vũ trang mà người Pháp nhằm vào Việt Nam là điề u khó tránh khỏi. Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam không thể nổ ra sớm hơn là bởi nhiều nguyên nhân. Về phía nước Pháp, những biến động chính trị, những đổi thay trong nội bộ triều đình cùng những rắc rối trên phương diện đối ngoại với các nước lân bang... khiến chính quyền không đủ tự tin để phát động một cuộc viễn chinh cách xa hàng vạn dặm được. Mặt khác, chính cung cách ứng xử củ a các vua Nguyễn cũng khiến Pháp trở nên chần chừ, phải mất thời gian kiếm cớ, chưa thể ra tay sớm hơn. Các vị vua triều Nguyễn, kể từ Gia Long trở đi đều nhìn thấy rất rõ nguy cơ tiềm ẩn trong quan hệ với Pháp. Ngay tại thời điểm mà mối bang giao còn suôn sẻ thì các vua Nguyễn cũng đã thực hiện chính sách hai mặt: luôn cảnh giác, dè chừng nhưng cũng đồng th ời rất biết cách tỏ ra nhún nhường, phải chăng, không để người Pháp phật lòng. Nhìn bề ngoài, Nguyễn Ánh là người gắn bó với Pháp rất khăng khít. Ngay từ khi đang lẩn trốn sự truy đuổi của Nguyễn Huệ, ông đã gửi con trai sang Pháp làm con tin; cho phép các giáo sĩ được ...
— Xem thêm —
Từ khóa: lịch sử văn hóa
Bình luận